Một người Mỹ do bất cẩn đã bị cụt một đốt ngón tay. Nhưng nhờ được cho "tiên dược" nên ngón tay của ông đã "mọc" lại. Trong khi các nhà khoa học trực tiếp nghiên cứu "tiên dược" đánh giá loại thuốc này là một cuộc cách mạng trong y học thì các chuyên gia khác lại đặt giả thuyết nghi ngờ: Liệu ngón tay bị cụt kia có cần tới sự trợ giúp của thuốc để "mọc" lại?

"Tiên dược" ở trần gian

Trên thế giới luôn có những chuyện kỳ lạ, nhưng Lee Spievak tin rằng không có chuyện gì lạ lùng hơn câu chuyện của ông. "Tôi vô tình đưa ngón tay vào" - Lee vừa nói vừa chỉ vào cánh quạt của một chiếc máy bay mô hình - "Păng một tiếng, thế là ngón tay tôi đứt rời". Đoạn ngón tay đứt dài khoảng 1cm bị đánh văng đi đâu không rõ. Các bác sĩ buộc phải khuyên ông nên ghép da để giúp vết thương mau lành.

Tuy nhiên lần này Lee đã gặp may. Người anh của ông, Alan Spievack, là thành viên sáng lập Acell Inc, một công ty nghiên cứu sinh học. Alan đã khuyên Lee không vội nghĩ tới việc ghép da mà thử sử dụng một ít "bột tiên" do công ty ông chế tạo. Lee nghe theo và trong vòng 10 ngày, ông đã rắc thứ bột nói trên lên ngón tay, ngón tay ông đã xuất hiện những dấu hiệu "mọc" trở lại. Mỗi ngón tay lại dài hơn và cuối cùng lại trở lại lành lặn như trước" - ông Lee kể - "Toàn bộ quá trình này kéo dài khoảng 4 tuần". Giờ ngón tay Lee có đủ da, xương, móng và thậm chí cả một phần dấu vân tay. Ông cho biết hoàn toàn có khả năng điều khiển và cảm nhận bằng ngón tay này.

Thứ bột mà Lee sử dụng thực chất là một loại thuốc tái tạo cơ thể, hiện đang được nghiên cứu và thử nghiệm tại Đại học Pittsburgh, dưới sự chỉ đạo của tiến sĩ Stephen Badylak đồng thời là cố vấn kỹ thuật cho Acell Inc.

Người "trồng" ngón tay

Là chuyên gia ghép tạng, Badylak hiểu rằng nếu một ai đó sử dụng nội tạng người khác, anh ta sẽ phải sử dụng hàng tá thuốc chống đào thải trong phần đời còn lại. Các loại thuốc này thậm chí còn khiến bệnh nhân yếu hơn so với khi chưa ghép tạng.

Vì thế ông mơ tới loại thuốc có khả năng giúp con người ta "mọc" lại các phần cơ thể đã bị mất, một khả năng chỉ có được ở các thai nhi trong bụng mẹ. Trong suốt 20 năm qua, Badylak đã nghiên cứu mong tìm ra loại thuốc này. Lần nọ, Badylak đã tìm thấy hướng đi khi làm thí nghiệm trên một con chó tên Rocky. Ông tiến hành thay động mạch chủ cho Rocky, và lấy một đoạn ruột của con vật để ghép vào động mạch . Chỉ 1 ngày sau khi phẫu thuật, Rocky đã đòi ăn và sau 3 tuần, qua các biện pháp chiếu chụp, Badylak ngạc nhiên khi thấy đoạn ruột được cấy ghép phát triển thành động mạch chủ hoàn hảo. Chỉ có một vết sẹo mờ ở vùng phẫu thuật.

Ngón tay của ông Lee Spievack trước và sau khi rắc "bột tiên"

Phát hiện đã khuyến khích Badylak mở rộng nghiên cứu và ông phát hiện duy nhất vùng ruột có chứa nhiều một loại hợp chất cao phân tử phức tạp. Hợp chất có khả năng kích hoạt các tiến trình sinh học tiềm tàng để làm lành vết thương, thúc đẩy sự phân chia tế bào, tái tạo mô và xương. Hiện Badylak sử dụng ruột lợn để chế tạo loại thuốc mà ông từng mơ ước. Ruột lợn được Badylak xử lý loại bỏ các tế bào. Phần còn lại được ngâm vào acid và sau đó hong khô. Người ta sẽ nghiền sản phẩm có được sau tiền trình nhỏ thành bột hay cắt miếng dài giống như băng gạc và bôi hoặc đắp trực tiếp lên vết thương.

"Cơ thể có rất nhiều dạng tín hiệu" - Badylak giải thích về phương thức hoạt động của thuốc - "Chúng ta có những tín hiệu để giúp cơ thể tạo sẹo và những tín hiệu khác để tái tạo các phần đã mất. Loại thuốc này sẽ loại bỏ các tín hiệu tạo sẹo và để lại những tín hiệu giúp tái tạo cơ thể".

Nhờ thuốc hay tự nhiên?

Trong khi Badylak đang lạc quan với tương lai của thuốc tái tạo bộ phận cơ thể thì nhiều nhà khoa học khác đã dội cho ông một gáo nước lạnh. "Nghe có vẻ thần thoại thế nào ấy" - tiến sĩ Stephen Minger, một chuyên gia về phục hồi nội tạng và tế bào gốc ở trường King's College (Anh) nói. Theo ông, nhóm nghiên cứu của Badylak đã không đưa ra được đầy đủ thông tin cho biết họ làm gì để có được "tiên dược".

Ông Minger cho rằng về lý thuyết có vẻ như ngón tay của ông Lee mọc lại nhờ thuốc. Nhưng trên thực tế, chuyện này rất khó xảy ra. Ngón tay con người trông có vẻ đơn giản nhưng lại là một tổ hợp rất phức tạp. Nó gồm có da, chất béo, các xơ, xương, gân, dây thần kinh, mạch máu cùng một hệ thống kiểm soát việc mọc dài móng tay. Tất cả những thành phần này phải được tái sinh theo một trật tự và sắp xếp đúng vị trí.

Loài kỳ nhông là một trong những sinh vật có khả năng tái sinh cơ thể, nhưng dưới sự điều khiển của một số loại gien nhất định. Các động vật có vú như con người vì một lý do chưa rõ đã không còn duy trì cơ chế tái sinh này. Hiện loài người chỉ còn tái sinh da, tóc, móng và gan.

Ông Minger cho rằng có thể loại thuốc của Badylak giúp cơ thể chấp nhận việc tái sinh, nhưng chắc chắn việc tái sinh sẽ diễn ra trong hỗn loạn do con người không có hệ thống kiểm soát như ở loài kỳ nhông. Mặc dù vậy, ông Minger không bác bỏ khả năng nhóm nghiên cứu của Badylak đã vô tình đạt được một bước tiến phi thường trong nghiên cứu. Ông cho rằng cần phải đưa "tiên dược" vào điều trị thí nghiệm và nghiên cứu kỹ về phương pháp điều trị mới này. Rất có thể qua công trình nghiên cứu của Badylak, loài người sẽ tìm thấy trở lại khả năng tái sinh kỳ diệu vốn đã mất đi từ hàng triệu năm trước.