Vụ sạt lở đầu tiên trong năm nay đã xảy ra phía bờ hữu trên tuyến rạch Giồng (huyện Nhà Bè, TP.HCM), báo hiệu “thủy thần” đã trở lại. Trong khi đó, nhiều dự án chống sạt lở vẫn ì ạch...

Tan hoang vùng sạt lở

Dọc theo đường Tầm Vu (P.26, Q. Bình Thạnh), 13 ngôi nhà gạch bê tông nằm sát bờ kênh Thanh Đa toang hoác như vừa bị cơn bão lớn tràn qua.  

Những bức tường nghiêng vẹo, nứt nẻ, xộc xệch nằm ơ hờ nửa trên bờ nửa chực đổ xuống sông. Móng nhà rỗng tuột như vừa bị con quái vật tham lam cạp trúng. Trên những bức tường vôi trắng, xuất hiện những hình thù kỳ dị được dân “hip hop” vẽ phác thảo theo phong cách tranh đường phố. “Nhà hoang”- người dân ở phường 13 gọi như thế...  

Tuy nhiên, chỉ một năm trước đây, những ngôi nhà này đã từng là nơi trú ngụ của gần trăm nhân khẩu. Họ đã sinh sống hàng chục năm sát kênh Thanh Đa và sẽ còn đó mãi nếu như không có đợt sạt lở khủng khiếp bắt đầu vào một ngày cuối tháng 6 năm ngoái. Không ai trong họ bị thiệt mạng, nhưng tài sản bị mất mát khá nhiều. Họ trở thành những người có nhà nhưng không thể về vì nhà có thể sập bất cứ lúc nào... 

Chủ tịch UBND P.26 Lê Văn Ngọc cho biết, đề phòng nguy cơ sạt lở trong năm nay, trên 50 hộ dân đã được bố trí ở tạm tại chung cư Nguyễn Văn Lượng (Q. Gò Vấp) và chung cư Mỹ Kim (Q. Thủ Đức).

Trong tương lai, phần lớn các hộ dân sống dọc theo bờ kênh Thanh Đa phía hạ lưu cầu Kinh cũng sẽ được giải tỏa để triển khai thi công dự án chống sạt lở bờ sông (đoạn 1.2, 1.3, 1.4...) do Khu Đường sông làm chủ đầu tư.

Thế nhưng, mặc kệ mối nguy treo lơ lửng trên đầu, một vài hộ dân sát cầu Kinh vẫn cố bám trụ sống trong những ngôi nhà tạm bợ. Bà Lê Thị C. giãi bày: “Biểu tôi đi khỏi nhà rồi chính quyền không đền bù thì sao”. Ngôi nhà của gia đình bà C. đã từng bị sạt lở nặng vào năm 2004. Chính quyền địa phương cũng đã từng cưỡng chế gia đình bà C. ra khỏi nhà vì lo ngại nguy cơ sạt lở ảnh hưởng đến tính mạng.  

Quận Bình Thạnh, đặc biệt các phường 24, 26, 27...là điểm nóng về sạt lở trong nhiều năm qua. Trên nhiều con đường, đi khoảng vài trăm mét lại bắt gặp bảng cách báo màu đỏ chót: “Nguy hiểm! Khu vực có nguy cơ sạt lở”.

Còn chờ dự án

Đầu tháng 5/2008, vụ sạt lở đầu tiên trong năm nay đã xảy ra phía bờ hữu trên tuyến rạch Giồng (huyện Nhà Bè) báo hiệu “thủy thần” đã trở lại sớm hơn thường lệ.  

Thủy thần” đã kéo đi khoảng 450m² diện tích đất và nhiều vật dụng sinh hoạt của hộ ông Phạm Văn Sang (53/3, ấp 4, xã Hiệp Phước, huyện Nhà Bè) xuống sông.

Sở GTCC TP.HCM cho biết, đây cũng là “điểm nóng” về sạt lở, vì thế từ năm 2006, Sở đã chỉ đạo Khu Đường sông cắm bảng cảnh báo tại khu vực này.

Trong khi đó, nhiều dự án thi công chống sạt lở vẫn ì ạch, dậm chân tại chỗ hoặc chỉ mới bắt đầu giai đoạn lập thủ tục. Nhiều dự án ngưng trệ vì kinh phí đầu tư quá lớn.

Chỉ tính riêng dự án chống sạt lở bờ kênh Thanh Đa, một đoạn kênh đã tiêu tốn trên 50 tỷ đồng, bao gồm tiền xây lắp, tiền đền bù giải phóng mặt bằng...

Việc giải phóng mặt bằng trong dự án này được UBND TP.HCM giao cho UBND Q. Bình Thạnh. Nhưng hiện nay, quỹ nhà tái định cư trên địa bàn Q. Bình Thạnh rất khan hiếm. Vì thế, nhiều năm nay, dự án vẫn “ví dầu ầu ơ”.

Một cán bộ, nguyên là giám đốc Sở GTCC TP.HCM từng cho biết, công việc chống sạt lở rất gian nan và tốn kém. Ông chứng minh: Để chống sạt lở cho bán đảo Thanh Đa cần ít nhất 400- 500 tỷ đồng. Trong khi thành phố còn đến hàng chục dự án chống sạt lở khác.  

Khảo sát gần đây nhất của Sở GTCC TP.HCM cho thấy, đã phát hiện 36 vị trí sạt lở và có nguy cơ sạt lở tập trung ở địa bàn huyện Nhà Bè, Bình Thạnh, Bình Chánh, Củ Chi, Thủ Đức, Q.2, 9... 

Hiện tượng sạt lở đất ven sông tại TP.HCM thường xảy ra vào các tháng bắt đầu từ tháng 3 đến tháng 8 hàng năm. Vào những tháng này, mực nước chân triều thường rất thấp. Đặc biệt, thời điểm xảy ra sạt lở thường tập trung từ 22h đêm đến 1 giờ rạng sáng hôm sau. Đây là thời gian người dân nghỉ ngơi nên rất bị động trong việc đối phó với “bà thủy”.

Thông tin từ Khu Đường sông cho hay, trong năm 2008, không triển khai thêm dự án chống sạt lở nào.