Lông của sản phẩm trên lấy từ con ôpốt (tên tiếng Anh là possum hay opossum), một loài thú có túi, trông vừa giống dơi vừa giống chuột, có nguồn gốc từ châu Úc. Gần đây, chúng được mệnh danh là kẻ phá hoại rừng ở New Zealand. Các tay tiếp thị lý luận rằng mua chăn lông làm từ con ôpốt thực sự sẽ làm lợi cho môi trường. “Tất cả là sự sang trọng, không hề có tội” là câu nói cửa miệng tiếp thị của EcoLuxury Fur LLC, hãng tiếp thị cho các sản phẩm lông thú của Norsk.

Chỉ có 1 vấn đề: Chưa có mảnh chăn lông ôpốt nào bán được cả. Đối với những ai hiểu biết về bảo vệ môi trường, “các sản phẩm này nghe hay hay”, giám đốc tiếp thị Paul Zembruski nói, “nhưng những người mua những sản phẩm này sẽ không cần quan tâm”.

Thực sự đang tồn tại nhiều mâu thuẫn trong loại sản phẩm “lông sinh thái” – mánh kiếm tiền mới nhất dựa trên những thú ăn chơi không bị mang tiếng.

Bảo vệ tự nhiên?

Kinh doanh các sản phẩm sang trọng thường nhắm tới thái độ làm việc tốt. Chẳng hạn, quần áo hữu cơ (organnic clothing) hay giày không làm từ động vật. Các chuyến nghỉ mát ở Nam Thái Bình Dương xa xôi được bán trên tinh thần “sang trọng kiểu sinh thái”.

Dòng xe lai SUV hiệu Lexus được dán nhãn thân thiện môi trường. Dĩ nhiên, những đôi giày sandal nhựa được gọi là “sử dụng chất liệu phi động vật” hay “dành cho người ăn chay” nhưng ta cũng có thể gọi chúng là sản phẩm “làm từ dầu hỏa”.

Hơn thế, người ta cũng hay phóng đại những lợi ích của môi trường. Cây tre là món hàng được phép mua bán vì chúng có thể được tái tạo nhanh chóng nhưng sợi tre (bamboo fiber) đòi hỏi qui trình xử lý phức tạp và quần áo làm bằng sợi tre thường được nhuộm bằng nhiều chất độc.

Tệ hơn, phong trào xanh đã bật đèn cho khoảng 20 công ty bán ra nào là vải len, vớ, ga trải giường và thậm chí quần lót nữ G – string pha lông ôpốt, dưới cái mác “sinh thái”. Công ty New Zealand Nature đã đăng ký bản quyền cho nhãn hiệu “eco – fur” (lông sinh thái). Tại website www.ShopNewZealand.co.nz, khách hàng mua những đôi vớ giá 25 Đôla New Zlealand sẽ được khen tặng “Quí khách mua sản phẩm này đã giúp bảo vệ vẻ đẹp tự nhiên của New Zealand”.

70.000 con ôpốt (tên khoa học là Trichosurus vulpecula) nhập cư vào New Zealand đang tàn phá gần hết các giống hoa bản địa quí hiếm cũng như “nhấm nháp” rất nhiều trứng kiwi. Chúng là “yếu tố quyết định dẫn tới bờ tuyệt chủng” của nhiều loại chim và cây cỏ quí hiếm, theo Peter J. de Lange, một nhà nghiên cứu khoa học New Zealand chuyên về các giống loại bị đe dọa tuyệt chủng.

Trong khi đó, cục Bảo Vệ Môi Trường (Department of Conservation) cua New Zealand lại thể hiện thái độ kém tích cực đối với con vật “tội đồ”. “Hai con ôpốt… là chỉ có 2 con ôpốt thôi hay là quá nhiều vậy”, Herb Christophers, quan chức phụ trách truyền thông cho biết.

Đạo đức với động vật

Thực sự, chiêu tiếp thị sinh thái chưa chắc đã bán được lông ôpốt. Trước hết, những ai chống đối việc buôn bán các sản phẩm làm bằng lông thú cũng sẽ “duyệt” lông ôpốt. Trong khi ôpốt không phải là loài thú bị đe dọa tuyệt chủng hay chúng bị “vỗ béo” trong điều kiện khắc nghiệt – thì vẫn còn câu hỏi lớn về lòng nhân đạo về chuyện đánh bẫy thú. Nhiều người tiêu dùng không hề chấp nhận chuyện giết hại thú vật.

