Tại đơn vị tâm lý, Bệnh viện nhi đồng 1, một em gái 14 tuổi đang được điều trị sau khi có hành vi toan tự tử bằng thuốc an thần – do một người bạn mua giùm sau khi truy cập tên thuốc và địa chỉ bán thuốc trên lnternet. Nguyên nhân đi tìm cái chết của cô gái này là vì yêu một anh chàng 23 tuổi trong mối quan hệ “chat” từ hai năm nay.

Trước đó, em đã từng rạch cánh tay khắc tên người yêu và trong khi đang nằm điều trị ở bệnh viện, em đã trốn đi chơi với một chàng trai suốt đêm! Trong một phiên trị liệu tâm lý, em tâm sự: “Con thiếu tình thương của gia đình mặc dù là con duy nhất, nên tìm tình cảm của bạn trên Internet. Bây giờ nếu bạn ấy “chết” thì con cũng chết theo!” - một mối tình ảo giữa hai người chỉ gặp nhau trên mạng.

Tình trạng các em học sinh “nghiện” chat ngày càng phổ biến, với những hậu quả đau lòng như rối loạn tâm thần và hành vi tự gây thương tích. Đề cập đến vấn đề này, BS. Phạm Ngọc Thanh, trưởng đơn vị tâm lý, Bệnh viện nhi đồng 1, nhận định: “Lợi ích lớn lao của mạng Internet là giúp cho trẻ phát triển về mặt kiến thức, trí tuệ và được thông tin về nhiều mặt trong đời sống. Đây là một tiến bộ đáng kể. Tuy nhiên, Internet cũng có tiềm ẩn nhiều mối nguy cơ cho tuổi trẻ, vì nó có thể là nơi ẩn náu, trốn tránh hoặc kêu cứu, đi tìm nguồn an ủi trong ảo giác”.

PV: Làm sao nhận diện tình trạng nghiện Internet trẻ em

BS. Phạm Ngọc Thanh: Phụ huynh cần lưu ý khi thấy trẻ sử dụng Internet thái quá. Tiến sĩ tâm lý John Suler mô tả các dấu hiệu sau đây nơi trẻ em lạm dụng Internet:

- Phủ định hoặc nói dối về nội dung hay thời gian sử dụng vi tính.

- Mệt mỏi vì thiếu ngủ do thức khuya; dậy sớm để ngồi với máy vi tính

- Sa sút học tập.

- Không chơi với bạn, không quan tâm đến sinh hoạt giải trí, thể thao.

- Chán ăn, dễ nổi giận khi không được sử dụng máy vi tính, không chăm sóc vệ sinh cá nhân.

- Không vâng lời và có hành vi tự làm hại bản thân khi bị cản trở.

PV: Nguyên nhân và hệ quả của nghiện Internet là gì?

BS. Phạm Ngọc Thanh: Giống như với những chứng nghiện khác (như nghiện rượu, ma túy), nguyên nhân tâm lý thường gặp là tác động từ phía gia đình: cha mẹ bận làm ăn, không có thời gian gần gũi con cái, bất hòa, ly dị, trẻ được giáo dục nghiêm khắc bằng roi vọt và chửi mắng hoac ngược lại được nuông chiều quá đáng, nhưng lại không được cha mẹ cảm thông, lắng nghe về những khắc khoải ưu tư của tuổi mới lớn.

Trong một nghiên cứu tại Trung Quốc năm 2007 với một cuộc điều tra 2.620 học sinh trung học, hai tác giả Cao F. và Su L. đã nhận thấy 88% trẻ vị thành niên sử dụng Internet và 2,4% nghiện Internet kèm theo nhiều rối loạn tâm thần. Trong khi đó, theo Hội tâm lý Hoa Kỳ, sự lạm dụng Internet ở tuổi vị thành niên khiến cho việc truy cập về sex và các hành vi tự gây thương tích ngày càng trở nên phổ biến.

PV: Phụ huynh phải làm gì trước tình trạng này?

BS. Phạm Ngọc Thanh: Điều quan trọng nhất là tạo bầu khí gia đình ấm êm, hạnh phúc, để con cái không bị ức chế tâm lý và cảm thấy được an toàn. Cha mẹ nên gần gũi con cái để tìm hiểu, lắng nghe những tâm tư nguyện vọng khi trẻ bước vào giai đoạn dậy thì (từ 10 đến 15 tuổi), theo dõi cách con sử dụng máy vi tính và ngăn chặn việc truy cập Internet quá sớm.

 Hãy giải thích cho trẻ biết mối nguy hiểm của việc cung cấp thông tin về bản thân, kết bạn, gửi ảnh cho bất kỳ người nào gặp được trên mạng cũng như dặn dò trẻ hãy từ chối trả lời những thư từ, lời lẽ có tính xúc phạm hoặc đe doạ. Phụ huynh nên theo dõi hành vi của con cái: nếu thấy trẻ có biểu hiện kích động, căng thẳng hoặc lén lút lúc sử dụng Internet, thì nên thảo luận với trẻ về những cuộc giao du ảo. Giống như với tivi, nên đặt máy vi tính ở phòng sinh hoạt chung, không nên để ở phòng riêng của trẻ.

Tóm lại, máy vi tính, hệ thống Internet có thể giúp cho trẻ em phát triển về mặt kiến thức và trong học tập, nhưng đồng thời nó cũng có nguy cơ chi phối sự hình thành nhân cách và sự phát triển lành mạnh về hành vi và cảm xúc. Hơn hết mọi sự, trẻ em rất cần tình thương của gia đình để không phải đi tìm nguồn an ủi trên mạng.