Hàng loạt vụ vận chuyển, mua bán gia súc, gia cầm bị bệnh, hôi thối bị phát hiện thời gian gần đây ở SG không chỉ làm người tiêu dùng thấy bức xúc mà chính cơ quan chức năng cũng “rất tức” vì vướng luật nên không thể xừ lý nghiêm

Thịt hôi thối vẫn bán vô tư

Theo báo cáo của chi cục thú y SG, sáu tháng đầu năm 2008 đã bắt giữ và xử lý gần một trăm vụ vận chuyển, mua bán gia súc, gia cầm lậu. Trong đó nhiều vụ là gia súc, gia cầm bị bệnh chết, thịt đã ôi thiu. Từ đầu tháng 7 đến nay, tình trạng mua bán, vận chuyển gia súc gia cầm từ vùng có dịch bệnh heo tai xanh, cúm gia cầm vào SG cũng liên tiếp xảy ra. “Nóng hổi” nhất là vụ bắt quả tang gần 200 (con heo bị bệnh lở mồm long móng đang chuẩn bị đem đi xẻ thịt ở trung tâm giết mổ quận 12 vào ngày 19.7. Kết quả kiểm tra của chi cục tại các chợ tự phát gần khu công nghiệp Linh Trung, khu vực chợ ngã ba Phan văn Trị – Thống nhất (Gò Vấp)... cũng phát hiện hàng chục vụ mua bán thịt heo, gà đã chết, có dấu hiệu bệnh.

Trong đó cũng đã từng có một số vụ mua bán, vận chuyển gia súc, gia cầm vi phạm nghiên trọng vệ sinh an toàn thực phẩm. Có thể điểm lại một số vụ nổi cộm như: vụ mua bán 1,5 tấn thịt gà ôi thối ở quận Tân Bình, vụ chứa 97 tấn chân, uôi, lưỡi, phủ tạng trâu, bò thối trong bốn container ở quận 9; vụ vận chuyển hơn 12 tấn đuôi, xương, chân, tuỷ, ngầu pín, lưỡi... trâu, bò đã ôi thối ở quận Thủ Đức...

Quy trình kiểm dịch tê liệt

Khi lật lại hồ sơ những vụ vi phạm trên, hầu hết đều có giấy chứng nhận kiểm dịch của chi cục thú y nơi xuất đi. Thm chí như vụ 97 tấn bò thối ở quận 9, chủ cửa hàng còn có tới bảy giấy chứng nhận kiểm dịch hợp pháp khác nhau của cùng một địa phương cấp tại Hà Tây. Lý giải vấn đề này, bà Lê Thị Kim Oanh, trong phong thanh tra - pháp chế (cục Thú y), cho biết: “Do các quy định hiện còn thiếu, phần lớn trách nhiệm bao đảm chất lượng sản phẩm sau khi cấp phép là giao cho các chủ hàng nên không loại trừ khả năng lúc cấp phép thì hàng an toàn nhưng sau đó do vận chuyển, cất giữ không bảo đảm đã dẫn đến hôi thối”. Cũng theo bà Oanh, cơ quan kiểm dịch nơi hàng đến chỉ được phép kiểm lại trong một số trường hợp như không có giấy chứng nhận, giấy không hợp lê, phát hiện dấu hiệu sản phẩm mất vệ sinh an toàn thực phẩm, còn thì không được “đụng” đến. Các chốt kiểm dịch cũng chỉ có quyền yêu cầu chủ hàng có giấy kiểm dịch hợp pháp mở container khl phát hiện có mùi hôi thối, có dấu hiệu sản phẩm bị mất vệ sinh.

Ông Phan Xuân Thảo, phó chi cục trưởng, ch cục thú y SG cho biết theo quy định có hai loại giấy chứng nhận kiểm dịch sản phẩm động vật trong nước là vận chuyển trong tỉnh và liên tỉnh. Tuy nhiên, cả hai giấy này chỉ quy định thời hạn giá trị sử dụng của giấy mà không có quy định nào về thời hạn sử dụng của thực phẩm vận chuyển. “Ngay như kỹ thuật bảo quản ra sao, bảo quản trong thời gian bao lâu, trong quá trình vận chuyển lấy thêm hàng thì xử lý thế nào cũng không thấy hướng dẫn”, ông Thảo nói.

Phải “chết, bị thong” mới có tội

Có ít nhất hai vụ trong số các vụ vi phạm trên được cơ quan chức năng kết luận chủ hàng đã tuồn lậu một phần thịt độc hại ra ngoài bán cho người tiêu dùng. Kết quả xét nghiệm vi sinh các lô hàng cũng cho thấy một số mẫu bị phân huỷ, mất phẩm chất, nhiễm vi khuẩn salmonella (gây thương hàn) và E.coli (gây tiêu chảy)... Điều đó đã cho thấy hậu qủa mà các lô hàng này sẽ gây ra cho người tiêu dùng là lớn thế nhưng việc xử phạt lại nhẹ như không. Tất cả đều chỉ bị xử phạt hành chính với mức phạt đang giữ “kỷ lục” là 14 triệu đồng. “Nhiều vụ chúng tôi đã kiến nghị phải khởi tố hình sự thì mới răn đe được đối tượng vi phạm nhưng cơ quan công an lại trả lời không thể làm được vì vướng luật”, ông Thảo bức xúc.

Luật sư Nguyễn Thị Thanh Nga, đoàn luật sư SG cho biết hành vi vận chuyển, mua gia súc, gia cầm bị dịch bệnh chết có thể bị phạm vào tội: vi phạm quy định vệ sinh an toàn thực phẩm hoạc làm lay lan dịch bệnh nguy hiểm cho người. Tuy nhiên muốn khởi tố thì phải chứng minh người vi phạm đã gay ra hậu quả cho tính mạng, sức khỏe người tiêu dùng hoặc có hàng vi đưa ra khỏi vùng dịch bệnh sảm phẩm động vật có khả năng truyền dịch bệnh nguy hiểm cho người. Trong các vụ bị bắt quảng vừa qua đều không thể chứng minh được những căn cứ này. “cũng có ý kiến đề nghị khởi tố về tội lừa dối khách hàng. Tuy nhiên tội này đòi hỏi phải gay thiệt hại nghiêm trọng cho khách hàng hoặc từng bị xử lý hàng chính, bị kết án mà chưa được xóa án. Nói chung tội nào thì cũng yêu cầu người tiêu dùng phải từ chết tới bị thong nthi mới khởi tố được”, luật sư Nga nói.