Trong khi các chợ tạm, chợ cóc đang dần xóa sổ thì việc vỉa hè bị lấn chiếm để kinh doanh hàng hóa, biến thành các chợ đêm di động là hình ảnh quen thuộc trên nhiều tuyến phố tại Hà Nội vào buổi tối.

Tràn lan hàng hóa, lấn chiếm vỉa hè

19h30'. Đường Chùa Bộc, quận Đống Đa bắt đầu trở nên nhộn nhịp. Từng hàng quần áo, giầy dép, túi xách… bắt đầu những bao tải lớn đổ ra vỉa hè. Chỉ cần một chiếc bạt và một vị trí trên vỉa hè là đã trở thành một gian hàng kinh doanh miễn phí. Hàng hoá được bày bán đủ chủng loại.

Cách treo biển, bày bán hàng một cách tạm bợ của các chủ kinh doanh không thể lường trước được những nguy cơ có thể xảy ra. Những dây móc treo quần áo được nối dài từ dây điện cao thế hết sức nguy hiểm. Nhiều chủ kinh doanh còn sử dụng cả những cột điện cao thế làm nơi treo hàng hoá.

Chợ đêm di động trên phố Chùa Bộc

Người mua, người bán khiến cho cả con phố ồn ào, náo nhiệt. Người đi bộ khó chịu vì không còn lối đi. Người tham gia giao thông bực mình vì xe máy đỗ tràn xuống lòng đường.

Cảnh hàng hóa lấn chiếm vỉa hè cũng thường xuyên xảy ra tại đường Nguyễn Khánh Toàn, quận Cầu Giấy. Cùng chung số phận, đường Láng, đường Đê La Thành… từ lâu đã trở thành những chợ đêm di động khá nhộn nhịp tấp nập với đầy đủ các mặt hàng.

Tối đến cũng là cơ hội thuận tiện để các hàng ăn như bún miến, cháo phở, ốc nóng… hoạt động tràn lan, lấn chiếm vỉa hè. Thức ăn trưng ra ngay bên lề đường, bụi mù mịt.

Điển hình như đường Chùa Hà, Cầu Giấy. Ngay từ chập tối, hàng loạt các quán ăn đã mở ra. Khách ăn ngồi tràn vỉa hè, giấy vứt tràn lan. Đường Chùa Hà một chiều đã nhỏ nay lại càng trở nên chật hẹp và khách ăn uống, xe máy đỗ cản trở giao thông. Độ an toàn vệ sinh từ những quán ăn vỉa hè trong mùa dịch tiêu chảy thì không ai kiểm soát được.

Đặc điểm chung của những hàng quán bán hàng đêm, lấn chiếm vỉa hè theo kiểu chợ đêm di động là gây ra tình trạng lộn xộn ở vỉa hè, gây ùn tắc giao thông, mất an ninh trật tự, dễ tạo điều kiện cho tình trạng móc túi, trộm cắp điện thoại di động…

Công an phường Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy đã từng bắt được hai đối tượng chuyên hành nghề trộm cắp tại các bến xe buýt vào buổi tối. Địa điểm tụ tập của chúng chính là các quán trà đá tạm bợ, lấn chiếm vỉa hè…

Xử phạt hay sắp xếp lại?

Theo tổ trật tự thuộc Công an phường Quan Hoa, quận Cầu Giấy, có những buổi tối đi kiểm tra, tổ thu giữ cả một xe tải quần áo, giầy dép, biển hiệu của các hộ kinh doanh, bán hàng đêm, lấn chiếm vỉa hè tại các phố.

Tuy nhiên, theo Nghị định 146 của Chính phủ, đối với các hành vi chiếm dụng hè phố để đặt biển hiệu, buôn bán vặt, lấn chiếm vỉa hè, gây mất mỹ quan đô thị, ảnh hưởng đến giao thông… mức xử phạt chỉ là từ 50.000 đồng - 100.000 đồng.

Lợi nhuận thu được từ bán hàng tại vỉa hè lại khá cao khiến các chủ kinh doanh "ngoan ngoãn" nộp phạt rồi lại tiếp tục vi phạm. Bên cạnh đó, mỗi khi thấy lực lượng kiểm tra, xử lý các hàng quán ở đầu phố, các chủ kinh doanh khác đã nhanh chóng thu gọn hàng hoá vào bao tải cất giấu một nơi khác.

Chính vì vậy, việc kiểm tra, xử phạt, tái diễn vi phạm trở thành điệp khúc quen thuộc đối với các hàng quán hoạt động theo hình thức chợ đêm di động lấn chiếm vỉa hè.

Lực lượng kiểm tra bao gồm Công an phường, dân phòng còn khá mỏng cũng là lý do khiến việc chiếm dụng vỉa hè thành những chợ đêm di động có xu hướng bùng phát.

Theo Trung tá Hoàng Hữu Hoành, Phó trưởng Công an phường Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy: Địa bàn phường Dịch Vọng Hậu là nơi tập trung hơn 15.000 sinh viên và người lao động ngoại tỉnh. Mua hàng hoá giá rẻ là nhu cầu của số đông. Chính vì vậy, vỉa hè nhanh chóng trở thành nơi kinh doanh các mặt hàng từ quần áo, giầy dép, băng đĩa cho đến hàng quán ăn uống… từ đó nảy sinh nhiều bất cập.

Thời gian qua, các cấp chính quyền phường Dịch Vọng Hậu đã đứng ra tổ chức một địa điểm chợ đêm sinh viên, nơi những người bán hàng rong, bán hàng vỉa hè quy tụ, bày bán hàng hoá theo gian hàng của mình, đồng thời có lực lượng bảo đảm về an ninh trật tự.

Phần đông người kinh doanh hàng hoá vỉa hè đều là những người ngoại tỉnh, thu nhập thấp. Tổ chức một chợ đêm đã tạo điều kiện cho họ có cơ hội buôn bán hàng hoá, tăng thêm thu nhập lại giữ vỉa hè thông thoáng.

Trong khi các chợ tạm, chợ cóc đang dần bị xóa sổ tại Hà Nội thì việc vỉa hè bị biến thành những chợ đêm di động lại đang trở thành hình ảnh quen thuộc tại nhiều tuyến phố. Nhiều bất cập là vậy nhưng các hình thức bán hàng, hoạt động kiểu chợ đêm di động lấn chiếm vỉa hè lại đang có xu hướng bùng phát.