Đi tìm dân qua Internet

Thứ bảy, 26/07/2008

Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào trao đổi với người dân qua mạng của Nhân Dân Nhật Báo hôm 20-6 - Ảnh: NDNB

Sau khi tờ Nhân Dân Nhật Báo loan tin Chủ tịch nước Trung Quốc Hồ Cẩm Đào lên Internet trao đổi với dân hồi tháng sáu, ngay lập tức động thái lướt net của vị nguyên thủ quốc gia đã gây ra hiệu ứng domino.

Gần đây báo chí Trung Quốc liên tục đưa tin về việc các quan chức từ cấp địa phương đến trung ương lập hộp thư điện tử, dùng tên thật, thậm chí đăng ảnh thật của mình lên Internet để trực tiếp trao đổi với người dân. Nổi tiếng nhất về việc chat với dân qua mạng có lẽ là ông Dương Bình, bí thư Ủy ban kỷ luật thành phố Chu Châu, tỉnh Hồ Nam.

"Cách tiếp cận Trung-Nam-Hải nhanh nhất là Internet"

Câu thông tin đầy cá tính này khiến cộng đồng dân cư mạng và dư luận xã hội ở Trung Quốc tranh luận sôi nổi. Sau khi ông Bình đưa câu nói này lên mạng, có người cắc cớ nói với ông họ muốn mời Chủ tịch Hồ Cẩm Đào đến tham quan và nói chuyện với dân qua mạng chính phủ của thành phố Chu Châu. Bí thư Bình thẳng thắn trả lời: "Nếu chúng ta có ảnh hưởng, không chừng một ngày nào đó chủ tịch nước sẽ ghé thăm thôi, vì cách tiếp cận Trung-Nam-Hải nhanh nhất là Internet".

Ông Dương Bình dùng tên thật, ảnh thật của mình làm "avatar" để chứng minh nguồn gốc thân thế bí thư nhằm tạo cho người dân có thể tin tưởng mà chat, thoải mái thổ lộ chân thực bức xúc và tố cáo về những hành vi sai trái của quan quyền trên địa bàn thành phố. Tân Hoa xã cho biết tính đến nay ông Bình đã tự đưa thông tin lên mạng cho người dân theo dõi và hồi đáp khiếu nại thắc mắc lên đến 346 lượt. Ông cho biết mỗi ngày dành hai giờ ngoài giờ làm việc để lướt mạng tìm hiểu dân tình.

Sau khi ông Bình áp dụng hình thức tiếp cận dân bằng Internet, ngoài việc được ủng hộ ông còn gặp phải sự phản ứng của một số người dân. Họ cho rằng quan chức lên mạng là để làm màu, để lòe thiên hạ. Có người còn dè bỉu ông không biết đánh máy, tất cả thông tin trả lời dân qua mạng đều do cấp dưới soạn thảo giúp, lạm dụng thời gian làm việc để lên mạng. 

Ông cho biết đến nay đã xử lý mười mấy vụ theo những tin tố cáo trên mạng. Chẳng hạn, từng có người tố cáo một giám đốc của cơ quan quản lý chất lượng tham nhũng. Sau khi điều tra, ông Bình phát hiện giám đốc đó đúng là có hành vi tham nhũng và đã cho xử lý. Có một bài văn trên diễn đàn của một doanh nghiệp ở Chu Châu phản ảnh một đơn vị cấp cục đòi tài trợ. Sau khi biết tin, ông Bình liền đi gặp vị cục trưởng đó, nhưng ông này chối biến. Hôm sau, người đưa lên bài văn kia cho biết vấn đề đã được giải quyết. Còn nhiều vấn đề nhỏ lẻ khác như "người sinh nhiều con nhận chức trưởng phòng về vấn đề phụ nữ", "vụ hối lộ trong cuộc bầu cử trong làng"... đều được ông Bình tiếp nhận.

