Châu Á: kẻ thắng người thua

Thứ sáu, 25/07/2008

Khi châu Á bước vào một thời kỳ mới đầy khó khăn do lạm phát tăng cao, sẽ có nhiều nước là “kẻ thắng” và không ít “người thua”.

Áp lực lạm phát tăng cao đối với phần lớn các nền kinh tế châu Á. Một số nước có khả năng đương đầu với khủng hoảng tốt hơn các nước khác.

Châu Á hiện rất khó khăn để giải quyết những vấn đề ngày một nhiều do giá dầu tăng cao, mức đỉnh cao của giá dầu gần đây là 147USD/thùng.
Trong bối cảnh thị trường tài chính và kinh tế Mỹ đầy hỗn loạn, việc các chính phủ giải quyết tình trạng hiện nay như thế nào sẽ quyết định vị thế của mỗi quốc gia trong khu vực và tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Kinh tế châu Á vẫn giữ được tăng trưởng khá tốt trong nửa đầu năm 2008, tăng trưởng kinh tế của một số quốc gia gần đạt mức cao. Chính sách tiền tệ phù hợp đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế của những nước này. Nhu cầu của Nhật Bản và châu Âu đối với hàng hóa xuất khẩu châu Á cũng là một yếu tố hỗ trợ tăng trưởng kinh tế khu vực.

Tình hình xuất khẩu hàng hóa sang châu Âu và Nhật Bản sẽ không còn thuận lợi trong những tháng tới nữa, xuất khẩu sang Mỹ đi xuống, như vậy kinh tế châu Á sẽ đương đầu với không ít khó khăn.

Ngân hàng UBS, Thụy Sỹ dự đoán những nền kinh tế nhỏ tại châu Á sẽ gặp khó khăn trong khoảng ít nhất 4 quý nữa. Tăng trưởng kinh tế Trung Quốc và Ấn Độ, hai nền kinh tế lớn của châu Á, sẽ giảm đi khoảng 1 đến 2% cũng trong khoảng thời gian trên.

Ngân hàng trung ương khắp châu Á đang gặp phải khó khăn trong việc duy trì tăng trưởng kinh tế bền vững. Mức lãi suất cao sẽ giúp kiềm chế phần nào lạm phát vốn đã rất cao tại nhiều nước. Tuy nhiên mức lãi suất như vậy ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.

Nhiều ngân hàng trung ương châu Á cho đến nay ngại tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát bởi lo ngại đồng nội tệ mạnh hơn sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng cạnh tranh về xuất khẩu hàng hóa.

Ngân hàng Credist Suisse cho rằng nhà hoạch định chính sách tiền tệ châu Á nên để đồng nội tệ tăng giá ở mức độ khoảng 2 con số để có thể kiểm soát tốt tình trạng lạm phát hiện tại.

Gần như phần lớn các ngân hàng trung ương châu Á cho đến nay đều duy trì tỷ giá hối đoái giữa đồng nội tệ và USD ở một mức ổn định nhất định để giữ lợi thế nhất định cho xuất khẩu của họ.

Tuy nhiên cho đến nay khi FED áp dụng chính sách tiền tệ lỏng lẻo để ngăn chặn sự sụp đổ có thể có của thị trường tài chính Mỹ, nhiều ngân hàng trung ương châu Á đang áp dụng tỷ lệ lãi suất không thật sự phù hợp với điều kiện kinh tế nước họ. Khi làm như vậy, họ đã đẩy tình trạng lạm phát tăng cao hơn.

Yêu cầu cần phải bảo đảm tăng trưởng kinh tế cho đến nay đã hạn chế khá nhiều phản ứng của khu vực trong kiềm chế lạm phát. Đó là bởi các nhà hoạch định chính sách tiền tệ châu Á cho rằng cơn sốc giá dầu mỏ hiện nay trên thế giới chỉ xảy ra trong ngắn hạn và sẽ thị trường dầu mỏ sẽ nhanh chóng ổn định.

Quan điểm này đã được củng cố vào tuần trước khi giá dầu thô hạ. Một số nhà kinh tế học trong khu vực dự báo giá dầu sẽ tiếp tục hạ do nhu cầu hạ xuống và đứng ổn định ở khoảng mức 120USD/thùng cho tới năm 2009.

Đây chỉ là một dự đoán thiếu căn cứ bởi xét đến nhiều yếu tố, giá dầu sẽ liên tục tăng cao trong thời gian tới.

