Người con trai thế lực của lãnh đạo Libya Muammar Gaddafi, hôm 24/7, tuyên bố Italia sẽ sớm kí kết một hợp đồng bồi thường tiền tỉ cho nước này vì 3 thập niên cai trị thực dân.

Phát biểu tại một cuộc họp ở Tripoli, Saif al Islam, con trai ông Gaddafi, không nói cụ thể loại tiền sẽ được dùng để bồi thường ngoài việc đề cập trị giá thỏa thuận lên tới "hàng tỉ".

Saif cho hay, thỏa thuận sẽ bao gồm nhiều dự án về giáo dục, một đường cao tốc xuyên Libya và việc xóa sổ các mỏ có từ thời thuộc địa.  

Tại Rome, Thủ tướng Italia Silvio Berlusconi bày tỏ hy vọng rằng, nước này có thể kí một hiệp ước hữu nghị với Libya vào cuối tháng 8.  

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Italia tiết lộ các cuộc đàm phán song phương "đang tiến triển tốt nhưng một số khía cạnh quan trọng vẫn chưa được định đoạt". 

Italia từng cai trị Libya trong giai đoạn 1911 - 1943. Quan hệ giữa hai nước đã lâm vào trục trặc kể từ khi ông Gaddafi lên nắm quyền ở Libya kể từ năm 1969. Năm 1970, ông Gaddafi đã trục xuất 4 người định cư Italia và sung công tài sản của họ. 

Căng thẳng gia tăng trước làn sóng người nhập cư bất hợp pháp đổ dồn từ bờ biển Libya tới phía nam Italia cũng như việc thiếu vắng bất kỳ khoản bồi thường nào tính tới thời điểm hiện tại.

Tuy nhiên, quan hệ song phương bắt đầu ấm lên trong vài năm trở lại đây. Rome, đối tác thương mại và đàm phán ngoại giao chính của Chính phủ Libya tại châu Âu, đã ủng hộ nỗ lực của Tripoli trong việc hàn gắn rạn nứt với phương Tây.

Saif al Islam, con trai lãnh đạo Libya Gaddafi. (Ảnh Middle East Online)

Từ lâu, Rome và Tripoli đã tìm kiếm một thỏa thuận bồi thường về các chính sách thuộc địa trước kia của Italia, kể cả việc lưu đày hàng ngàn người Libya tới Italia. 

Italia hiện nhập khẩu khoảng 25% lượng dầu mỏ và 33% lượng khí đốt tiêu dùng trong nước từ Libya. Nhiều doanh nghiệp Italia cũng đã tới làm ăn tại quốc gia Bắc Phi này. 

Đề xuất bồi thường cho Mỹ

Trong một vụ bồi thường riêng rẽ khác, con trai lãnh đạo Gaddafi cho biết Tripoli đã đề xuất với Washington về một thỏa thuận "toàn diện", nối kết bất kỳ khoản đền bù nào cho các nạn nhân khủng bố người Mỹ với việc giải quyết khiếu nại từ những nạn nhân trong chiến dịch đánh bom chống Libya của Washington vào năm 1986. 

Libya đã đưa ra điều kiện bồi thường cho công dân nước này trong các cuộc thương lượng với Mỹ. Vòng đàm phán song phương mới nhất diễn ra tại Các Tiểu vương quốc Arập thống nhất hôm 23/7. 

Libya tuyên bố ít nhất 40 người, kể cả con gái nuôi của ông Gaddafi, đã bị giết hại khi các oanh tạc cơ của Mỹ không kích Tripoli và Benghazi vào năm 1986 nhằm trả đũa vụ đánh bom một sàn nhảy của Đức mà quân nhân Mỹ thường viếng thăm hồi năm ngoái. 

Những tranh cãi pháp lý đang được xem xét bao gồm vụ đám bom sàn nhảy Đức năm 1986 mà Washington quy trách nhiệm cho Libya, vụ đánh bom chuyến bay 103 của hãng hàng không Pan Am trên bầu trời Lockerbie, Scotland năm 1988 cũng như việc bồi thường hàng tỉ USD cho thân nhân những người Mỹ bị giết hại trong vụ tấn công một máy bay Pháp trên bầu trời Niger năm 1989.