|
|
|
|
Thu tiền bản quyền CD trắng: Chẳng khác nào khuyến khích sao chép lậu!
>> Thu bản quyền CD trắng, chuyện lạ lùng? Nỗ lực chống sao chép nhạc trái phép trên đĩa CD sẽ bị giáng một đòn tâm lý nặng nề nếu dự thảo nghị định về sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu và lưu hành đĩa quang được thông qua, trong đó có quy định thu tiền bản quyền từ nhà sản xuất CD trắng. Vì sao lạ thế? Lâu nay những ai sử dụng CD trắng để sao chép trái phép nhạc hay phần mềm trái phép trong thâm tâm đều có chút áy náy, hay ít nhất cũng ý thức rằng mình đang làm điều sai; các chiến dịch tuyên truyền chống sao chép lậu cũng dựa trên nguyên tắc sao chép nhạc trái phép là vi phạm quyền tác giả. Nay một khi đã thu tiền bản quyền ngay từ đĩa CD trắng, chẳng khác nào khuyến khích người ta sao chép lậu thoải mái, không mảy may áy náy gì nữa vì nghĩ mình đã trả tiền bản quyền rồi. Căn nguyên của vấn đề là do người ta đã hiểu sai ý nghĩa của việc thu tiền bản quyền trên đĩa CD chưa ghi nội dung ở một số nước (gọi là private copying levy). Đúng là một số nước Âu-Mỹ (chứ không phải tất cả) có thu loại phí này, nhưng phải hiểu rằng ở những nước đó có điều luật cho phép cá nhân sao chép nội dung có bản quyền lên một phương tiện lưu trữ khác sử dụng cho mục đích cá nhân. Ví dụ, mua một đĩa CD nhạc hợp pháp về, người tiêu dùng có quyền sao chép nội dung đĩa này vào một đĩa khác với mục đích sao lưu hay chuyển sang đĩa khác để tạo một album riêng cho mình. Loại phí thu trên CD trắng hay các phương tiện lưu trữ nói chung là để nhắm vào những trường hợp như thế, chứ không ai dùng nó để bù đắp cho chuyện bồi hoàn tiền bản quyền tác giả cả! Cũng ở những nước này, chuyện sao chép nhạc trái phép là không phổ biến, ý thức tôn trọng bản quyền đã ở mức cao. Ngược lại ở nước ta, tại sao không lo chuyện bảo vệ quyền tác giả ở khâu yếu nhất là hiện tượng sao chép nhạc lậu tràn lan bằng những biện pháp cụ thể mà lại đi thu tiền bản quyền trên đĩa CD trắng, vừa không có tính khả thi vừa trái với mọi lôgic thông thường. Và cái hại về mặt tâm lý như nói ở trên còn lớn gấp nhiều lần số tiền thu được. Bởi thế nên Hiệp hội Ghi âm Canada lại vận động nước này bỏ quách phí bản quyền trên đĩa CD trắng vì họ cho rằng nó khuyến khích sao chép lậu, mặc dù trước đó hiệp hội này đã bỏ ra hai thập niên đấu tranh đòi thu phí! Ngay cả ở một số ít nước áp dụng loại phí này, tranh cãi quanh tính hợp lý của nó vẫn còn dai dẳng đến ngày nay. Ngoài lập luận thường thấy nhất là mục đích sử dụng CD không chỉ để chép nhạc, người ta nêu hàng loạt vấn đề khác như phương tiện lưu trữ không còn chủ yếu là CD mà các dạng vật ghi khác như loại máy iPod với dung lượng có thể gấp hàng trăm lần đĩa CD hay sao chép qua mạng ngang hàng trên Internet. Số nước không áp dụng phí bản quyền CD trắng thì rất nhiều. Úc chẳng hạn, một quy định thu loại phí này được thông qua năm 1989 nhưng sau đó bị tuyên là bất hợp hiến. Anh không áp dụng vì không cho phép chuyện sao chép dù chỉ vì mục đích cá nhân. Ở Canada, dù có thu loại phí này nhưng đến năm 2004 thì loại trừ các vật ghi là máy chơi nhạc MP3 (như máy iPod) vì bị phản đối. Ở Mỹ, tỉ lệ thu phí là 3% giá bán nhưng chỉ áp dụng cho đĩa CD để chép nhạc (phải ghi lên bao bì), đĩa CD trắng dùng cho máy tính không phải trả loại phí này (nên dân Mỹ cứ mua loại đĩa này về sao chép cho rẻ). Cũng ở Mỹ và nhiều nước khác, các vật ghi như máy chơi nhạc MP3, đĩa lưu trữ USB hoàn toàn không bị thu tiền bản quyền. Hiện nay bản quyền âm nhạc xét ở góc độ phương tiện lưu trữ đang trải qua những thay đổi tận gốc rễ, các nước cũng còn phải quan sát, nghiên cứu để sửa luật cho phù hợp với cuộc sống, trong đó nhiều nơi sẽ cân nhắc bỏ phí bản quyền "thu trước". Vì vậy không nên vội vàng áp dụng một loại phí không có ý nghĩa gì nhiều cho việc bảo vệ quyền tác giả ở nước ta trong giai đoạn này, đặc biệt là khi chưa hiểu kỹ về nó. NGUYỄN VẠN PHÚ Theo TTO
Ý Kiến Độc Giả: CÁC TIN ĐÃ ĐĂNG:
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Bản để in ra
