Tháng 7, trời miền Trung nắng đổ lửa. Gió lốc từng đợt cuốn theo cát bụi mù mịt, khoảng 5-10m đã không rõ mặt người. Công trình thủy điện A Vương nằm sâu trong khu vực huyện Đông Giang, Quảng Nam, nơi ban ngày nhiệt độ lên đến 36-37 độ C, đêm lại lạnh 12-15 độ C.

Ở đây, cuộc sống gần như tách biệt với bên ngoài. Trên công trình thủy lợi lớn nhất miền trung này, những cô gái của tổng công ty Xây dựng thủy lợi 4 trở thành những bông hoa hiếm hoi giữa núi rừng hùng vĩ.

Giữa mưa rùng thác lũ

Con đường ngoằn ngoèo nằm ôm dốc núi thẳng đứng, từng cụm lán trại công trình treo mình trên vách đá hoặc ẩn dưới lòng hồ sâu hàng chục mét. Người mới đến đây, do chênh lệch độ cao từ thị trấn Hiên đến công trình thủy đện A Vương, thường có cảm giác nao nao như say, chóng mặt, ù tai.

Mùa nắng đã khó đi, mùa mưa, vách đá sạt lở, giao thông tắc nghẽn, hàng trăm con người bị cô lập giữa rừng, thiếu thực phẩm, nước uống là chuyện thường tình. Trời nóng, mồ hôi chảy dài trên áo, nhưng các cô gái thuộc các bộ phận: kỹ thuật, hồ sơ, tài vụ, văn phòng và bếp vẫn thoăn thoắt như con thoi giữa các điểm thi công.

Phan Thị Kim Châu, Đoàn Thị Dung, Nguyễn Thị Lợi, Nguyễn Thị Xuyên... đều là “lính trẻ” của A Vương, có ba - bốn năm phục vụ. Thế hệ làm đường Hồ Chí Minh như Cao Thị Thân, Nguyễn Thị Thanh Nga có từ 7 - 10 năm làm lính công trường. Họ cùng tâm trạng: “Con gái đến đây là coi như biệt xứ. Nhà tranh, vách tạm, xa những thú vui thường nhật, xa những hẹn hò lãng mạn tuổi thanh xuân, nhiều năm không có cơ hội mặc váy, một cây son dùng mấy năm chưa hết. Ngày đầu mới ra, cô nào cũng khóc sưng mắt”.

Với con gái theo ngành thủy lợi, đáng sợ nhất không phải chuyện nắng gió mà là nước và muỗi. Nước sinh hoạt được dẫn từ trên núi xuống, gặp nước độc có thể gây rụng tóc. Còn muỗi, kẻ thù số một của lính công trường vì mang mầm bệnh và gây sốt rét. A Vương, sáu tháng nắng gắt, còn lại là mưa lũ, nên cả công trường luôn trong tư thế tác chiến”, sẵn sàng di dời.

Hạnh phúc của “lính” công trường

Đám cưới công trường cũng khác. Gia đình cô dâu chú rể thường ở xa nên chỉ mới bố mẹ và ít người họ hàng hai bên. Lễ cưới do cơ quan tổ chức tại hội trường, tất cả đều cây nhà lá vườn.

Đám cưới là ngày hội của công nhân, không phân biệt của đơn vị nào. Rước dâu bằng các loại xe của ban chỉ huy, có cả xe thi công, theo sau là một đoàn xe tải công trình chở khách dự tiệc, kèn xe nồi từng hồi dài, vang dội cả cánh rừng.

Chị Nguyễn Thị Thanh Nga đi công trình từ tuổi 38 đến nay gần 10 năm, làm bếp cho tổng hội TNXP đến đường HCM, rồi đến A Vương. Chị bảo: “Cả đời không biết đến karaoke. Làm cả ngày đến 8-9g tối thì đi ngủ. Một năm một lần mới ra A Sờ, khu thị tứ của huyện mua sắm. Vì thế, đám cười là ngày vui chung, mọi người được ca hát, được mặc đồ đẹp”.

Anh Trần Đức Mậu – Trưởng ban chỉ huy công trình thủy đến A Vương, người tổng đội trưởng TNXP ngày nào của Tổng công ty Xây dựng thủy lợi 4 cho biết: “Thủy điện A Vương thi công từ năm 2002, đến nay đã tập trung hàng ngàn công nhân làm việc. Hình dáng một nhà máy thủy điện sừng sững dựa lưng vào núi, quy mô đập chính cao 83m, rộng 80m, dài 250m, dung tích hồ chứa 343 triệu m³ nước đã dần lộ diện. Trong rất nhiều sự đóng góp hy sinh từng ngày cho công trình không thể thiếu những bông hoa ngành thủy lợi. Từ thời điểm khởi công đến nay, ở đây đã tác hợp cho trên 10 đôi bạn. Các gia đình trẻ vẫn gắn với công trường dù gặp rất nhiều khó khăn khi sinh con, cho con đến trường, nhất là việc chăm sóc y tế cho con”.

Bệnh viện cách công trình trên 50km, trường học ở xa, các gia đình trẻ hoặc gửi con về “căn cứ” (gia đình nội ngoại) hoặc phải nhờ công ty hỗ trợ, chính quyền địa phương giúp các thủ tục hành chính để con cái được đến trường. Những đứa trẻ sống tại công trường (có lúc lên gần 20 em) càng khó khăn hơn. Có lần, mộtem bị sốt do ngộ độc thức ăn, gặp mùa mưa, xe không đi được, phải đợi ba ngày. May mà bé qua khỏi, nhưng hậu quả là bé bị suy dinh dưỡng.

Những người lính thủy lợi là vậy, với họ, mang ánh sáng, niềm vui đến nơi vùng sâu, vùng xa hẻo lánh nhưng bản thân mình lại gánh chịu biết bao thiệt thòi...