Dự án chống tham nhũng trên Internet

"Tôi muốn nói với các quan chức rằng cư dân mạng là những người có tính trách nhiệm xã hội và trình độ văn hóa cao. Không nên coi thường Internet, những quan chức coi thường Internet sẽ bị loại bỏ. Tôi còn muốn nói với các cư dân mạng rằng đa số quan chức là những người trí thức, liêm khiết và thiết thực. Tôi vừa là cư dân mạng vừa là quan chức, tôi muốn làm cầu nối giữa hai bên và giúp hai bên tin tưởng nhau, tác động với nhau và bổ sung cho nhau".   DƯƠNG BÌNH (bí thư Ủy ban kỷ luật thành phố Chu Châu)

Ông Dương Bình cho biết hiện nay trên diễn đàn Chu Châu hễ có chuyện gì muốn khiếu nại người ta đều đưa bài lên rằng "xin Dương Bình giải quyết vấn đề này", "sao Dương Bình chưa đọc"... Nhưng ông Bình không muốn bản thân được đề cao như vậy, mà hi vọng hành động chống tham nhũng trên mạng của mình trở thành chính sách của chính quyền.

Phát huy thành công đó, Ủy ban kỷ luật thành phố Chu Châu cũng đã lập một nhóm công tác để soạn dự án chống tham nhũng trên Internet. Ngoài ra, trung tâm khiếu nại hành chính và phòng tiếp đón của Ủy ban kỷ luật thành phố cũng mới bắt đầu hoạt động trên mạng. Người dân có thể đưa bài khiếu nại lên trang web của hai cơ quan đó. Ông Dương Bình quyết tâm biến Internet thành chiến trường thứ hai trong cuộc chiến chống tham nhũng.

Từng có người dự đoán chỉ một năm sau Dương Bình sẽ rời khỏi Internet. Nhưng Dương Bình trả lời ông sẽ làm cho lời đoán này không thành. "Tôi đã xem xét quá khứ của mình, chẳng có vấn đề gì. Tôi dám kiên trì lên mạng bằng tên thật vì sự tự tin đối với quá khứ và nghiêm khắc với tương lai" - ông Dương Bình nói.

Báo Thanh Niên Trung Quốc cho rằng các cơ quan ban ngành trên địa bàn thành phố Chu Châu cũng bị áp lực khi biết tin bí thư lên mạng chat với dân, từ đó họ làm việc cẩn thận và chú ý kỷ luật hơn vì sợ người dân nổi giận sẽ đi tố cáo với bí thư.

Ông Bình thừa nhận áp lực từ nội bộ cũng khá nặng nề, chỉ đến khi Chủ tịch Hồ Cẩm Đào chat với dân bằng tên thật của mình thì ông mới trút được gánh nặng nghi kỵ của nhiều người. Hiện Bí thư Thành ủy Chu Châu Trần Quân Văn cũng sử dụng Internet để thấu hiểu lòng dân.

Nhu cầu thực tế

Tờ Liên Hiệp Buổi Sáng Singapore dẫn lời giới phân tích cho rằng việc nguyên thủ và quan chức cấp cao của Trung Quốc lần lượt dùng tên thật lên mạng tiếp xúc với dân là một việc làm chủ động mang tính thực tế trong điều kiện kinh tế phát triển, bùng nổ thông tin ở Trung Quốc. Với 230 triệu người sử dụng Internet, chỉ đứng sau Mỹ, việc sử dụng Internet để nghe dân kháng nghị, dân bàn bạc việc nước... là một nhu cầu rất thực tế.

Bằng chứng đã được chứng minh rất rõ ràng trong vụ "hổ Hoa Nam giả” ở Thiểm Tây, trong việc cứu trợ toàn dân trong vụ động đất ở Vấn Xuyên hồi tháng năm đến sự kiện Ung An, Quí Châu gần đây. Dù là tố cáo, nghi vấn thái độ làm việc công quyền hay quyên góp từ thiện thì Internet là một kênh thông tin nhanh nhất, hiệu quả nhất trong bối cảnh hiện nay. Điều này thể hiện rõ sức mạnh động viên xã hội.

Trong tháng sáu, báo Thanh Niên Trung Quốc công bố kết quả điều tra có đến 71,9% người dân tin Internet đang trở thành con đường thể hiện hình thức dân chủ mới ở Trung Quốc.