Vẫn cần xử lý hình sự với người nghiện

Chủ nhật, 11/05/2008

Thảo luận ở tổ chiều 10/5

Chiều 10/5, các đại biểu Quốc hội đã thảo luận ở tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng chống ma túy và việc thực hiện Nghị quyết số 16/2003/QH11 ngày 17/6/2003 của Quốc hội về việc thí điểm tổ chức, quản lý và dạy nghề cho người sau cai nghiện ở TPHCM và một số tỉnh, thành phố khác trực thuộc trung ương.

Vẫn cần xử lý hình sự với người nghiện

Hiện nay, người nghiện ma túy là người mắc tệ nạn xã hội và có bệnh, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà người nghiện ma túy bị xử lý vi phạm hành chính hoặc bị xử lý hình sự. Trong báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng chống ma túy, Uỷ ban các vấn đề xã hội cho rằng bản chất của nghiện ma túy là một loại bệnh, vì thế Uỷ ban đã kiến nghị bỏ quy định xử lý hình sự đối với người nghiện ma túy (tội sử dụng trái phép chất ma túy); đồng thời duy trì việc xử phạt vi phạm hành chính đối với việc sử dụng trái phép chất ma túy...

Tuy nhiên, một số đại biểu không đồng tình với quan điểm này. Đại biểu Lê Văn Hưng, đoàn Hưng Yên, nhấn mạnh: sử dụng ma tuý là hành vi nguy hiểm cho xã hội, đã được quy định tại điều 199- Bộ Luật Hình sự.

Về mặt lý luận, đại biểu Hưng cho rằng trước khi sử dụng ma tuý, đặc biệt đối với những lần đầu, đối tượng sẽ có đấu tranh ý chí, có cân nhắc đây là việc tốt hay không tốt, có bị pháp luật cấm hay không. Vì thế nếu bỏ xử lý hình sự, sẽ loại bỏ nghi ngại của đối tượng, từ đó vô tình có thể khiến hoạt động sử dụng chất ma tuý gia tăng, kích thích sự đua đòi trong thanh thiếu niên.

Đại biểu Hưng nêu rõ: trên thực tế, Điều 199 chỉ quy định những người sử dụng ma tuý nhiều lần mới chịu trách nhiệm hình sự, và các vụ xét xử tội sử dụng chất ma tuý rất ít, do đó cũng không thể nói đây là "hình sự hoá" vấn đề.

Đại biểu này lo ngại thực tế số vụ án do người nghiện ma tuý gây ra ngày càng cao, nhiều địa phương có tỷ lệ này lên tới trên 60%.

Đưa vấn đề sau cai vào Luật

Thảo luận về thực hiện Nghị quyết số 16/2003/QH11 ngày 17/6/2003 của Quốc hội về việc thí điểm tổ chức, quản lý và dạy nghề cho người sau cai nghiện ở TPHCM và một số tỉnh, thành phố khác trực thuộc trung ương, đai biểu Phạm Quý Tỵ, đoàn Bình Dương, cho biết đa số các ý kiến của Ủy ban các vấn đề về xã hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội...đều nhất trí không tiếp tục duy trì việc thực hiện Nghị quyết này do tốn kém (mất hơn 1.000 tỉ đồng), thực tế số người nghiện được dạy nghề nhưng tỉ lệ có việc làm rất thấp, khoảng 1.000 đối tượng...

Đại biểu Tỵ cho rằng, nên chuyển tinh thần của Nghị quyết vào Luật Phòng chống ma tuý để có cơ sở pháp lý cho vấn đề sau cai nghiện: "Mặc dù không tiếp tục thực hiện Nghị quyết 16 nhưng theo tôi Quốc hội nên cho tiếp tục thực hiện cho đến khi Luật phòng chống ma tuý sửa đổi có hiệu lực".

Theo đại biểu Tỵ, phương án giữ người sau cai nghiện tại một chỗ để dạy nghề và để họ làm ra sản phẩm nuôi sống chính mình là tốt nhất. "Đầu tư ban đầu bao giờ cũng tốn kém, về sau chi phí sẽ giảm hơn. Còn nếu để những người nghiện này ngoài xã hội, như ở TPHCM chẳng hạn với hơn 20.000 người và với tỷ lệ tái nghiện cao thì những hậu quả mang lại cho xã hội còn tốn kém hơn nhiều”- đại biểu Tỵ nhấn mạnh.

Đồng tình với quan điểm này, đại biểu Lê Doãn Hợp, đoàn Hưng Yên, khẳng định việc thực hiện thí điểm quản lý và dạy nghề cho người sau cai nghiện theo Nghị quyết 16 và việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng chống ma túy là chủ trương đúng đắn.

Tuy nhiên, đại biểu Lê Doãn Hợp cho rằng những điểm sửa đổi, bổ sung vẫn chưa rõ bởi trên thực tế, người nghiện chỉ cai được khi không trả về môi trường cũ, còn ngược lại, khi trả về gần 100% là nghiện lại và còn nặng hơn, đồng thời còn lôi kéo những người khác nghiện theo.

Đại biểu Huỳnh Ngọc Đáng, đoàn Bình Dương, cũng khẳng định qua thực tế làm việc với các trại cai nghiện ở TP.HCM, Bình Dương, ông thấy mục đích của Nghị quyết 16 là rất đúng và có lợi, tuy nhiên vấn đề là việc thực hiện ra sao.

"Tại Đồng Nai, dạy nghề cho người sau cai nghiện mà những nghề đó người ta ra trại đâu có làm được gì. Còn ở Bình Dương thì đưa đối tượng đi trồng cao su, thực tế cũng không dám để đối tượng trồng, đối tượng ra làm cỏ, làm chết cả cao su. Cho nên không có cơ sở, hiệu quả" - đại biểu Đáng cho biết.

Theo đại biểu này, cần phải luật hoá Nghị quyết 16, bổ sung thêm trong luật về các trung tâm sau cai nghiện thì mới có cơ sở pháp lý. Đồng thời, cũng không nên để cho các địa phương có trung tâm riêng mà mà Bộ LĐTBXH, Bộ Công an phải thực hiện tiếp quản các trại này mới có đủ đội ngũ, chuyên gia, ngân sách. Ngoài ra, chúng ta cũng không nên làm nhiều trung tâm mà cả nước chỉ nên có 3 trung tâm ở ba miền Bắc, Trung Nam với quy mô lớn, bài bản , đủ chuyên môn, dạy nghề bài bản chính quy, thậm chí có thể tranh thủ viện trợ của quốc tế, y học…