Người Hà Nội thanh lịch - nói chỉ vừa nghe, khi cáu giận cũng tiết chế âm thanh để không thành to tiếng. Nhưng Nguyễn Cường - gã trai Hàng Bạc lại khác, gặp anh ở đâu cũng nghe cười nói rổn ràng.

Nhạc sĩ Nguyễn Cường

Từng sống lang thang như một kẻ Digan, ngấm đủ cái khoáng đạt, hoang dã, những "điên mê" của núi rừng còn nguyên sơ vào người - Nguyễn Cường viết nhạc và sống như một kẻ thừa năng lượng...

- Nghe những bài hát Tây Nguyên của anh qua giọng hát núi rừng của Y Moan, Siu Black - nhiều người khó tin anh là "trai Hà Nội"...

- Tây Nguyên với tôi không chỉ là niềm mê đắm lớn, mà là một định mệnh. Đã gần 30 năm nay tôi gắn bó với Tây Nguyên, hầu như năm nào tôi cũng trở lại vùng đất này - như tìm về một nỗi nhớ, như để đổ đầy những khoảng trống trải trong tâm hồn mình.

Từ cao nguyên trở về, bao giờ tôi cũng thấy mình đầy ắp sức lực và tươi mới trở lại. Tôi bị Tây Nguyên "bỏ bùa" còn bởi ở nơi đây - trời mây, khí hậu, núi rừng và cái khoáng đạt của tâm hồn con người đều chứa đầy âm nhạc.

- Cụ Y Ngông Niết Đam, Già làng vĩ đại của Tây Nguyên từng nói: "Nguyễn Cường có công giới thiệu tâm hồn Ê Đê, dân ca Ê Đê tới cộng đồng các dân tộc Việt Nam". Dân ca Tây Nguyên cũng phải giàu có lắm anh mới có thể từ chất liệu mà tìm được "quặng quý" cho những ca khúc của mình?

- Với tư cách là một chất liệu âm nhạc, dân ca Tây Nguyên đủ phong nhiêu để có thể tải được những khao khát và nhịp sống đương đại. Trên đất Việt này, dân ca vùng nào cũng là mỏ vàng - chứ không riêng gì ở Tây Nguyên. Vấn đề là anh có nhìn thấy nó không?

Khi anh chạm nó - anh có thổi được vào nó hơi thở đương đại, có phát triển được vốn liếng ấy bằng hệ thống biểu đạt của riêng anh không? Nếu cá tính sáng tạo của tác giả không tương xứng với cá tính dân ca, cá tính tinh thần của vùng đất ấy - thì anh ta sẽ bị nuốt chửng. Cả hai phải cùng lớn, cùng nồng nhiệt thì mới có thể có được cuộc hợp huyết trọn vẹn.

(Ảnh: Nguyễn Đình Toán)

- Trong các tình khúc của anh, luôn thấy ám ảnh hình bóng các cô gái Tây Nguyên "da nâu mắt sáng", những "em cao nguyên cỏ dại"...

- Nghe thì cứ tưởng tôi đã phải lòng rất nhiều cô gái Tây Nguyên nhưng không, tôi phải lòng cả Tây Nguyên! Cũng có một "đôi mắt Pleiku" cụ thể, trong khoảnh khắc đã cho tôi ấn tượng mãnh liệt tới mức tôi khơi thức được mạch cảm xúc đầy tràn trong mình về vùng đất này.

Nhưng với "nguyên mẫu" thì chỉ đến thế. Sau đó, tôi thậm chí không biết cô ấy ở đâu. Bóng hình các thiếu nữ trong mỗi bài hát của tôi như là biểu tượng cho vẻ đẹp nồng nàn, khỏe khắn và đầy bí ẩn của Tây Nguyên.

Nhạc sĩ Nguyễn Cường và người dân Tây Nguyên

- Ngày xưa, tình ca của anh sôi trào như thác lũ, gần đây thấy anh "yêu" có vẻ dịu lắng hơn. Phải chăng đó là dấu hiệu của tuổi tác?

- Đôi khi dịu lắng còn ghê gớm hơn bất cứ thác lũ nào. Tôi cho rằng thứ lửa kiềm chế còn có sức nung đốt hơn. Để một chuyển động rất nhỏ của giai điệu dữ dội hơn cả những cao trào, người nhạc sĩ phải "tới độ" mới thể hiện được.

- Khi nghe anh nói, tôi bị bối rối giữa cảm giác anh đang miên man về tình yêu hay anh đang miên man về âm nhạc? Tình yêu và âm nhạc - anh thấy có gần nhau không?

- Với tôi, tình yêu và âm nhạc giống nhau ghê gớm. Đó là nơi tôi phải khám phá mãi mãi, phải dốc trọn vẹn sự sống của mình. Cả hai cùng lôi cuốn ở những "khoảng mờ ảo" huyền diệu của những bí ẩn. Càng đắm sâu vào càng mới mẻ, càng vô tận. Vì thế, ta không thể cưỡng lại ao ước được khám phá tiếp. Nếu những người tình giữ được khoảng bí ẩn khi cùng soi thấu, cùng hòa nhập vào đời sống của nhau - thì tình yêu của họ sẽ ngân vang bền bỉ.