Khách vay bắt đầu lo ngại ngân hàng lách luật

Thứ năm, 22/05/2008

Hình minh họa. Ảnh: Phạm Yên

Trước ngày 19/5, hầu hết các NH đều cho vay với lãi suất trên 18%, với lãi suất huy động từ 12% trở xuống nên nhiều NH vẫn đảm bảo lợi nhuận. Nay lãi huy động tăng mà lãi vay đóng khung 18% đang làm nhiều NH buộc phải “lách” bằng nhiều cách.

Nhưng làm thế nào để vừa không sai vừa hút khách đang là bài toán nan giải.

Phó Tổng giám đốc một NH tính: “Cộng thêm khoảng 3% do phải dự trữ bắt buộc, bảo đảm thanh khoản, bảo hiểm tiền gửi và 1-1,5% các chi phí khác như văn phòng, lương, thuế… thì NH vẫn có lời. Nhưng huy động 15% mà cho vay 18% thì không lỗ mới lạ”.

Tình thế này đã buộc một số NH tạm thời cộng thêm các loại phí khi cho khách hàng vay. Như NH Nam Việt thông báo tính phí thu xếp tín dụng 1,2%/năm, phí thẩm định hồ sơ vay 0,8%/năm, phí quản lý tín dụng 3,9%/năm… như vậy khách hàng sẽ phải trả thêm 5,9%/năm.

Cty tài chính Prudential trước giờ cho vay tín chấp với lãi từ 1,25%/tháng - 1,41 %/tháng tính trên dư nợ ban đầu và tổng lãi sẽ cao hơn 18%/năm nên sắp tới Cty này cho vay với lãi suất chỉ 0,8% tháng nhưng lại trừ ngay 10% phí trên tổng số tiền vay, tính ra xấp xỉ 20%/năm.

Một số NH khác cũng thông báo thu thêm các khoản phí nhưng tuỳ theo khách hàng và số lượng tiền vay.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, hiện nhiều NH quy định tổng mức thu các loại phí từ 3-6%/năm so với việc không thu hoặc thu không đáng kể trước ngày 19/5 và cộng lại thì lãi suất thực trả có nơi còn cao hơn lãi trước 19/5!

Phía NH giải thích lãi suất huy động tăng lên thì lãi cho vay cũng phải tăng theo chứ “làm ngược lại chúng tôi lỗ ai chịu” và họ phải “lách” bằng phí vì NHNN chưa cấm, một số nước cũng làm cách này…

Tuy nhiên, nhiều khách hàng đã phàn nàn vì “tránh vỏ dưa gặp vỏ dừa”. Chị Bùi Ngọc Mai (P. 21, Q. Bình Thạnh) cho biết: “Đi 5 NH mới có 1 nơi chấp nhập cho vay 18%/năm nhưng tính trên tổng dư nợ và thu thêm các loại phí hơn 3%/năm.

Như vậy đâu có giảm”. Ông Trần Xuân H. (Cty TNHH H. X, Q. 6, TPHCM) than phiền: “Nghe quy định trần cho vay chỉ có lãi 18%, tôi rất mừng vì mấy tháng nay toàn phải vay 20-22%/năm nhưng cử nhân viên đi hỏi về thì đúng là lãi vay 18%/năm nhưng phải thêm phí 4%, tính ra đâu vẫn lại hoàn đó”.

* Thống đốc NHNN vừa ký ban hành văn bản số 4426 và 4428/NHNN-VP về xử lý vi phạm trong việc thực hiện các quyết định về lãi suất cơ bản.

Trường hợp phát hiện đơn vị huy động vốn và cho vay vi phạm các quyết định về lãi suất cơ bản (vượt quá 150% lãi suất cơ bản), thanh tra NHNN tiến hành lập biên bản xử phạt theo quy định của pháp luật và gửi ngay biên bản xử phạt.

Thống đốc cũng yêu cầu Giám đốc NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố thường xuyên tiến hành kiểm tra, giám sát việc thực hiện của các ngân hàng trên địa bàn.

Khi phát hiện ngân hàng công bố biểu lãi suất bất bình thường (lãi suất huy động tiền gửi sát lãi suất cho vay tối đa) thì chi nhánh NHNN tỉnh, thành phố thành lập ngay đoàn thanh tra thực hiện thanh tra toàn diện tại đơn vị, trong đó chú trọng danh mục cho vay, chi tiêu… và gửi biên bản kết luận thanh tra về Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để báo cáo.

Bình luận về quyết định này của NHNN, giám đốc một NHTMCP cho rằng: Việc giám sát trên là khá chặt chẽ.

Tuy nhiên, để ổn định thị trường lãi suất, rất cần định hướng rõ khoảng cách hợp lý giữa lãi suất huy động và lãi suất cho vay, tránh việc các NH cứ chạy đua nhau về lãi suất.

Theo tính toán của các chuyên gia, để đảm bảo dự trữ bắt buộc, duy trì khả năng thanh khoản, bảo hiểm tiền gửi, dự phòng rủi ro và hiệu quả kinh doanh thì biên độ chênh lệch giữa huy động và cho vay của tổ chức tín dụng tối thiểu phải có chênh lệch lớn hơn 3%/năm.

Các tổ chức tín dụng có mức lãi suất huy động lớn hơn 15%/năm thì NHNN cần có các công cụ kiểm tra, giám sát để bảo đảm an toàn cho hệ thống.