Ngân hàng ngoại: Khẳng định vị thế

Thứ bảy, 17/05/2008

Nhiều ngân hàng ngoại đang áp dụng các mức lãi suất cho vay thấp hơn ngân hàng trong nước.

Hoạt động kinh doanh của các ngân hàng ngoại hiện nay vẫn bị bó buộc khá nhiều và chỉ được nới lỏng theo lộ trình cam kết của Việt Nam khi gia nhập WTO, do đó thị phần và ảnh hưởng của các ngân hàng ngoại còn chưa đáng kể. Tuy nhiên, một lần nữa, nhiều chuyên gia ngành ngân hàng lại lên tiếng cảnh báo các ngân hàng nội địa phải cải thiện năng lực tài chính, quản trị và công nghệ chuẩn bị cho cuộc cạnh tranh rất khốc liệt trong thời gian tới.

Sau hơn một năm gia nhập WTO, độ sâu tài chính của hệ thống ngân hàng đã được cải thiện đáng kể. Nếu năm 2006, tỷ lệ tổng tiền gửi trên GDP là 78,4%, tăng 12% so với năm 2005 thì năm 2007, tỷ lệ này đã tăng lên 95,4%. Bên cạnh đó, năng lực tài chính của hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM) trong nước thể hiện qua quy mô vốn điều lệ cũng tăng mạnh. So với năm 2006, trong năm 2007, tổng vốn điều lệ của hệ thống ngân hàng tăng thêm 54%.

Về hoạt động kinh doanh, chất lượng tài sản của hệ thống ngân hàng trong nước đã được cải thiện đáng kể, tỷ lệ nợ tồn đọng giảm từ mức 5% năm 2005 xuống còn 3,5% năm 2006 và dưới 3% năm 2007. Hầu hết các NHTM đều đạt tỷ lệ an toàn vốn 8%.

Hiện tại, với hệ thống chi nhánh rộng khắp cả nước, các NHTM nội địa vẫn đang chiếm trên 90% thị phần trên thị trường ngân hàng. Tuy nhiên, theo một điều tra khảo sát trước đây, có tới 45% khách hàng sẽ chuyển sang vay vốn của các ngân hàng nước ngoài, 50% khách hàng chọn dịch vụ của các ngân hàng nước ngoài và 50% khách hàng chọn ngân hàng nước ngoài để gửi tiền.

Tính tới nay, các chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam chỉ chiếm chưa tới 13% thị phần huy động vốn và khoảng 9% thị phần tín dụng. Theo một báo cáo được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố tuần trước, tổng tài sản của khối chi nhánh ngân hàng nước ngoài và liên doanh tính tới cuối năm 2007 đạt khoảng 215.000 tỷ đồng và thu nhập trước thuế ước đạt 2.400 tỷ đồng với thị phần tín dụng và huy động tăng khoảng 0,4% so với năm 2006, trong khi thời điểm trước năm 2006, thị phần của khối này hầu như không thay đổi. Báo cáo này cũng nhận định, các con số trên được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng trong những năm tới khi mà Việt Nam đang từng bước mở cửa thị trường ngân hàng theo các cam kết WTO.

Theo cam kết của Việt Nam khi gia nhập WTO, trong vòng 5 năm, kể từ ngày gia nhập WTO, Việt Nam có thể hạn chế quyền của một chi nhánh ngân hàng nước ngoài được nhận tiền gửi bằng đồng Việt Nam từ các thể nhân Việt Nam mà ngân hàng không có quan hệ tín dụng theo mức vốn ngân hàng mẹ cấp cho chi nhánh. Từ ngày 1/1/2008, mức tiền gửi được nhận của một chi nhánh ngân hàng nước ngoài là 800% vốn pháp định được cấp. Tuy nhiên, tới năm 2009, tỷ lệ này sẽ được nới thành 900%, năm 2010 là 1.000% và từ năm 2011, sẽ không còn giới hạn.

Theo nhận định của một chuyên gia tài chính, hiện nay nhiều ngân hàng ngoại đang áp dụng các mức lãi suất cho vay thấp hơn ngân hàng trong nước nhằm mở rộng thị phần.

Trên thực tế, do NHNN đã quy định giới hạn tiền gửi được nhận của một thể nhân Việt Nam không có quan hệ tín dụng thì việc các chi nhánh ngân hàng nước ngoài nỗ lực mở rộng hệ thống khách hàng vay vốn cũng là điều dễ hiểu. Khi đã cấp một khoản tín dụng cho khách hàng, khách hàng này được coi là có quan hệ tín dụng với chi nhánh ngân hàng và như vậy, có thể huy động vốn bằng tiền đồng không giới hạn từ khách hàng này.

Bên cạnh đó, theo một chuyên gia ngành ngân hàng, các chi nhánh ngân hàng nước ngoài đang đóng một vai trò khá lớn trên thị trường ngoại hối. Hầu hết luồng vốn đầu tư gián tiếp của nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam đều thông qua các chi nhánh này. Thêm vào đó, việc chi nhánh ngân hàng nước ngoài huy động được USD tại các thị trường nước ngoài với lãi suất thấp hơn tại Việt Nam, sau đó cho các ngân hàng Việt Nam vay lại cũng là một nguồn lợi nhuận đáng kể.

Thêm vào đó, các ngân hàng nước ngoài còn có điểm mạnh khác là các dịch vụ phi tín dụng, một điểm rất yếu của ngân hàng trong nước. Ví dụ như HSBC, doanh thu từ thanh toán quốc tế chiếm 1/3 tổng doanh thu của ngân hàng này.