- Cuộc vận động tranh cử để dành ngôi vị ứng cử viên Tổng Thống của đảng Dân Chủ giữa hai Thượng Nghị Sĩ (TNS) Hillary Clinton và Barack Obama đang đi vào giai đoạn chót và diễn ra quyết liệt. Đôi bên dùng mọi thủ đoạn, mưu lược để cố dành vương miện cho mình. Tuy Clinton vừa thắng lớn tại tiểu bang West Virginia, nhưng tiểu bang này chỉ có 28 phiếu cử tri đoàn, lại được phân phối theo tỷ lệ nên vẫn thua Obama về tổng số phiếu cử tri (delegates), siêu cử tri (superdelegates) và phiếu đại chúng (popular votes).

Để có thể nhận thức rõ ràng ứng cử viên nào đang thắng thế và có nhiều triển vọng được đảng đề cử, chúng ta cần nhìn vào con số cử tri và siêu cử tri đã lựa chọn. Theo thống kê chính thức, tính cho tới ngày 14 tháng 5 năm 2008, Obama được 1,600 phiếu cử tri, 284 phiếu siêu cử tri, còn Clinton được 1,445 phiếu cử tri và 273 phiếu siêu cử tri. Như vậy, Obama đang dẫn đầu với tổng số 1,884 phiếu so với Clinton 1,718 phiếu, sự chênh lệch chỉ có 166 phiếu mong manh với 5 địa phương còn chưa bầu cử. Tưởng cũng nên nhớ vào hồi đầu năm khi cuộc vận đông tranh cử bắt đầu, Clinton dẫn Obama về phiếu siêu cử tri với trên 100 phiếu, nay thua lại 11 phiếu; điều này chứng tỏ đã có nhiều siêu cử tri thay đổi ý định vì thấy Obama có cơ hội được đảng đề cử hơn. Tuy TNS Clinton mạnh miệng tuyên bố rằng kể từ năm 1916, chưa có ứng cử viên Dân Chủ nào được vào tòa Bạch Ốc nếu không thắng tại West Virginia, nhưng lần này lịch sử có vẻ đi theo một con đường mới, dù thắng tại tiểu bang này như Bill Clinton đã làm được vào các năm 1992 và 1996, nhưng cơ hội của bà Clinton nối gót ông chồng cũng rất mong manh.

Với số phiếu chênh lệch như trên, liệu bà Clinton có hy vọng lật ngược thế cờ với 5 cuộc bầu cử tại các tiểu bang Kentucky, Oregon, Montana, South Dakota và lãnh địa Puerto Rico là các cuộc bầu cử sau cùng để kết thúc “mùa sơ bộ” vào ngày tháng 6 sắp tới? Sau đây chúng ta sẽ lược duyệt triển vọng thắng phiếu của hai ứng cử viên tại các nơi còn lại này hầu có thể dự đoán ai sẽ là ngưoơi được đảng Dân Chủ đề cử?

Nếu không kể tới rượu whiskey Wild Turkey và thuốc lá, tiểu bang Kentucky với 51 phiếu cử tri chẳng khác láng giềng West Virginia bao nhiêu. Có thể nói đây cũng như West Virginia là xứ sở của Clinton với dân da trắng chiếm đa số, nhiều nông trại và tương đối nghèo. Dữ kiện thống kê căn cứ các cuộc bầu cử sơ bộ trước đây cho thấy, khoảng 55% dân da trắng bỏ phiếu cho bà Clinton so với 40% tín nhiệm Obama, 51% so với 43% dân quê thích Clinton và 52% so với 44% người không có bằng cấp đại học chọn Clinton. Do đó, bà Clinton có nhiều hy vọng thắng cử tại Kentucky vào ngày 20 tháng 5 cũng như đã thắng tại West Virginia trước đây, nhưng số delegates sai biệt cũng vẫn khó bắt kịp Obama vì được chia theo tỷ lệ thay vì “được ăn cả” (winner takes all).

Phân tích cặn kẽ hơn, Obama được sự ủng hộ mạnh mẽ của dân đô thị và da màu nên có thể thu hoạch thành quả khả quan tại Louisville là thành phố lớn nhất, nhưng khó có hy vọng tại các nơi khác. Điểm đáng lưu ý là tiểu bang Kentucky có nhiều liên hệ thương mại mật thiết với Trung Quốc, xuất cảng nhiều thuốc lá và rượu, nhưng bà Clinton lại có lập trường cứng rắn với quốc gia này, thậm chí có lần đề nghị Tổng Thống Bush tẩy chay không tham dự lễ khai mạc Thế Vận Hội 2008 vì Trung Cộng vi phạm nhân quyền. Điều này có thể làm các tay tài phiệt và dân Kentucky tức giận vì quyền lợi bị đụng chạm nên dồn phiếu cho Obama. Dù ủng hộ hay không, lập trường cứng rắn và can đảm về nhân quyền của bà Clinton rất đáng kính phục.

