Nỗi đau thời hậu chiến

Thứ năm, 24/07/2008

Nạn nhân của chất độc mầu da cam là một bằng chứng tố cáo tội ác của Đế quốc Mỹ trong thời gây chiến ở Việt Nam

Trong cuộc đấu tranh chống giặc Mỹ xâm lược, vì sự bình yên cho Tổ quốc, cũng như nhiều nơi trong cả nước, hàng nghìn, hàng vạn thanh niên các dân tộc thiểu số của Hà Giang đã cầm súng lên đường. Hòa bình lập lại, ngày trở về ngoài thương tật, nhiều người trong họ đã phải chấp nhận một tàn dư nghiệt ngã, đó là mang trong mình chất độc da cam.

Chiến tranh lùi xa - hậu họa hiện hữu

Tùng Bá là một nơi không xa với thị xã Hà Giang là mấy, thế nhưng con đường dẫn vào đây lại là sự thử sức với người yếu bóng vía. Đường nhỏ, quanh co và thăm thẳm vực. Trong hàng nghìn những thương bệnh binh của tỉnh, cũng là một trong những người thuộc diện lây nhiễm chất độc da cam, chúng tôi đã tìm vào nhà ông Khánh Đức Khu.

Miền biên viễn Hà Giang khí hậu thật nghiệt ngã. Mùa này, ban ngày, nắng nóng có thể lên đến gần 40 độ, nhưng ban đêm có khi lại phải dùng chăn ấm để đắp. Hôm nay, thay cho việc đi kiếm sống cho gia đình, ông Khương ở nhà giúp vợ trông con. Là một bệnh binh, với sự chăm chỉ đến cần mẫn, thế nhưng vì nhà có 2 đứa con (trước ông có 4 con nhưng hai con của ông đã chết) bị dị tật do hậu họa của chất độc da cam nên nhà ông vẫn nghèo nhất, khổ nhất trong cái thôn Hồng Tiến của mình.

Nghèo, làm việc luôn quá sức cùng sự lo toan đã làm cho người ông rạc đi, ông trở thành kẻ kiệm lời. Chỉ có 2 đứa con ông, vì di chứng của chất độc da cam, chúng trở thành người “vô tư nhất”. Những hành động không làm chủ bản thân của chúng không còn là trò đùa, nó như một minh chứng tố cáo chiến tranh và tội ác.

Hơn 30 năm về trước, cũng như các thanh niên dân tộc khác của tỉnh, trước sự xâm lược của Đế quốc Mỹ, với vốn từ vựng phổ thông chỉ đủ giao tiếp, ông tòng quân, cầm súng vào chiến trường miền Nam. Vợ chưa kịp lấy, bố mẹ già để lại quê nhờ người chăm sóc, ông biền biệt ra đi.

Hòa bình, trở về quê, ông bắt đầu tính chuyện lập gia đình, lấy vợ để có đôi có lứa, để có người chăm sóc cha mẹ già. Vợ ông, một cô gái dân tộc, nết na, thùy mỵ, ngày tổ chức đám cưới, đón nhau về với ngôi nhà lợp lá cọ, một tương lai phơi phới đã định hình. Thế mà thật không ngờ, hậu họa, tàn dư của cuộc chiến đã không làm cho ông có được cái hạnh phúc nhỏ nhoi nhưng cũng rất đỗi lớn lao ấy.

Đứa con đầu ra đời, niềm vui chưa trọn, càng nuôi vợ chồng ông càng thấy nó có những biểu hiện kỳ lạ. Người bảo nó bị ma làm, người bảo chữ phúc của gia đình ông có vấn đề. Mặc, ông vẫn nuôi nó và hy vọng khi đứa con thứ hai ra đời. Đứa thứ hai lại thai nghén, vợ chồng ông khấp khởi hy vọng đón nhận nó. Thế nhưng càng lớn, nó càng giống đứa đầu. Lại hy vọng, lại thai nghén, lại đợi chờ, hai đứa tiếp theo lần lượt chào đời. Hạnh phúc không đến, bất hạnh tìm vào, 4 đứa con mà vợ chồng ông có được đều giống nhau, đều không làm được gì đã làm vợ chồng ông thất vọng thực sự. Hai trong 4 đứa đã dần bỏ vợ chồng ông “về với đá núi”, chỉ còn lại 2 đứa đều trên 20 tuổi.

Ông Khương không biết, không tin ma nhưng đã đến lúc ông tin chữ phúc mình không còn. Ông ân hận lắm! Cho đến một ngày kia, khi cán bộ xã báo để ông và các con đi khám. Xuống bệnh viện tỉnh, sau khi khám xét, ông đau xót nhận ra rằng, các con ông bị như vậy không phải do ma làm, không phải gia đình ông không còn phúc, mà chính là do cái chất khói có mầu đỏ mà máy bay Mỹ đã thả xuống những cánh rừng ông đóng quân. Chất ấy, thế giới gọi là điôxin, còn người Việt gọi là: Chất độc da cam!

