'Nông dân hoàn toàn có thể giàu nếu tích tụ đất trồng lúa'

Thứ trưởng Bùi Bá Bổng. Ảnh: H.T.

Sáng nay, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bùi Bá Bổng cho biết, theo dự báo, phải một thời gian rất dài (10-15 năm tới) giá lúa sẽ không xuống.
> Ồ ạt phá vườn trồng lúa

- Thưa ông, nông dân đồng bằng sông Cửu Long đang ồ ạt phá vườn, phá diện tích nuôi tôm sang trồng lúa. Ông nhìn nhận thế nào về tình trạng này?

- Trước đây giá lúa thấp, nông dân chuyển diện tích trồng lúa sang nuôi thủy sản, trồng cây ăn trái. Nhưng hiện có một số nơi không hiệu quả, vườn cây ăn trái bị nhiễm bệnh vàng lá chết, nuôi tôm không thành công nên bà con chuyển lại trồng lúa.

Việc chuyển này là rất bình thường, phù hợp với nhu cầu thị trường và cần khuyến khích. Chỉ có điều chính quyền địa phương phải hướng dẫn nơi nào cần chuyển đổi, cách thức trồng lúa để đạt hiệu quả cao.

Sở dĩ tôi nói rất khuyến khích là để đảm bảo an ninh lương thực quốc gia, đáp ứng quy mô dân số 130 triệu người, Việt Nam cần giữ 3,8-3,9 triệu hecta đất lúa. Hiện ta có 4,1 triệu hecta nên mới thừa gạo để xuất khẩu.

- Trồng lúa liên quan chặt chẽ đến nguồn nước, nhưng việc chuyển ồ ạt sang trồng lúa thì bài toán thủy lợi sẽ phải tính thế nào?

- Nếu trồng lúa thì vấn đề thủy lợi đơn giản hơn nhiều so với trồng cây ăn quả hay nuôi thủy sản. Nuôi thủy sản phải đầu tư rất nhiều về thủy lợi để dẫn nước mặn, hay trồng cây ăn quả phải đầu tư bờ bao, tránh úng ngập... Còn làm lúa thì không cần đầu tư nhiều, thu lời lại rất nhanh. Chỉ 3 tháng trồng lúa bà con có thể thu lời 15-20 triệu đồng trên một hecta.

Diện tích trồng lúa của cả nước hiện là 4,1 triệu hecta. Mỗi năm Việt Nam xuất khẩu khoảng 4 triệu tấn gạo. Ảnh: Hoàng Hà.

- Việc người nông dân liên tục chuyển đổi cây trồng sẽ gây tốn kém và có thể phá vỡ quy hoạch những cây trồng khác. Bộ đã tính đến điều này?

- Không ai dự báo được thị trường dài hạn vì vậy cần có sự điều chỉnh cho phù hợp. Cũng không có nước nào nói rằng giữ vững được quy hoạch dài hạn, mà luôn luôn phải điều tiết theo thị trường. Thật ra diện tích chuyển đổi hiện nay chỉ khoảng 1% trong tổng số 1,8 triệu hecta trồng lúa mỗi năm của đồng bằng sông Cửu Long. Tỷ lệ đó quá nhỏ, không làm phá vỡ quy hoạch lúa của cả vùng.

- Ông nghĩ sao trước lo ngại nhiều nước cũng tăng diện tích trồng lúa, sản lượng lúa gạo sẽ tăng và giá gạo có thể giảm?

- Chúng ta không lo ngại điều đó, bởi không phải nước nào cũng có thể tăng diện tích lúa. Nếu cố gắng trồng thì sẽ phải đầu tư rất cao. Hiện chỉ một số nước có lợi thế trồng lúa, như Việt Nam. Vì thế chúng ta sợ không tăng được diện tích lúa, chứ không sợ thừa.

Về dự báo, phải một thời gian rất dài (10-15 năm nữa) giá lúa sẽ không xuống, thế giới tiếp tục khủng hoảng lương thực. Do đó chúng ta có thể nhìn thấy tương lai rất tốt.

- Nông nghiệp Việt Nam từng có nhiều bài học khi ồ ạt chuyển đổi sang trồng cà phê, nuôi tôm và gần đây là nuôi cá basa, nhiều người lo ngại kịch bản có thể lặp lại với cây lúa. Ông nghĩ sao về điều này?

- Trước ta thất bại khi để dân phá lúa trồng cây khác, còn bây giờ từ vườn cây ăn quả chuyển sang lúa rất đơn giản, không phải đầu tư nhiều. Lúa là cây người dân điều chỉnh rất dễ vì thời gian chỉ 3 tháng. Còn cà phê một chu kỳ trồng phải mất 5-10 năm. Năm nay làm lúa nhiều, sang năm giá lúa thấp ta có thể chuyển thay vì 3 vụ thì làm 2 vụ, điều chỉnh rất nhanh, không ảnh hưởng lớn đến quy hoạch.

- Hiện nay chi phí đầu vào sản xuất lúa tăng 300%, nhưng giá lúa thì chỉ tăng chưa đến 100%, tức là nông dân chỉ lấy công làm lãi. Có người tính công trồng lúa chỉ được vài chục nghìn đồng một ngày, vậy làm sao có thể tăng diện tích lúa?

- Nếu sản xuất lúa vẫn lời được 50-50, tức là chi phí 50 đồng thì lời được 50 đồng. Hiện nông dân thu nhập thấp là do đất trồng lúa quá ít, chỉ 2.000-3.000 nghìn m2, hoặc nhiều nhất là 1 hecta. Nếu nông dân tích tụ đất lúa thì hoàn toàn có thể làm giàu, một năm lời vài ba trăm triệu đồng là bình thường. Chúng ta đang tạo điều kiện để giải phóng lao động nông thôn, tích tụ thêm ruộng đất cho nông dân.

Theo vnexpress.net