Ôn dịch
Theo y học cổ truyền, sốt xuất huyết thuộc phạm trù "ôn dịch" và do ngoại cảm thấp nhiệt dịch độc. Tà của giai đoạn phát bệnh ở phế vệ, đồng thời từ khí mà nhập dinh huyết, giai đoạn huyết áp thấp, tà nhiệt bế ở trong làm hao âm, thương dương, giai đoạn tiểu ít dịch độc lan tràn, bức huyết chạy lung tung, ứ huyết thấp nhiệt bế tắc tam tiêu. Giai đoạn tiểu nhiều tà nhiệt thận khí suy. Giai đoạn khôi phục tạng phủ suy tổn, chính khí dần dần được khôi phục.
Chế độ ăn uống và thực đơn phù hợp cùng với thuốc men phù hợp sẽ giúp cơ thể tăng sức đề kháng, chóng phục hồi, đồng thời làm tiêu tan các triệu chứng như sốt cao (phát nhiệt), mệt mỏi (suy nhược), buồn nôn... Dưới đây là một số món ăn có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh sốt xuất huyết.
Các món
Đối với bệnh nhân sốt xuất huyết, ngoài việc điều trị bằng thuốc (Tây y hay Đông y), người bệnh cần có chế độ, thực đơn ăn uống sao cho giảm sốt (thanh nhiệt), giảm đau (chỉ thống), nâng cao sức đề kháng, chống nôn... là điều rất quan trọng để phục hồi sức khỏe. Dùng nước đậu xanh, bạc hà (vị thuốc bạc hà trong Đông y) - đậu xanh 50gr, đãi loại bỏ vỏ, lá bạc hà 30gr, đường trắng 30gr. Cho đậu xanh, bạc hà vào nồi, đổ 1 lít nước, đun sôi trong 30 phút, lọc bỏ bã lấy nước hòa 30gr đường. Dùng uống nhiều lần trong ngày. Có tác dụng thanh nhiệt, làm mát cơ thể, chỉ khát (làm mất khát); nước ngân hoa dưa hấu - lấy 200gr vỏ dưa hấu, bỏ vỏ xanh, giữ lại cùi, thái miếng cho vào cùng 30gr kim ngân hoa đã rửa sạch vào nồi, đun sôi cùng 1 lít nước trong 30 phút, gạn bỏ bã, lấy nước hòa cùng 30gr đường kính, uống làm nhiều lần trong ngày. Có tác dụng thanh nhiệt (làm mát) và chỉ huyết (cầm máu); nước rau muống cúc hoa - rau muống 150gr, nhặt bỏ cuộng già, rửa sạch. Cúc hoa 20gr, rửa sạch, cho rau muống, cúc hoa vào nồi đun sôi với 1,5 lít nước trong 20 phút. Vớt bỏ bã, gạn lấy nước trong. Cho thêm 50gr đường trắng vào nước rau muống, cúc hoa, đun lại cho tan hết đường. Dùng uống nhiều lần trong ngày. Có tác dụng thanh nhiệt, lương huyết, chống xuất huyết; cháo rau cần đại táo - rau cần 150gr rửa sạch, cắt khúc ngắn, đại táo 5 quả rửa sạch, gạo tẻ 100gr vo sạch, đường 50gr. Cho gạo và đại táo vào nồi, đổ nước vừa đủ hầm kỹ thành cháo, cho rau cần vào đun thêm 5 phút bắc ra, cho đường vào khuấy đều dùng ăn bữa sáng, bữa tối. Cháo này có tác dụng thanh nhiệt, bình can, lương huyết, chỉ huyết, rất tốt với người mắc bệnh sốt xuất huyết.
Cháo bí đao - bí đao 150gr, gọt bỏ vỏ xanh, thái khúc. Gạo tẻ 100gr vo sạch, cho gạo vào nồi, đổ nước vừa đủ hầm kỹ thành cháo rồi cho bí đao đã thái khúc vào đun thêm 10 phút, rồi cho ít muối đủ ăn hoặc 50gr đường trắng tùy theo khẩu vị. Bắc ra để nguội ăn vào 2 bữa sáng và tối. Cháo này có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, sinh tân rất tốt cho bệnh nhân sốt xuất huyết.
Lương y Hoài Vũ