Trong khi Bộ Công Thương đang chuẩn bị một văn bản mới trình Chính phủ về việc quản lý sản xuất, kinh doanh gas (dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2008) thì thị trường này vẫn đang hỗn loạn với tình trạng gas lậu, gas giả.
>> Giá gas sẽ còn giảm mạnh
>>Năng lực kiểm định bình gas "có vấn đề"
>> Gas đồng loạt giảm giá
>> Giá gas sẽ giảm khoảng 10.000 đồng/bình
>> Ngừng nhập bình gas cũ: Người tiêu dùng bớt lo
>> Làm gì để ngăn chặn gas giả?
>> Thị trường gas: "Mánh" của kẻ gian
 |
|
Nhu cầu kinh doanh gas ở Việt Nam ngày một cao. (Ảnh: Chí Cường) |
Các lực lượng chức năng liên tục phát hiện tình trạng gas giả, sang chiết gas trái phép mà quá nửa đều là... tái phạm. Nguyên nhân do lỗ hổng trong văn bản quản lý chưa được “bịt”.
Tái phạm nguy hiểm
Đầu tháng 10/2008, đội QLTT số 30 (Thường Tín), Chi cục QLTT Hà Nội đã phát hiện 20 bình gas nghi vấn giả mang nhãn hiệu Sell gas và Total gas. Những bình gas này đã được hai Cty gas nói trên xác nhận là hàng giả.
Tuy nhiên, theo ông Vũ Hồng Huy, đội trưởng đội QLTT số 30, đây mới là số lượng nhỏ được phát hiện. Lực lượng QLTT đang phối hợp với công an địa phương tiếp tục trinh sát theo dõi. Theo tiết lộ mới nhất, khả năng sẽ phát hiện số lượng gas giả lớn hơn rất nhiều.
Trước đó, một vụ vi phạm về gas lớn nhất từ trước đến nay do Chi cục QLTT, Phòng CSĐT tội phạm quản lý kinh tế và chức vụ (PC15) CA tỉnh Thái Nguyên phát hiện tại kho chứa hàng của Cty CP thương mại và phát triển Thăng Long gas (Cty CPTL gas) ở tổ 10 phường Tân Lập, TP Thái Nguyên. Tại đây đã có tới 4.500 vỏ bình gas của các hãng như Petrolimex, PetroVietnam, Shell, Total... trong đó 750 bình gas đã bơm đầy.
Gần đây, QLTT Hà Nội và Đội CSĐT tội phạm về kinh tế và chức vụ công an quận Tây Hồ (Hà Nội) cũng đã phát hiện 800 bình gas với đủ các nhãn hiệu trên thị trường, trong đó 300 bình có chứa gas và nhiều dụng cụ sang chiết tại số nhà 1A đường Nước Phần Lan (phường Quảng An, quận Tây Hồ). Chủ cơ sở này không xuất trình được giấy phép kinh doanh, giấy chứng nhận đảm bảo an toàn về cháy nổ... Rất nhiều các vụ việc khác cũng đều là những vụ tái phạm nguy hiểm.
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Hồng Bảo, Phó Chi cục trưởng QLTT Hà Nội khẳng định, hầu hết số vụ phát hiện trong thời gian vừa qua đều là tái phạm. Thủ đoạn sang chiết được thực hiện dưới 2 hình thức: Đối với các cửa hàng gas, hộ gia đình, họ sang chiết từ bình 45 kg vào bình 12 kg hoặc bình du lịch 200 gram; còn ở các trạm, họ chiết vào các bình gas không phải thương hiệu của mình, hoặc chiết vào bình chiếm đoạt của hãng khác, ngụy trang dưới dạng cắt tai xách, thay màu sơn, mài chữ dập nổi trên thân bình thành bình gas mang thương hiệu khác...
Lộng hành vì... phạt nhẹ
Phần lớn các vụ sang chiết gas trái phép là hoạt động lén lút, thực hiện sang chiết vào ban đêm, gây khó khăn cho cơ quan chức năng.
