“Vợ và con dâu tôi mang thai đều dùng"

Chủ nhật, 11/05/2008

Nguy cơ một bài thuốc gia truyền tồn tại hàng chục năm chữa cảm có thể phải thay đổi công thức khi một số chuyên gia nêu ra rằng, các vị thuốc nhiệt trong cảm xuyên hương không tốt cho phụ nữ mang thai. Một số nhà khoa học còn “đòi” thay đổi vị thuốc trong bài thuốc cổ phương. Các chuyên gia nước ngoài say mê đông dược học cũng cảm thấy hối tiếc.

Tuy nhiên, trong cuộc hội thảo do báo Khoa học & đời sống tổ chức vào trung tuần tháng 4, GS. Nguyễn Xuân Hướng, chủ tịch hội đông y VN đã kịch liệt phản đối ý kiến này. Ông cho biết :”Vợ và con dâu tôi mang thai mắc cảm đều dùng cảm xuyên hương mà không cần suy xét”, thực hư vấn đề này ra sao ?

Mở đầu cho cuộc toạ đàm, Ths. Nguyễn Văn Quân, Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam cho rằng, theo lý luận y học cổ truyền thì nhóm thuốc cảm xuyên hương nói chung không thể sử dụng cho phụ nữ có thai. Thành phần của các thuốc này chứa 6 vị thuốc bao gồm Hương phụ, Xuyên khung, Bạch chỉ, Cam thảo, Sinh khương và Quế. Quế chi, Xuyên khung, Bạch chỉ, gừng khô là những vị thuốc hành huyết và chỉ sử dụng cho phụ nữ sau khi đã sinh nở. Khi các vị thuốc này phối hợp với vị thuốc hành khí là Hương phụ sẽ làm tăng khả năng hành huyết của chúng theo nguyên tắc trong y học cổ truyền gọi là “khí hành thì huyết hành”.

TS Phùng Hòa Bình, Trường ĐH Dược Hà Nội cho biết, phụ nữ mang thai cơ thể nóng do tăng chuyển hóa cơ bản, khi có nhiệt thì không nên dùng nhiệt. Ths Nguyễn Thị Hằng, Học viện Y học cổ truyền thì cho rằng, cảm xuyên hương theo đông y để chữa chứng cảm mạo, cảm hàn nhưng trong thành phần lại có quế nhục tức là vị thuốc trừ hàn. Vì vậy, dùng cảm phải dùng quế chi. Trong y văn dùng quế chi kết hợp với bài thuốc khác”quế chi thang” dùng quế chi để điều trị chứng phong hàn thì quế chi lại có thể dùng được cho phụ nữ có thai. Bài thuốc cảm muốn dùng cho phụ nữ có thai thì nên thay đổi công thức.

Về điều bày GS. Nguyễn Văn Hướng, Chủ Tịch hội Đông Y Việt Nam hết sức phản đối bởi lẽ, cảm xuyên hương Yên Bái là bài thuốc gia truyền của lương y, họ đã dùng công thức này trong nhiều năm mà không có tai biến, phụ nữ mang thai vẫn dùng tốt hà cớ gì ta phải thay đổi làm hỏng cả bài thuốc quý ? Các nhà khoa học của ta nhiều khi áp dụng còn máy móc. Bài thuốc nóng hay nguội cũng không quan trọng bởi ta phải quan tâm tới mục tiêu của bài thuốc là chữa cảm phong hàn. Nguyên tắc chữa cảm phong hàn là phải dùng nhiệt, người lương y này đã dùng kinh nghiệm đúc kết trong nhiều năm của mình để tạo nên bài thuốc, vì thế không phải sửa công thức của bài thuốc tốt, tồn tại hàng chục năm.

Ông Hướng cho biết, ta không nên lấy tiêu chuẩn của Mỹ, Anh, Pháp...áp đặt cho VN. Thuốc đông y là thuốc sản xuất cho vùng miền, phù hợp với khí hậu của vùng miền đó, người sản xuất qua nhiều đời mới tích lũy và truyền lại được. Bản thân gia đình ông khi vợ , con dâu mang bầu mắc cảm ông đều cho dùng cảm xuyên hương mà không cần xem xét. Người phụ nữ thường bào cung hàn nên mới dẫn đến thai chết lưu, nếu bị cảm thì dùng cảm xuyên hương rất tốt. Phụ nữ đang cho con bú cũng dùng được cảm xuyên hương vì thuốc nóng kích cho sữa càng ra nhiều. Với những bài thuốc gia truyền, xác suất sử dụng quá nhiều mà không có tác dụng phụ, thì người sử dụng cũng hoàn toàn yên tâm.

Nhìn công thức của bài thuốc, ông Hướng cho biết, trong cảm xuyên hương có xuyên khung có tác dụng hành huyết, hành khí, người thai nhiệt nóng uống thuốc phải có chỉ dẫn của bác sĩ. Riêng với cảm xuyên hương Yên Bái, công thức bài thuốc đã ổn định thì không nên sửa, nếu sửa phải hỏi cụ lang đã truyền lại bài thuốc cho công ty. Đông y của VN có rất nhiều thuốc tốt, cảm xuyên hương Yên Bái đã được thực tế chứng minh hàng mấy chục năm, vì vậy chúng ta không nên vì nhiều lý do mà tự làm khổ mình.

Ông Lưu Văn Lạng, Giám đốc Công ty dược Yên Bái cho biết, 35 năm nay phụ nữ có thai vẫn dùng cảm xuyên hương Yên Bái mà không có tai biến nào, điều đó cũng chứng tỏ tính an toàn của thuốc. Cảm xuyên hương Yên Bái là bài thuốc cổ phương, do các lương y của Yên Bái nghiên cứu từ năm 1974 và đã lưu hành từ đó cho đến bây giờ. Trong quá trình điều trị, người dân tự mua thuốc và đến giờ vẫn chưa có một báo cáo nào đánh giá cảm xuyên hương Yên Bái có ảnh hưởng tới phụ nữ có thai.

Tại sao cùng là loại cảm xuyên hương nhưng của Yên Bái dùng được cho phụ nữ có thai mà nhiều thuốc khác không dùng được ? Ông Lạng cho biết, riêng đối với các loại thuốc đông y, mặc dù có công thức giống nhau nhưng cách chế biến khác nhau thì tác dụng cũng rất khác nhau. Chẳng hạn, ô đầu phụ tử cực độc, nếu dùng sống chết luôn nhưng nếu biết chế biến có thể ăn được (đồng bào Sa Pa nấu cháo để chữa phong thấp, tê thấp). Quả ba đầu rất độc nhưng nếu biết chế biến có thể trở thành thuốc nhuận tràng mà không có độc... Như vậy, cách chế biến thuốc của mỗi hãng cũng rất quan trọng, nó có thể làm thay đổi tính chất cơ bản, tác dụng của thuốc.

Thực chất cảm xuyên hương Yên Bái dùng đại trà cho cả người già, trẻ nhỏ. Đối tuợng phụ nữ mang thai chỉ là lượng rất nhỏ và khi mắc cảm không có loại thuốc nào tốt hơn để lựa chọn. Đằng sau cuộc hội thảo, các nhà khoa học đều cho rằng, với khoa học, khi sắc xuất tính an toàn của thuốc đã được khẳng định thì việc lật lại vấn đề là không có cơ sở, nếu làm điều đó có nghĩa, tự chúng ta đã tước đi những lợi ích to lớn về một loại thuốc chữa bệnh gia truyền tốt trong nhân dân.