Theo thống kê, trong 10 năm gây chiến (1961 - 1971) quân đội Mỹ đã rải xuống miền nam Việt Nam trên 80 triệu lít chất độc da cam, trong đó có gần 400kg độc tố điôxin. Hàng nghìn ha rừng bị cháy, hơn 4,8 triệu người bị nhiễm độc, hàng vạn người đã chết. Hiện còn hàng triệu người bị nhiễm độc trực tiếp đang phải vật lộn với những bệnh nan y. Chiếm phần đông trong số này là các cựu chiến binh, có con cháu bị dị dạng, dị tật do ảnh hưởng di truyền, không thể tự lực trong sinh hoạt mà bố mẹ, ông bà phải phục vụ.

Nếu ai đã từng lên Hà Giang, đối diện với nghèo khó của tỉnh này, mới thấu hiểu cái nỗi vất vả của những chiến binh, thương bệnh binh có những đứa con tật nguyền do di họa chất độc mầu da cam để lại. Trên đây ruộng ít, việc làm thêm ít, mọi điều kiện để kiếm sống theo kiểu đơn thuần đều kém cả nên dù có cố gắng đến mấy những người có hoàn cảnh như ông Khương khổ lắm, sống được là may mắn lắm rồi!

Trong khi chờ công lý, nạn nhân chất độc mầu da cam rất cần quan tâm và chia sẻ

Cùng hoàn cảnh ông Khương, ông Nguyễn Đức Tông, dân tộc Tày, một thương binh ở xã Kim Thạch cũng đang là nạn nhân của hậu họa này. Ngày trở về, với thương tật của cuộc chiến ông lấy vợ và cũng không biết mình đang mang trong mình chất độc da cam. Hiện ông cũng có hai con, trên 20 tuổi rồi mà chẳng làm được gì suốt ngày nói cười như những đứa trẻ. Nhà chỉ có vài mảnh ruộng, thóc cấy không đủ ăn, muốn tìm thêm việc làm cũng không có. Ở đây, muốn có việc phải tìm ra thị xã làm thuê. Thế nhưng, do nhà có hai con tật nguyền, một mình vợ không đảm đương được nên ông phải ở nhà phụ giúp vợ chăm con. Đói và nghèo là chuyện hiển nhiên.

Hy vọng của nhân tâm

Hiện Hà Giang có 11 huyện thị, thì đã có tới 74 xã, thị trấn có đối tượng bị hậu họa của chất độc da cam, tập trung tại các gia đình thương binh và bệnh binh. 74 xã thị trấn này có khoảng 2000 đối tượng có di họa, 1000 người đủ điều kiện để hưởng trợ cấp do có thân nhân bị dị tật, dị dạng. Thế nhưng chỉ có 200 người con của các cựu chiến binh được hưởng trợ cấp. Riêng thế hệ F3, nghĩa là cháu do con của các cựu chiến binh sinh ra bị dị tật, dị dạng có 100 cháu. Đây là đối tượng chưa được hưởng một thứ trợ cấp nào!

Theo ông Triệu Đức Thanh, nguyên chủ tịch tỉnh, hiện đang là Chủ tịch Hội nạn nhân chất độc da cam – điôxin thì: Hậu họa của cuộc chiến, ngoài số lượng đối tượng thương bệnh binh thì đất nước ta và tỉnh Hà Giang đang phải oằn mình gánh chịu thêm hậu họa của chất độc da cam. Đây là nỗi đau lớn khó khắc phục vì phần lớn những người sinh ra thuộc hoàn cảnh này đều dị tật, dị dạng, không tham gia sản xuất được, bên cạnh đó lại cần người nuôi dưỡng, làm ảnh hưởng trực tiếp đến sức lao động của thân nhân".

Cũng theo ông Thanh, tất cả các gia đình thuộc hoàn cảnh trên đều đang đem trong mình những gánh nặng. Thế nhưng với tỉnh Hà Giang thì gánh nặng này rất lớn lao do đặc thù của điều kiện sống và cơ hội kiếm sống. Hà Giang là đất nghèo, với người lành lặn kiếm sống đã vất vả nên các đối tượng trên càng vất vả hơn. Ngoài tiền trợ cấp thì cơ hội để kiếm sống rất hạn chế.

Có thể khẳng định, hậu họa của chất độc da cam mà đế quốc Mỹ gieo giắc lại trong thời kỳ gây chiến ở Việt Nam là một thực tế không thể phủ nhận. Ấy thế mà, trong việc khởi kiện cùng các phiên tòa đã mở, các công ty cung cấp loại hóa chất giết người này đã chối bỏ trách nhiệm của mình. Người Việt Nam, nhân dân thế giới đang chờ đợi ở nước Mỹ những chấp nhận và có trách nhiệm chia sẻ hậu họa do họ gây ra. Ngoài những phiên tòa của công lý, cùng bằng chứng và điều luật, người dân Việt Nam nói chung và người Hà Giang nói riêng còn chờ đợi một “phiên tòa” của nhân tâm!