Phân tốt ngang... đất rừng

Ông Trần Minh Xuân, nông dân thôn 7, xã Tâm Thắng, nói sau khi im lặng hồi lâu như muốn nén nỗi bức xúc: "Chưa bao giờ nông dân chúng tôi bị lừa như thế này. Ai đời mua phân bón mà phải đăng ký trước hai tháng, rồi nộp tiền trước một tháng. Khi phân về thì chậm hơn thời vụ bón cà phê hàng chục ngày. Sau đó, nhìn vào gốc cà phê thấy phân không tan, gia đình tôi lại phải chạy vạy vay tiền đi mua phân khác bón lại".

Sự ấm ức của ông Xuân xuất phát từ việc vận động mua phân trả chậm của Hội Nông dân xã Tâm Thắng từ tháng 4.2008. Chi hội Nông dân thôn 7 được giao nhiệm vụ thông báo cho bà con đăng ký mua phân, thu tiền 60% giá phân và nộp về Hội Nông dân xã. Cả thôn 7 có 17 hộ đăng ký mua 18 tấn phân NPK, mỗi tấn 7,6 triệu đồng, số tiền nộp trước gần 90 triệu đồng. Chủ tịch Hội Nông dân xã là ông Đỗ Lần đứng ra hợp đồng mua phân của doanh nghiệp Thabico, theo địa chỉ trên bao bì là ở số 5/3 Ql 22B, xã Trường Đồng, H.Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh. 

Ông Mai Ngọc Oánh, trưởng thôn 7, người mua nhiều nhất với số lượng 3 tấn, cho biết: mỗi bao phân khi nhận về chỉ có một lớp trên mặt dạng viên có 3 màu trắng, xám và hồng, còn bên dưới chỉ là dạng bột như đất sét trắng xay tơi nhỏ. Nghe bà con xôn xao, ông Oánh liền đem các mẫu phân đến Viện Khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây Nguyên (Đắk Lắk) kiểm nghiệm. Kết quả, chỉ có 2,5% đạm; 5,3% lân; 1,8% kali; không có lưu huỳnh. Trong khi đó, trên bao bì loại phân của Thabico này ghi rõ công thức 16-16-8-13S (có nghĩa 16% đạm urê, 16% lân, 8% kali, 13% lưu huỳnh). Ông Oánh kể: "Một cán bộ kiểm nghiệm ở Viện Nghiên cứu nông lâm nghiệp Tây Nguyên nói với tôi: loại phân bà con mua có giá trị dinh dưỡng ngang với... đất rừng già".

Ai chịu trách nhiệm?

Ngày 30.6, khi chúng tôi đến trụ sở xã Tâm Thắng làm việc thì cũng có 5 nông dân thôn 12 đến tìm gặp ông Đỗ Lần để "hỏi cho ra lẽ" số phân bón họ đã mua qua Hội Nông dân. Tương tự, ông Oánh ở thôn 7, ông Nguyễn Duy Công, ở thôn 12, cho biết đã mua 3 tấn phân NPK Thabico và thuê không ít tiền xe để chở số phân này vào bón cho hơn 1 ha cà phê cách nhà gần 20 km. Ông Công bức xúc nói: "Theo kinh nghiệm người trồng cà phê, bón phân chỉ 20 ngày sau là cây cà phê xanh tốt thấy rõ, nhưng khi bón loại phân NPK Thabico này, vườn cà phê của tôi lại rụng trái non hàng loạt, cây không đâm chồi. Gia đình tôi đã phải bỏ ra thêm 7 triệu đồng để mua phân cứu vườn cây". Ông Công cũng đưa ra một giấy kết quả kiểm nghiệm của Viện Khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây Nguyên ngày 20.6 về số phân bón mình đã mua, trong đó ghi rõ: đạm 3,24%, lân 1,15% và kali 6,15%.

Trao đổi với Thanh Niên, ông Đỗ Lần cho rằng, việc Hội Nông dân xã ký hợp đồng trực tiếp với đơn vị sản xuất phân bón Thabico là qua giới thiệu của Hội Nông dân huyện Cư Jút. Có 8 thôn trong xã ký mua 56,3 tấn phân NPK và 12,5 tấn phân vi sinh. Ông Lần cho biết, sau khi có phản ứng của các hộ mua phân, Hội Nông dân xã đã đem mẫu phân đi kiểm định và kết quả cũng tương tự như hai mẫu kiểm định của ông Oánh và ông Công. Trước kết quả này, Nhà máy Thabico đã chấp nhận thu hồi 15,5 tấn phân mà nông dân trả lại, bồi hoàn số tiền đặt mua. Còn số phân đã "lỡ" bón cho cây thì nhà máy trả tiền tính theo lượng đạm - lân - kali đã kiểm nghiệm. Theo lời ông Lần, Thabico hứa đến ngày 29.6 sẽ giải quyết nhưng chưa thấy đến làm việc nên nhiều nông dân vẫn chưa nhận lại tiền.

Hiện Công an huyện Cư Jút đang vào cuộc điều tra vụ bán phân "đểu", gây thiệt hại cho người nông dân xã Tâm Thắng. Được biết, loại phân này cũng được bán ở nhiều xã của huyện Cư Jút và một số địa bàn khác của tỉnh Đắk Nông.

TreToday(theo TT)