Thu phí lưu thông có giảm được kẹt xe?

Thứ hai, 06/10/2008

Với 3,56 triệu xe máy và 360 ngàn ôtô, nếu TP.HCM thu phí lưu thông theo mức mà UBND TP đang kiến nghị với Bộ Tài chính (xe máy 500 ngàn đồng/năm và ôtô 10 triệu đồng/năm) thì số tiền thu được mỗi năm là hơn 5.300 tỷ đồng.

>> Lại đề xuất chống kẹt xe bằng tăng thu các loại phí
>> Mỗi xe máy có thể phải đóng phí lưu hành 500.000 đồng

Bên cạnh hàng loạt e ngại về tính khả thi và hiệu quả của việc thu phí, một câu hỏi khác mà nhiều người đặt ra là TP sẽ làm gì với số tiền này?

PGS-TS Phạm Xuân Mai, Trưởng khoa Kỹ thuật giao thông Đại học Bách khoa TP.HCM:

TP phải cam kết sử dụng hiệu quả

Tôi tán thành chủ trương hạn chế xe cá nhân, từ đó phát triển phương tiện công cộng và tiến tới giảm kẹt xe. Việc thu phí lưu thông chính là biện pháp kinh tế nhằm hạn chế xe cá nhân mà hiện nay nhiều nước khác cũng đang làm. Tuy nhiên, việc thực hiện phải có lộ trình và được sự đồng thuận của người dân. TP phải có sự chuẩn bị, tổ chức hội thảo, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng... để người dân thấy được mục đích của việc thu phí.

Số tiền thu phí xe cá nhân nên được sử dụng để đầu tư vào hệ thống giao thông công cộng. Mạng lưới xe buýt hiện nay chỉ có 3.200 xe chạy 150 tuyến là rất thiếu, chưa kể số xe buýt này vẫn chưa được tổ chức hiệu quả để khai thác tối đa năng lực chuyên chở. Còn metro thì dự kiến đến 2014 mới có tuyến đầu tiên. Tuy nhiên, nếu chỉ có một vài tuyến metro rời rạc, không kết nối nhau thì cũng không thuận tiện cho việc đi lại của dân.

TP Seoul (Hàn Quốc) chỉ có 10 triệu dân nhưng có đến 20 ngàn xe buýt và bảy tuyến tàu điện ngầm. Trước năm 2004, Seoul cũng bị tình trạng tắc nghẽn giao thông như TP.HCM do đầu tư quá nhiều xe buýt trong khi không hạn chế được xe cá nhân dẫn đến quá tải. Nhưng sau đó, Seoul lập Ủy ban Nghiên cứu giao thông TP để quy hoạch lại mạng lưới giao thông công cộng và đầu tư thêm các tuyến tàu điện ngầm, tàu điện trên cao, tàu điện mặt đất..., từ đó thu hút người dân đi xe công cộng, giảm xe cá nhân. Nếu TP.HCM cũng có tiền để đầu tư và quy hoạch lại mạng lưới giao thông công cộng thì chắc chắn sẽ giảm kẹt xe.

TP cần đưa ra một cam kết cụ thể rằng sẽ sử dụng hiệu quả số tiền thu phí của người dân, giúp người dân hiểu họ đóng phí là để có được hệ thống giao thông công cộng phát triển trong tương lai và tương lai đó là khi nào thì TP cũng phải có kế hoạch rõ ràng. Đừng để người dân nghĩ rằng họ lại phải è cổ ra đóng thêm một loại thuế cho TP đầu tư vào những dự án, công trình kém hiệu quả như thời gian qua.

Ông Lê Hiếu Đằng, Phó Chủ tịch UBMTTQVN TP.HCM: Thu phí không thể giảm kẹt xe!

Nếu dùng việc thu phí lưu thông như một biện pháp để hạn chế kẹt xe thì rõ ràng TP đã đẩy cái khó về phía người dân, nhất là người nghèo. Nhiệm vụ giải quyết kẹt xe là của các cơ quan chức năng, nay các cơ quan này “bó tay” thì quay sang “cấm đoán” người dân. TP phải xem lại xem các biện pháp chống kẹt xe từ trước đến nay đã được thực hiện hiệu quả chưa.

Chẳng hạn, tôi quan sát thấy trên đường dù kẹt xe đến mấy mà có CSGT thì chỉ một lát sau là giải tỏa được ngay, vậy thì sao không nghĩ tới giải pháp tăng cường lực lượng CSGT trước? Cả các giải pháp phân luồng giao thông, xây dựng các dự án mở đường... cũng vậy, Sở GTVT đã thực hiện đến nơi đến chốn chưa?

Còn mạng lưới xe buýt của TP không thuận tiện như hiện nay thì bắt người dân bỏ xe cá nhân thế nào được? Ít ra trước khi nghĩ tới giải pháp hạn chế xe cá nhân, TP cũng phải sắp xếp, cải tiến xe buýt sao cho chất lượng, tiện lợi hơn. Chứ với tình hình này mà cứ nhắm vào người dân để thu phí thì chắc chắn không đạt được mục đích giảm kẹt xe.