Cựu Chủ tịch Fidel Castro không khẳng định hoặc phủ nhận thông tin kể trên, cũng như tính đúng sai của nó. Giới chức Cuba cũng không bình luận về vấn đề này. Thông tin này khiến dư luận nhớ tới cuộc khủng hoảng tên lửa cách đây 46 năm (1962) tại Cuba.

Sự phản ứng cần thiết?

Mặc dù giới chức Nga đã phủ nhận thông tin đăng tải trên tờ nhật báo Izvestia số ra ngày 21/7 khi báo này cho rằng, Nga có thể đặt máy bay ném bom siêu âm Tu-160, được biết tới dưới bí danh "Thiên nga trắng" và máy bay ném bom chiến lược Tu-95MS, được biết tới dưới cái tên "Gấu Nga" tại Cuba nhằm đáp trả kế hoạch thiết lập "Lá chắn tên lửa" của Mỹ tại châu Âu, nhưng Mỹ cũng đã phản ứng khá mạnh mẽ.

Phát biểu trước ủy ban Quân sự của Thượng viện hôm 22/7, Tướng Norton Schwartz, quan chức cấp cao của Không quân Mỹ (sẽ giữ chức Tham mưu trưởng lực lượng Không quân Mỹ) cho rằng, nếu Nga đặt trạm tiếp nhiên liệu cho máy bay ném bom tại Cuba, Mỹ phải tỏ rõ thái độ bởi đây là hành động "vượt đèn đỏ".

Hiện Nhà Trắng vẫn từ chối bình luận về thông tin này vì coi đây chưa phải là phản ứng chính thức của Chính phủ Nga. Giới chuyên môn nhận định, Mỹ sẽ báo động chiến đấu trong trường hợp có máy bay Nga hạ cánh xuống Cuba vì hòn đảo này chỉ cách bờ biển của Mỹ hơn 140km.

Thủ tướng Nga Putin. (Ảnh: AP)

Tuy nhiên, giới bình luận lại cho rằng, nếu những thông tin đăng trên tờ Izvestia là đúng sự thật thì đó cũng là một điều dễ hiểu. Izvestia đưa tin, trước khi Mỹ triển khai xong hệ thống "Lá chắn tên lửa" của họ tại Đông Âu, thì máy bay của Nga đã hạ cánh xuống Cuba.

Được biết, Nga từng đặt một căn cứ giám sát và do thám điện tử tại Torrens, gần thủ đô LaHabana của Cuba. Căn cứ Lourdes được coi là trung tâm do thám lớn nhất của Nga ở nước ngoài, nhưng nó đã phải đóng cửa từ năm 2001 theo lệnh của cựu Tổng thống Putin.

Cựu Tư lệnh Không quân Nga, tướng Pyotr Deinekin cho rằng, Nga hoàn toàn có thể triển khai máy bay tại Cuba bởi đó là cách phản ứng có hiệu quả nhằm đáp lại việc NATO đặt căn cứ quân sự gần biên giới với Nga.

Những cảnh báo khác

Nga từng cảnh báo xu hướng chống nước này của NATO thông qua cuộc tập trận mang tên "Sea Breeze - 2008" diễn ra từ 14 đến 26/7. Bộ Ngoại giao Nga chỉ rõ, cuộc tập trận này được tổ chức theo chiều hướng chống Nga bởi NATO đã chọn vùng biển Đen để thực hiện những mục tiêu của "Sea Breeze - 2008".

Theo giới chuyên môn, NATO đang thúc đẩy kế hoạch "Đông tiến" nhằm mở rộng khối này thông qua việc kết nạp các nước Đông Âu và các nước thuộc Liên Xô trước đây, trong đó có Ukraine và Gruzia. Để bảo vệ an toàn lãnh thổ, cũng như những lợi ích của mình, Nga đã và đang triển khai một số kế hoạch nhằm đáp trả kế hoạch "Đông tiến" của NATO.

Ngày 23/7, 5 máy bay ném bom siêu thanh Tu-22 bắt đầu diễn tập bắn hỏa tiễn tại khu vực Irkutsk thuộc phía Đông Serbia. Cuộc tập trận sẽ kéo dài đến hết ngày 25/7. Trước đó, 2 chiếc máy bay Tu-95 MS và 2 chiếc Tu-22 M3 cũng đã có các chuyến bay kiểm soát vùng trời Bắc Cực và Đại Tây Dương.

Cách đây 3 tháng (tháng 4), Tư lệnh lực lượng không quân Nga, Tướng Alexander Zelin từng tuyên bố, Nga sẽ tăng mạnh các chuyến bay tuần tra của máy bay ném bom chiến lược trên các vùng biển thế giới từ 20 đến 30 chuyến/tháng trong tương lai gần. Kể từ tháng 8/2007, Nga đã nối lại các chuyến bay tuần tra của máy bay ném bom chiến lược trên bầu trời Thái Bình Duơng, Đại Tây Dương và Bắc cực.

TU-95 máy bay ném bom chiến lược của Nga

Theo Bộ trưởng Công nghiệp và Năng lượng Viktor Khristenko, Nga đang chuẩn bị tiến hành các chuyến bay thử nghiệm đối với máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm theo dự án PAK FA của Sukhoi. Loại máy bay chiến đấu mới có thiết kế tương tự như loại F-22 Raptor và F-35 Lightning II của Mỹ và chúng sẽ thay thế các phi cơ MiG-29 và Su-27 trong tương lai. Dự kiến những chiếc phi cơ mới sẽ được bay thử nghiệm vào đầu năm 2009 với khả năng tác chiến và tàng hình vượt trội.

Ngoài việc tăng cường tuần tra trên không, Nga còn phái nhiều tàu chiến tuần tra tại vùng biển Bắc cực. Các hoạt động tuần tra của tàu khu trục Severomorsk thuộc Hạm đội biển Bắc và tàu tuần tiễu Marshal Ustinov đã được tiến hành từ hôm 17/7. Đây là lần đầu tiên kể từ khi Liên Xô tan rã (1991), Nga nối lại tuần tra hải quân tại khu vực này.

Dư luận cũng rất quan tâm tới những bản hợp đồng cùng thoả thuận trị giá hàng tỷ USD giữa Nga với Venezuela. Dự kiến trong 10 năm tới, Venezuela có thể nhập khẩu một lượng vũ khí trị giá 5 tỷ USD của Nga. Trước đó, Venezuela đã mua của Nga một lượng vũ khí khoảng 4 tỷ USD.

Ngoài những hợp đồng quân sự và kinh tế, nhân chuyến thăm Nga vừa qua, Tổng thống Venezuela Hugo Chavez cũng kêu gọi Nga thiết lập liên minh chiến lược với nước này nhằm bảo vệ họ trước khả năng "nhòm ngó" của Mỹ. Thủ tướng Putin cho biết, ông muốn củng cố quan hệ quân sự với Venezuela.