Hiệu ứng dây chuyền của lạm phát

Một số người cho rằng các ngân hàng trung ương châu Á chưa đánh giá đủ ảnh hưởng của lạm phát – vấn đề chỉ giải quyết được nếu có chính sách tiền tệ hợp lý.

Thời điểm khủng hoảng tài chính châu Á những năm 1997 – 1998, khá nhiều nước trong khu vực chịu tác động bởi việc đầu tư quá mức, bong bóng tín dụng, thâm hụt tài khoản vãng lai và hàng loạt những khoản nợ.

Chính sách tiền tệ tại các nước châu Á có mức độ chặt chẽ khác nhau. Những nước châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc và Indonexia duy trì chính sách tiền tệ lỏng lẻo còn thị trường tiền tệ tại Malaysia, Đài Loan và Thái Lan chỉ tăng trưởng hết sức khiêm tốn. Điều kiện thị trường tiền tệ tại mỗi quốc gia khác nhau nên phản ứng của mỗi quốc gia cũng như vậy.

Nhà đầu tư và những người kinh doanh tiền tệ hiện nay xem xét điều kiện thị trường tại từng nước thay vì đánh giá thị trường một cách chung chung như thời kỳ những năm 1997 -1998.

Khi đó, nhà đầu tư trong cơn hoảng loạn đã trốn chạy hàng loạt khỏi thị trường các nước trong khu vực bất chấp điều kiện thị trường tại mỗi nước khác nhau. Nhà đầu tư nay cân nhắc cẩn thận về nhu cầu của từng nước, sự linh hoạt về tiền tệ, chính sách của ngân hàng trung ương, và xu thế tỷ giá hối đoái của từng nước.

Một số nước châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản và Đài Loan có chính sách tiền tệ hiệu quả hơn nhiều nước khác, vì thế họ cũng kiểm soát tình trạng lạm phát tốt hơn.

Nguy cơ lạm phát ảnh hướng lớn đến nhiều nước châu Á là hoàn toàn có thật. Theo một chuyên gia tại ngân hàng đầu tư lớn ở Bangkok, khi lạm phát tăng cao như hiện nay, nhất định sẽ có kẻ thắng người thua.

Indonexia và Philippin có thể là những nạn nhân của hiệu ứng dây chuyền của lạm phát. Tỷ lệ lạm phát tại Indonexia tháng 6 là hơn 11%. Tỷ lệ lạm phát này có thể tăng cao hơn nếu chính phủ bỏ trợ giá năng lượng vào cuối năm nay. Tỷ lệ lạm phát tại Philippin cũng ở mức cao chưa từng có trong 14 năm. 

Chính sách tiền tệ của Indonexia được cho là lỏng lẻo ngay cả khi nước này tăng tỷ lệ lãi suất chuẩn lên mức 8,75%. Nhiều chuyên gia phân tích vì thế ngạc nhiên khi thống đốc ngân hàng nước này phát biểu với phóng viên dự báo tỷ lệ lạm phát tại Indonexia từ nay đến cuối năm sẽ hạ dần.

Thái Lan và Hàn Quốc sẽ phải chịu nhiều ảnh hưởng nhất trong hiệu ứng lạm phát dây chuyền này. Hai nước này nằm trong nhóm nước nhập khẩu nhiều dầu nhất châu Á và đang tốn rất nhiều tiền để ổn định thị trường tiền tệ. Bức tranh kinh tế Thái Lan lúc này không mấy sáng sủa do bất ổn chính trị tăng cao.

Kinh tế Hàn Quốc hiện cũng hết sức khó khăn, nước này đang bên bờ vực của bong bóng tín dụng, vấn đề lạm phát đang ngày một trở nên căng thẳng. Giá nhà đất tại Hàn Quốc hạ khoảng gần 70% trong thập kỷ qua. Mức hạ này tệ hại gần bằng mức hạ 85% của giá nhà đất Mỹ trong cùng thời kỳ. Giá nhà đất tại Thái Lan và Singapore trong thập kỷ qua hạ 30%.

Những nước vẫn đứng vững và phát triển trong bối cảnh khó khăn như hiện nay chính là Trung Quốc, Đài Loan, Singapore và Malaysia. Khi châu Á đang bước vào một thời kỳ mới đầy khó khăn, sẽ có nhiều nước là “kẻ thắng” và không ít “người thua”.