Sang tới tiểu bang Oregon với 52 delegates, tình hình thay đổi hẳn với phần bất lợi nghiêng về phía Clinton. Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy Obama dẫn đầu với tỷ lệ 55% so với 35% ủng hộ Clinton, do đó, hầu như chắc chắn những cơn mưa của tiểu bang sẽ mang lại nhiều giá buốt cho vị cựu đệ nhất phu nhân. Oregon là tiểu bang đầu tiên tham gia bầu cử bằng cách hoàn toàn bỏ phiếu qua nhà bưu điện. Trên 2 triệu phiếu đã được gửi đi từ nhiều tuần qua và đã có 22% cử tri bỏ phiếu. Phiếu sẽ được tổng kết vào ngày 20 tháng 5 để quyết định ai là người thắng cuộc.

Các giới chức quen thuộc với bầu cử tại Oregon cho biết sẽ có rất nhiều người bỏ phiếu trong vùng đông dân Portland và Eugene nơi có trường đại học của tiểu bang Oregon. Điều này rất có lợi cho Obama vì trong các cuộc bầu cử sơ bộ đã qua, đa số giới trẻ ủng hộ TNS da màu này. Tuy nhiên, bà Clinton không chịu thua dễ dàng, vẫn cố gắng dành phiếu càng nhiều cành tốt bằng cách vận động ráo riết, nhờ cả ông chồng Bill Clinton làm việc ngày đêm tại các thành phố nhỏ, lẫn con gái Chelsea gây ảnh hưởng tại Corvallis là nơi có trường Đại Học Oregon State University cô đang theo học.

Vì người da màu tại Oregon chỉ chiếm tỷ lệ khiêm nhường 1.7% dân số so với 12.4% trên toàn quốc, nên dù không được nhiều phiếu của họ như tại các tiểu bang miền Nam trước đây, nhưng với sự ủng hộ của đa số người “phóng khoáng” (liberal) da trắng, Obama sẽ trên chân Clinton tại tiểu bang này.

Montana với 16 phiếu cử tri là một trong những tiểu bang thưa dân nhất và bầu cử sơ bộ cuối cùng vào ngày 3 tháng 6. Tuy đôi bên đều vận động ráo riết nhưng kết quả dự đoán chưa bên nào chiếm được phần thắng tuyệt đối. Cùng với các nơi còn lại tương đối nhỏ như South Dakota và Puerto Rico, chúng ta có thể nói “bên tám lạng, người nửa cân”, do đó số phiếu coi như được chia đôi đồng đều hoặc hơn thua cũng không quá cách biệt có thể làm nghiêng cán cân thắng bại.

Nhìn chung, cuộc bầu cử sơ bộ thuộc đảng Dân Chủ đang đi vào giai đoạn chót với ứng cử viên Obama dẫn đầu khá xa, bà Hillary Clinton khó lòng đuổi kịp vì theo các cuộc thăm dò dư luận, hiện nay vẫn còn 47% cử tri Dân Chủ chọn lựa Obama trong khi chỉ có 43% ủng hộ Clinton và 10% chưa quyết định. Ngoài ra, bà Clinton không những chỉ thua về phiếu mà còn gặp rất nhiều khó khăn về tài chính. Trong xã hội “mạnh vì gạo, bạo vì tiền”, việc ngân qũy tranh cử của bà Clinton bị thâm thủng tới 20 triệu đô la không phải là một tin tốt, nhất là trong giai đoạn nước rút như hiện nay. Do đó đã có nhiều áp lực từ mọi phía, quan trọng nhất từ đảng Dân Chủ yêu cầu bà Clinton rút lui để nội bộ đỡ bị phân hóa để hầu giốc toàn lực giúp Obama đối phó với ứng cử viên Cộng Hòa John McCain.

