Không tăng lãi suất là hợp lý

Thứ ba, 08/07/2008

Thời gian qua, nhiều ngân hàng đã ồ ạt cho vay bất động sản, và dẫn đến tình trạng khó thu hồi nợ, làm giảm khả năng thanh khoản của ngân hàng. Ảnh chỉ mang tính minh hoạ. Ảnh:SGTT

Tháng 7, NHNN quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản 14%, bất chấp việc có nhiều ý kiến đề xuất cần tăng lãi suất cơ bản lên hơn nữa.

Thủ phạm chính đẩy lãi suất lên cao chính là các ngân hàng nhỏ. Đã đến lúc cần sáp nhập ngân hàng

Xét trên mục tiêu chống lạm phát, việc tăng lãi suất lên nữa về lý thuyết có tác dụng thu hút thêm tiền gửi vào ngân hàng, giảm nhu cầu cho vay ra, giúp giảm lạm phát.

Ai đang muốn nâng lãi suất?

Khía cạnh này, ngân hàng Nhà nước có vẻ như đã đúng khi cho rằng không cần tăng lãi suất, bởi mức lạm phát trong tháng 6 đã giảm xuống và có những dự báo cho thấy lạm phát sẽ tiếp tục giảm trong những tháng tới.

Vấn đề là cần có những biện pháp kiên quyết để người dân tin tưởng lạm phát sẽ giảm, để họ mạnh dạn bỏ tiền vào ngân hàng. Ở đầu ra, trần lãi suất cho vay của các ngân hàng thương mại đã là 21%.

Lãi suất này trên thực tế đã vượt quá sức chịu đựng của doanh nghiệp, nên ngân hàng rất khó giải ngân, luồng tiền không đi vào lưu thông. Và như vậy, cũng không gây lạm phát.

Ở tầm doanh nghiệp, không ai muốn phải đi vay với lãi suất cao. Thậm chí, nhiều nhà đầu tư còn cho rằng, với mặt bằng lãi suất hiện tại, bỏ vốn gửi ngân hàng lấy lãi… “khoẻ” hơn là đầu tư kinh doanh.

Chỉ có những doanh nghiệp trong tình trạng đáo hạn nợ, nguy ngập về kinh doanh mới đành chấp nhận vay với bất kỳ giá nào. Và đây sẽ là những khoản vay nhiều rủi ro.

Ở góc độ ngân hàng, theo dõi suốt những thông tin liên quan diễn biến lãi suất trong thời gian qua, dễ dàng nhận thấy các ngân hàng nhỏ luôn “chạy trước” trong việc tăng lãi suất.

Các ngân hàng lớn buộc phải theo đuôi, bởi nếu không, tiền sẽ chạy từ ngân hàng lớn sang ngân hàng nhỏ. Các ngân hàng nhỏ cũng “đi đầu” trong việc vượt rào lãi suất cho vay thông qua các loại phí thu thêm của khách hàng, đẩy lãi suất cho vay vượt trần quy định.

Tình hình này cho thấy sự khó khăn về thanh khoản của các ngân hàng nhỏ đã kéo lãi suất huy động lên cao, và đẩy chi phí vốn của cả hệ thống ngân hàng lên.

Mặt khác, các ngân hàng nhỏ cũng chính là những đơn vị cho vay những dự án rủi ro cao khi cho các đối tượng sẵn sàng vay với bất cứ giá nào vay tiền.

Tình hình trên đã buộc ngân hàng Nhà nước phải hành xử quyền quản lý theo luật ngân hàng trong thời gian gần đây. Tuần qua, ngân hàng Nhà nước tiếp tục chỉ đạo các đơn vị ngân hàng Nhà nước trực thuộc theo dõi sát diễn biến lãi suất để có biện pháp xử lý kịp thời.

Có biện pháp xử lý mạnh đối với trường hợp vi phạm quy định làm tăng chi phí vay vốn thực tế của khách hàng. Mức lãi suất huy động bằng VND của các ngân hàng thương mại nhà nước đã phổ biến 17 – 18%/năm, các ngân hàng cổ phần 18 – 18,5%/năm.

Trong khi đó, theo các chuyên gia, lãi suất huy động phải dưới 17,5% mới đủ bù đắp chi phí của ngân hàng khi cho vay với mức trần 21%. Và tuần rồi, để kiểm soát tình hình, ngân hàng Nhà nước đã buộc các ngân hàng có lãi suất huy động bình quân trên 17,5%/năm báo cáo phương án kinh doanh, phù hợp với lãi suất huy động. 

Đến lúc sáp nhập ngân hàng 

Những phân tích kể trên đã chỉ ra rằng cần tái cấu trúc, sáp nhập các ngân hàng nhỏ.

Việc tái cấu trúc hệ thống ngân hàng là việc cần thiết và làm càng sớm càng tốt. Những diễn biến rối rắm trong toàn cảnh nền kinh tế cho thấy một trong những yếu kém rõ ràng hiện nằm trong hệ thống ngân hàng.

Yếu kém của ngân hàng có lý do chính là thiếu hụt những con người ngân hàng (ngân hàng gia) và nhóm người ngân hàng chuyên nghiệp. Tình trạng cạnh tranh “bát nháo” trong hệ thống đã thể hiện rất rõ trong hoạt động kinh doanh ngân hàng.

Trước mắt và tương lai gần 1 -2 năm một nhóm ngân hàng yếu kém hoặc (i) không còn khả năng tạo thanh khoản trên thị trường, hoặc (ii) gần như không còn khả năng thanh toán, phải được sáp nhập vào một ngân hàng mạnh và tốt hơn.

Nhóm ngân hàng khác nếu còn sức sau mùa kinh tế lạm phát 2008 - 2009 này sẽ phải tái tổ chức và tái cấu trúc chính mình để bắt nhịp tốt hơn với tình hình mới.