Bắt đầu từ 10 giờ ngày 21-7, Liên Bộ Tài Chính đã công bố quyết định tăng giá xăng dầu bán lẽ trong nước. Theo bảng giá mới, xăng A92 đã được tăng lên 19.000 đồng/ lít, dầu diesel tăng từ 13.900 đồng/lít lên 20.000 đồng/ lít và dầu madzut từ 13.000 đồng /lít lên 13.000 đồng/lít. Đây là mức tăng cao nhất so với những lần tăng giá trước.

Phát biểu chỉ đạo tạ cuộc họp báo do Liên bộ Tài chính - Công thương tổ chức hồi 9 giờ ngày 21- 7 thông báo tình hình điều chỉnh giá xăng dầu, Phó thị tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải khẳng định: “Mặc dù giá dầu thô trên thế gió tăng rất cao trong thời gian qua, nhưng đến thời điểm này Việt Nam mới điều chỉnh giá xăng dấu bán lẻ là vì mục tiêu kiềm chế lạm phát. Các nghịch lý ở nước ta là mức độ tiêu thụ xăng dầu vẫn tăng cao trong khi tốc độ tăng trưởng kinh tế thì chững lại không tương ứng. Bởi vậy việc tăng giá xăng dầu cũng là tạo thêm sức ép để thực hành triệt để chủ trương tiết kiệm, chống lãng phí cho cả doanh nghiệp và người dân. Ngân sách Nhà nước không thể tiếp tục bù lỗ hơn được nữa. Nếu chúng ta tiếp tục duy trì giá cũ, tức là duy trì biện pháp bóp méo thị trường, khiến cho cơ cấu thị trường sẽ khác. Đấy là chưa kể đến việc gia tăng nạn đầu cơ, buôn lậu. Hơn nữa, doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu cũng không thể chịu lỗ được nữa và nếu cứ tiếp tục, chúng ta sẽ phá vỡ cân đối cung cầu”.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh cũng khẳng định, việc điều chỉnh giá xăng trong thời điểm hiện nay là hết sức cần thiết. Từ đầu năm đến nay, giá dầu thô trên thị trường thế giới tiếp tục diễn biến bất thường, liên tục lậu mức cao kỷ lục mới. Những ngày đầu tháng 7, giá dầu lên tới trên 140 USD/thùng, các ngày cá biệt đến 145 USD/thùng. Trước tình hình diễn biến giá xăng dầu thế giới luôn biến động, nhiều quốc gia đã phải điều chỉnh giá bán trong nước cao hơn nhiều so với giá bán hiện hành của nước ta, cụ thể mức cao nhất là Singapore với hơn 27000 đồng/lít xăng. Khi nước ta nâng giá bán lẻ xăng dầu lên mức 19.000 đồng/lít như quyết định mới, thì mức giá vẫn thấp hơn giá của nước thấp nhất trong khu vực.

Theo thống kê, trong 6 tháng đầu năm, khi thuế nhập khẩu xăng dầu bằng 0% thì Nhà nước đã phải bù lỗ một khoản tiền là 14.525 tỉ đồng, chưa kể số lỗ năm 2007 là 7.400 tỉ đồng. “Nếu chúng ta tiếp tục giữ nguyên mức giá xăng dầu cũ, và giá dầu thế giới bình quân 6 tháng cuối năm giữ ổn định mức giá dầu thô là 139 USD/thùng thì 6 tháng cuối năm xăng dầu lỗ 44.772 tỉ đồng và cả năm sẽ lỗ 59.519 tỉ đồng. Tuy nhiên, khả năng này sẽ khó xảy ra vì giá thị trường thế giới vẫn co xu hướng tăng cao. Nếu giá dầu thế giới theo nhiều dự báo được công bố ở các mức 145 USD/thùng và 150 USD/thùng thì kinh doanh xăng dầu năm 2008 sẽ lỗ từ 67.000 đến 72.000 tỉ đồng. Đó là chưa kể ngân sách Nhà nước bí giảm thu 25.000 tỉ đồng do giữ thuế nhập khẩu xăng dầu là 0%”, ông Ninh cho biết.

Như vậy nếu tiếp tục giữ ổn định giá xăng dầu như hiện nay, Nhà nước bù lỗ dầu quá lớn, ngân sách Nhà nước gặp rất nhiều khó khăn do toàn bộ nguồn tăng thu dầu thô không đủ bù lỗ số dầu nhập khẩu về bán trong nước và không có nguồn để thực hiện an sinh xã hội, tình trạng bao cấp tràn lan tiếp tục xảy ra (thậm chí bao cấp cho cả các nước xung quanh vì nạn xuất lậu qua biên giới); tình trạng buôn lậu xăng dầu qua biên giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó kiểm soát.

Bộ Tài chính cho biết. Khi chấp nhận mức tăng giá mới, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các ngành liên quan thực hiện đồng bộ các giải pháp bảo đảm nguồn cung, kiểm soát thị trường, thực hiện an sinh xã hội như giữ ổn định giá bán điện, nước sạch, than cho bốn hộ lớn, thực hiện hỗ trợ đối với đồng bào dân tộc thiểu số, hộ thuộc diện chính sách, hộ nghèo, hộ cận nghèo và ngư dân; tiếp tục cấp bằng tiền tương đương 5 lít dầu hỏa/năm cho những hộ đồng bào dân tộc thiểu số, hộ chính sách và hộ nghèo ở những nơi chưa có điện lưới; điều chỉnh tăng thêm mức hỗ trợ mua bảo hiểm y tế cho người nghèo và cận nghèo; nâng mức hỗ trợ cho ngư dân theo mặt bằng giá mới...

Đành rằng, Nhà nước không thể chi tiền để bù lỗ mãi, giá xăng dầu sẽ phải thả nổi theo sự tăng giảm chung của thị trường thế giới. Nhưng giữa lúc lạm phát và chỉ số giá tiêu dùng còn ở mức cao, nỗ lực khôi phục nền kinh tế bằng nhiều giải pháp ở tẩm vĩ mô của Chính phủ đang phát huy hiệu quả. Việc cho phép tăng giá xăng dầu ở mức quá cao, sẽ khiến nền kinh tế gặp nhiều khó khăn. Người dân hãy tiết kiệm để chia sẻ gánh nặng khó khăn với Nhà nước. Tuy nhiên, điều đáng bàn là phải có biện pháp ngăn chặn những hành vi lợi dụng tăng giá xăng để đẩy giá lên cao, đổ gánh nặng xuống người tiêu dùng.