Nhưng bà Clinton vẫn không chịu ném tấm khăn trắng lên đấu trường, mà ngược lại còn cương quyết hơn, đòi tranh cử đến cùng, tới khi một bên hội đủ 2,026 phiếu cần thiết để được đảng đề cử. Chúng ta đã thấy về tổng số phiếu delegates, bà Clinton hiện chỉ có 1,445 phiếu so với 1,600 phiếu của Obama; phiếu superdelegates cũng thua (273 phiếu so với 284 phiếu). Số phiếu delegates còn lại của các tiểu bang chưa bầu như Kentucky, Oregon, Montana v.v… coi như chia đều nên bà Clinton đang yếu thế. Do đó, niềm hy vọng độc nhất của bà Clinton là trông cậy vào phiếu của siêu cử tri superdelegates thay đổi ý định vào giờ phút chót trong đại hội đảng vào ngày 25 tháng 8 tới đây tại Denver, Colorado. Rất tiếc, tuy sự thay đổi về chính kiến cũng nhanh chóng như thời tiết tại Texas, hoặc nay cà pháo mắm tôm, mai đã bơ sữa, nhưng các chính khách thường “phù thịnh” hơn “phù suy, nên các thay đổi về superdelegates hiện nay, tai hại thay, thường bất lợi cho bà Clinton. Điển hình, như đã nói, hồi đầu năm mới tranh cử lúc còn chiếm ưu thế, bà có số superdelegates hứa hẹn nhiều hơn Obama cả trăm phiếu, nhưng đến nay, khi con ngựa ô vượt lên dẫn đầu, bà thua lại 11 phiếu và càng ngày sự thay đổi chính kiến càng bất lợi thêm. Gần đây nhất, một trong những ứng cửa viên tương đối sáng giá trước đây đã từng thắng 19 phiếu delegates là cựu TNS da trắng John Edwards của tiểu bang North Carolina cũng đã ôm cầm sang thuyền khác cùng Obama với hy vọng được chọn làm phó tổng thống, khiến hy vọng được đảng đề cử của bà Clinton lại kém thêm cùng với số phiếu superdelegates. Chúng tôi nghĩ việc bà Clinton là người đã từng lăn lộn trong chính trường nên quen thuộc với các siêu cử tri da trắng trong đảng Dân Chủ hơn Obama, chồng lại đã từng làm tổng thống, mà lại mất sự ủng hộ và tín nhiệm của họ là một chuyện lạ.

Nhìn chung, chúng ta thấy Obama được sự ủng hộ cuồng nhiệt của dân da màu cũng như thành phần “phóng khoáng” (liberal) như giới trẻ thanh niên sinh viên và những người cư ngụ tại thành phố lớn. Ngược lại, bà Clinton được phái nữ và giới tương đối bảo phủ ở các đô thị nhỏ và thôn quê tín nhiệm. Do đó cuộc tranh chấp rất đã diễn ra rất sôi nổi và ngoạn mục vì đồng cân đồng lạng. Rất có thể kết quả sẽ không hoàn toàn căn cứ vào chủ trương và đường lối “ích quốc lợi dân” của các ứng cử viên mà lại tùy thuộc vào yếu tố ưa, ghét hay kỳ thị giới tính (sex) và màu da (race) của người bỏ phiếu.

Phân tích như trên, chúng tôi dự đoán TNS Barack Obama sẽ được đề cử làm ứng cử viên đảng Dân Chủ trong cuộc bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ sắp tới vào ngày thứ ba 4 tháng 11 tới, đối đầu với ứng cử viên Cộng Hòa John McCain. Có thể nói, hầu như Bill Clinton đã mất hết hy vọng được vào lại tòa Bạch Ốc với cương vị “đệ nhất phu quân”. Nếu muốn có đôi chút hy vọng chơi kèn clarinette cùng nàng Monica Lewingsky lần nữa trong căn biệt thự nổi tiếng nhất trên thế giới, “uncle Bill” sẽ phải ăn chay nằm mộng cầu trời khấn phật ban phép lạ để tất cả superdelegates còn lại dồn phiếu cho bà xã vào mùa hè năm nay. Tuy nhiên, từng là đệ nhất phu nhân, lại là một luật sư và chính khách kinh nghiệm lão luyện đã nhiều phen vượt qua sóng gió trong những lần ông chồng tổng thống Bill ăn vụng, biết đâu Hillary lại chẳng còn một vài bùa phép trong tay áo chỉ tung ra vào giờ chót để chiếm vị trí “on top” như đã nhiều lần tuyên bố?

Hillay Clinton gặp Barack Obama, thật là “long tranh hổ đấu”! Vậy nên có thơ rằng:

“Rồng cái đụng cọp da mầu,
Lộn lên, đè xuống biết bầu cho ai?
Tranh cử có một không hai,
Tóc quăn tổng thống nay mai không chừng!”

Trần Đỗ Cẩm

Theo Cali Today News

Cập nhật: May 16 2008 18:07:28.

Bản để in ra