Gần đây, đứa con trai 12 tuổi của Chrys Hutchings, tổng giám đốc của EcoLuxury Fur, có trụ sở tại Portland, Oregon, đã nhấc máy điện thoại và dập máy khi nghe lời de dọa sẽ tố cáo mẹ cậu ta với nhóm Những Người Vì Sự Cư xử Dạo Đức Với Động Vật. Nhóm này nổi tiếng với nhiều chiêu chống giết hại động vật như ném sơn đỏ vào áo lông thú. “May mắn thay, tôi đã dạy dỗ cháu sẵn sàng cho những cuộc điện thoại như vậy”, bà Hutchings cho biết.

Thú ôpốt đuôi xù được nhập khẩu vào New Zealand từ Úc năm 1837 bởi những người muốn phát triển nghề kinh doanh lông thú. Tuy việc kinh doanh lông thú không thành công vào thời điểm đó nhưng loài thú có túi này đã sinh sôi nảy nở trong môi trường mới. Ở Úc, chúng được bảo vệ.

Ở New Zealand, “oan gia” của lũ ôpốt lại chính là Chính Phủ, với nhưng đợt phun thuốc trên các miền đất cần bảo quan để diệt trừ loài thú này. Đây là điều làm buồn lòng các nhà bảo vệ môi trường cũng như những người chủ có thú cưng (chó, mèo) ăn nhầm xác ôpốt chết vì trúng độc.

Các tay đánh bẫy cung cấp cho ngành kinh doanh lông ôpốt của New Zealand. Họ giết ôpốt bằng cách đập đầu hay dùng hơi độc cyanide. “Họ đánh bẫy ghim chặt chân con ôpốt, đập vào đầu cho chúng lịm đi rồi lột da khi chúng còn ấm”, Christophers cho biết.

Thịt con ôpốt được bán làm đồ ăn ở khắp châu Á còn sợi lông từng được ngành hàng không sử dụng. Giữa thập kỷ 90, (TK20) Peri Drysdale bắt đầu trộn lông ôpốt với len sợi, vải cashmere và cotton tại công ty may mặc của bà, Snowy Peak. Những chiếc áo len, tất vớ và các loại quần áo khác được bán với nhãn hiệu Merinomink và Untouched World ở Úc, Nhật, Đức, Thụy Sĩ và nhiều nơi khác.

Bà cho biết cần lông của khoảng 6 con ôpốt hợp thành 40% trộn với len để làm ra được 1 mảnh vải đan mềm. So sánh lông ôpốt với lông các loại thú khác, bà đánh giá rằng: “Tôi không nghĩ lông ôpốt sẽ trở thành sản phẩm chủ đạo trên thị trường như lông con alpaca. Tôi nghĩ lông ôpốt sẽ giống như lông con vicuna”.

Tiếp thị sinh thái

Nhiều công ty mới thành lập hiện đang cung cấp sản phẩm như ga trải giường lông thú nhuộm hồng hay nắp lông cho bình nước nóng. Sau khi các lái buôn Trung Quốc mua hết lông thú năm ngoái, giá bán sỉ tăng 25% chỉ trong 6 tháng. Thương hiệu Untouched World đang có kế hoạch tung hàng tại Mỹ sau khi thử nghiệm ở Nordstrom với doanh số bán lẻ bán chạy năm ngoái, bà Drysdale cho biết.

Dán nhãn “sinh thái” là một chiêu tiếp thị nâng giá lông ôpốt, vốn chưa đạt cấp độ sang trọng lên cao hơn. Giới kinh doanh không có niềm tin vào khả năng cạnh tranh của loại lông này vì sợi của chúng không được dài như các loại khác.

Ông Zembruski đại diện của hãng Norsk Leather Fur cho biết lông hải ly đáng giá hơn: Tấm chăn lông hải ly ông có lớn hơn tấm chăn lông ôpốt mà chỉ cùng giá 4.000 đô la New Zealand.

Theo bà Hutchings, mùa Xuân không phải là mùa bán chạy lông thú. Hãy đợi đến mùa Thu, “ai ai cũng sẽ tìm kiếm các loại phụ trang ấm áp”. Tất cả những gì cần làm là xem xét khả năng thành công của cách tiếp thị sinh thái. Bà Hutchings có kế hoạch đặt tên các sản phẩm của hãng mình là “Awesome Possum “ (Ôpốt đẹp tuyệt). Tuy nhiên, bạn bè của bà chưa nhất trí mà tư vấn rằng “ở mức giá này tôi cần phải nhấn vào sự sang trọng và tính thời trang”.

Ôpốt đang được ngành thời trang New Zealand khai thác một cách “sinh thái”.

Tretoday (T.T)