Theo ông Nguyễn Hồng Bảo, hiện có đến 30% lượng gas trên thị trường là gas giả. Tuy nhiên, muốn bắt quả tang các vụ sang chiết gas lậu thường phải tổ chức trinh sát, điều tra trong nhiều ngày, mà chủ yếu là thực hiện vào ban đêm khi các cơ sở sang chiết trái phép này “ra hàng”. Quá trình trinh sát để phát hiện rất khó khăn trong khi phần lớn các cơ sở sang chiết trái phép sẵn sàng tái phạm vì mức xử phạt quá nhẹ.
Ông Bùi Thiện Lợi, Phó tổng giám đốc Elf gas bức xúc: Chế tài xử phạt hành chính đối với các hành vi vi phạm sở hữu công nghiệp hiện còn quá thấp. Mức tối đa mới chỉ là 100 triệu đồng, không đủ sức răn đe tái phạm, bởi lợi nhuận từ sang chiết gas trái phép rất lớn. Một trạm chiết nạp trái phép mỗi tháng chiết 100 tấn gas, mỗi bình chỉ cân thiếu 1 kg đã lời xấp xỉ 100 triệu đồng.
Cũng theo lãnh đạo cơ quan QLTT Hà Nội, hiện nay, nhu cầu kinh doanh gas ở Việt Nam ngày một cao. Nếu như năm 1993 chỉ 15.000 tấn thì đến năm 2004, con số này đã là 720.000 tấn, gấp gần 50 lần. Dự kiến trong năm 2008, nhu cầu gas sẽ lên tới 1 triệu tấn.
Trong khi đó, quy định điều kiện kinh doanh gas mới chỉ có Thông tư 15 của Bộ Thương mại (Bộ Công Thương) vẫn còn nhiều lỗ hổng. Thông tư này chỉ điều chỉnh các cửa hàng kinh doanh, còn các trạm chiết nạp, kho chứa gas thì chưa có văn bản pháp quy nào điều chỉnh.
Đây cũng là lý do vì sao cả nước có khoảng 70 Cty kinh doanh gas thì chỉ có 40 Cty đăng ký, gần 1/2 số cơ sở sang chiết gas không đủ điều kiện và có tới 5.000 đại lý không được giám sát. 8 cơ quan chịu trách nhiệm giám sát bình gas nhưng không cơ quan nào chịu trách nhiệm chính. Thành thử, vấn đề này đã trở thành... “cha chung không ai khóc” – như lời của vị lãnh đạo nọ!
Bộ Công Thương đang soạn thảo Nghị định về quản lý sản xuất và kinh doanh gas. Dự kiến Nghị định sẽ được đưa ra lấy ý kiến và trình Chính phủ phê duyệt vào tháng 12 tới. Nghị định về kinh doanh gas theo định hướng không trở lại cách quản lý cũ, tức là quản lý bằng các biện pháp hành chính, cấm đoán hay hạn chế bớt số lượng Cty kinh doanh gas.
Biện pháp mới là tạo ra hành lang pháp lý, quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn, xây dựng quy hoạch phát triển và thực thi. Nhà nước chủ trương xã hội hóa việc bảo đảm quyền lợi cho doanh nghiệp.
Cách kiểm tra gas an toàn
Theo các chuyên gia về gas, cân nặng của các bình gas là một trong những dấu hiệu để phân biệt gas thật, gas giả chính xác nhất. Do sang chiết thủ công, nên cân nặng của bình gas giả thường rơi vào tình trạng bị thừa hoặc thiếu cân. Thiếu cân sẽ gây thiệt hại cho người mua. Còn thừa cân sẽ cực kỳ nguy hiểm vì độ nén quá mức cho phép, bình gas có thể bị phát nổ bất cứ lúc nào.
Các dấu hiệu nhận biết nữa là logo không rõ ràng, niêm chì, màng co không đồng bộ... |