Đợt tăng điểm vừa rồi của thị trường chứng khoán Việt Nam khiến không ít người ngạc nhiên. Trong khi thị trường thế giới liên tục rớt điểm, chỉ số VN- Index đã liên tục tăng trong suốt gần hai tuần, đẩy giá một số cổ phiếu lên đến 30 – 40% với mức lợi nhuận tương đương cho những tay “lướt sóng” chuyên nghiệp. Một nhà phân tích tài chính gọi đây là sự “vui vẻ quá đà” của các nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Các nhà đầu tư nước ngoài vẫn là những người dẫn dắt cuộc chơi, khi mua vào một cách chọn lọc những cổ phiếu bluechip (DPM, HPG, VNM, FPT) ở thời điểm gía thấp với khối lượng lớn, tạo đà lên của thị trường khi khối lượng giao dịch đang rất thấp. Khi các nhà đầu tư nhỏ lẻ ào ạt nhảy vào cuộc và hình thành xu hướng lên mạnh, thì với tâm lý ngắn hạn, họ có xu hướng mua bất kỳ cổ phiếu nào, tạo ra màu xanh toàn cục trên thị trường trong vài ngày liên tiếp. Đây là những ngày mà tỷ lệ giao dịch của các nhà đầu tư nước ngoài rất thấp, đa số là bán ra.

Trong những ngày này, khối lượng giao dịch do các nhà đầu tư trong nước thực hiện lên tới 80%. Hiện nay, khi thị trường giảm gía, các nhà đầu tư nước ngoài lại mua vào. Lấy ví dụ, ngày 23.7, tỷ lệ mua - bán của nhà đầu tư nước ngoài là 6:1 và chiếm 57% tổng khối lượng mua vào của thị trường. Thế nhưng trước đó, ngày 14.7, khi thị trường đang đà lên ào ạt, nhà đầu tư nước ngoài bán ra nhiều hơn mua, và số lượng mua chỉ chiếm 7% khối lượng giao dịch.

Theo nhận xét của một chuyên viên phân tích chứng khoán nước ngoài đang làm việc tại Việt Nam, khác với năm ngoái, khi huy động được rất nhiều tiền các qũy đầu tư lớn đều mua ào ạt nhiều cổ phiếu, năm nay những quỹ này đầu tư mua một cách thận trọng hơn. Tính chuyên nghiệp trong đầu tư giúp cho họ dẫn dắt được thị trường và tạo được đà tăng gía, cũng như thoát hiểm sớm trong khi các nhà đầu tư nhỏ lẻ ào ạt “tiến lên”. Bắt đầu bằng việc ăn theo, nhưng chính các nhà đầu tư trong nước lại ào ạt dẫn dắt thị trường vào cuộc “vui vẻ quá đà”.

Tại một hội thảo đầu tư tại TP.HCM hôm thứ năm 24.7, ông Spencer White, trưởng bộ phận đầu tư chiến lược của công ty chứng khoán Thiên Việt đã đưa ra một lời khuyên chung cho các nhà đầu tư: “Hãy chỉ mua cái gì mà bạn hiểu rõ”.

Thị trường chứng khoán thường có xu hướng hồi phục trước khi nền kinh tế được cải thiện. Tuy nhiên, theo ông White, một chuyên viên giàu kinh nghiệm đã từng là một giám đốc điều hành tại ngân hàng đầu tư Merrill Lynch, nền kinh tế còn nhiều khó khăn trong vòng 18 tháng tới, với việc lạm phát tiếp tục cao, thâm hụt mậu dịch lớn và hệ thống ngân hàng đang đối mặt với nhiều rủi ro.

Trong khi lạm phát là thách thức chung của cả thế giới, thì sự yếu kém của hệ thống ngân hàng là vấn đề nội địa lớn nhất của Việt Nam hiện nay. Những điều kiện này khiến cho VN-Index khó có thể duy trì được chỉ số hiện nay.

Các chuyên gia đầu tư cũng cảnh báo rằng Việt Nam sẽ không dễ dàng thu hút vốn đầu tư gián tiếp nước ngoàl (Fll) trong năm nay. Néu năm ngoái, có khoảng 7,7 tỉ USD vốn gián tiếp đổ vào Việt Nam, thì từ đầu năm đến nay, mới chỉ có khoảng 600 triệu USD, và dự kiến Fll năm 2008 sẽ chỉ bằng 10% của năm ngoái. Một lý do khách quan là các thị trường chứng khoán thế giới đều giảm giá mạnh trong thời gian vừa qua, đến nay đã có nhiều thị trường rẻ ngang bằng, thậm chí rẻ hơn Việt Nam, chẳng hạn như Trung Quốc.

Do thị trường còn khó khăn dài hạn, ông White cho rằng nhà đầu tư khi lập kế hoạch tài chính phải nhìn theo hướng đó và tính đến những tình huống xấu nhất. Trong đó, có việc khó tiếp cận nguồn vốn ngân hàng trong vòng 18 tháng tới. Một số chuyên viên trong đó có ông White đưa ra những đề nghị mạnh bạo như Nhà nước nên bỏ khống chế giao dịch như hiện nay (+_3%) để tạo thanh khoản cho thị trường, và bỏ hạn chế đầu tư của nước ngoài cũng như cổ phần hoá với giá thấp hơn.

Trẻ Today (Theo SGTT)