Khi hai người tranh luận, đôi khi người thứ tư lại thắng. Cuộc đấu tay đôi gay cấn giữa hai ứng viên Tổng thống đảng Dân chủ có thể tạo ra cơ hội vàng cho một trong những tài năng lớn nhất trên chính trường Mỹ: Condoleezza Rice. Người phụ nữ này rất có thể trở thành ứng viên phó Tổng thống của McCain.

Hãy tưởng tượng người phụ nữ đầu tiên sẽ đắc cử Tổng thống Mỹ trong tương lai gần song đó không phải là Hillary Clinton. Tiếp đó, chúng ta hãy tưởng tượng một Tổng thống da đen đầu tiên sẽ bước vào Nhà Trắng trong một tương lai có thể dự đoán trước và tên người đó không phải là Barack Obama.

Câu trả lời cho bí ẩn này, dĩ nhiên là Condoleezza Rice. Con gái một mục sư ở Alabama, một nghệ sĩ piano tài năng, nhân vật thân tín của Tổng thống Bush, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ, Condi Rice có đầy đủ những nét tiêu biểu hiện có ở hai ứng viên tổng thống của đảng Dân chủ. Condoleezza Rice có kinh nghiệm và nhận biết nhanh, là người da đen và là phụ nữ, bà cũng rất lão luyện khi đưa ra các bài phát biểu dũng cảm.

McCain và Condoleezza Rice  (Ảnh: Reuters)

Câu chuyện đời của Condoleezza Rice là một tiểu thuyết đầy xúc động do tác giả Alice Walker viết nên. Alice Walker là người rất nổi tiếng với vở kịch về miền nam nước Mỹ, vở "Màu tím". Rice mới 8 tuổi khi sự kiện 4 bé gái ở thành phố mà bà sống, thiệt mạng trong một vụ đánh bom do những kẻ phân biệt chủng tộc người da trắng gây ra ở một nhà thờ ở địa phương. Rice là bạn của một trong bốn nạn nhân.

Rice hiện có cơ hội lớn để được đề cử làm ứng viên phó tổng thống của đảng Cộng hòa. Đó là vì, thượng nghị sĩ John McCain hiện đã lớn tuổi, 72 tuổi, và ông chỉ có thể làm Tổng thống một nhiệm kỳ. Đứng cạnh McCain, Condoleezza Rice có thể tự mình phát động chiến dịch tranh cử ngay từ bây giờ. Hiện nay, trong khi hai ứng viên của đảng Dân chủ đang cấu xé nhau trong cuộc chạy đua giành đề cử của đảng vào tháng 8 tới, Rice nổi lên như một tay chơi thứ 4. Việc Rice vào Nhà Trắng, vào 2012 hoặc sớm hơn, là rất có thể xảy ra.

Một chút quyến rũ không làm hại McCain

Chỉ mới cách đây không lâu, McCain đã không loại trừ khả năng Condoleezza Rice có thể là bạn đồng hành của ông. Khi nhận được câu hỏi về Rice, thượng nghị sĩ McCain nói, Rice vẫn chưa tiếp cận ông. Cùng lúc, nghị sĩ McCain ra sức đề cao bà Rice, gọi người phụ nữ này là "một người Mỹ vĩ đại" và là "hình mẫu tiêu biểu của hàng triệu người dân Mỹ trong nước và trên thế giới".

Bộ máy tranh cử của McCain đang luống cuống tìm một vũ khí bí mật để đưa chiến dịch tranh cử của ông này, hiện đang tỏ ra yếu thế, trở lại đúng đường cần đi. Là ứng viên Tổng thống, McCain có 3 yếu điểm. McCain cứng rắn nhưng dễ nổi cáu, vì vậy một chút quyến rũ cũng sẽ không làm hại ông. McCain có kinh nghiệm nhưng lớn tuổi, vì vậy, ông này cần tuổi trẻ. Cuối cùng, McCain là một người da trắng tự mình làm mất đi sự ủng hộ của các cử tri da đen cách đây gần 25 năm khi bỏ phiếu phản đối một đạo luật thiết lập ngày lễ Martin Luther King toàn bang. Có một phụ nữ da đen bên mình sẽ giúp ích cho ứng viên tổng thống này.

Một lập luận khác cũng không thể đánh giá thấp, đó là Condoleezza Rice sẽ làm nguôi cơn giận của phe bảo thủ trong đảng Cộng hòa. Mặc dù những người Tự do coi McCain là quá bảo thủ, thì những người ở phe hữu lại coi ứng viên tổng thống này là quá tự do. Rice, một người thân tín của Tổng thống đương nhiệm, sẽ giúp giảm thiểu nhược điểm này.

Tính toán sai lầm lớn nhất của Rice là chiến dịch Iraq, lại được các nhóm trên đánh giá theo nhiều cách khác nhau - đó là khoan dung hơn. Có lẽ châu Âu đã nhầm lẫn lớn hơn cả vị Tổng thống Bush hiện không mấy được ưa chuộng. 

Điều này dĩ nhiên là quan trọng nhưng không lớn tới mức mà mọi người tưởng tượng. Một nhóm lớn đảng viên Cộng hòa coi McCain là Tổng thống thời chiến, một người dám cắt giảm thuế và tư nhân hóa trách nhiệm chính phủ, và cuối cùng, như Bush, là một người hoàn toàn kiên quyết.

Dù vũ khí hủy diệt hàng loạt không hiện diện tại Iraq và 4.000 lính Mỹ đã thiệt mạng tính tới lúc này, trong một cuộc gặp gỡ gần đây tại Washington Hillton, những đảng viên đảng Cộng hòa vẫn hô vang "Thêm 4 năm nữa". Các miếng dán với dòng chữ "Hãy ủng hộ các binh sĩ của chúng ta" vẫn xuất hiện ở mọi nơi.

Condoleezza Rice đang vận động tranh cử cho chính mình

Có cơ sở sự thật cho những đồn đoán xung quanh Ngoại trưởng Rice dẫu cho phát ngôn viên của bà phủ nhận điều này.

Lần đầu tiên kể từ khi nhậm chức ngoại trưởng, gần đây, bà Rice đã tới một trong những cuộc họp của nhóm vận động hành lang "Người Mỹ ủng hộ cải tổ thuế", nhóm đặc biệt có ảnh hưởng trong thời kỳ bầu cử. Có một điểm quan trọng phải nhấn mạnh ở đây là, đối với người Mỹ, tình yêu của họ với đất nước chỉ hơn sự yêu thích tiền bạc.

Nhà chiến lược của đảng Cộng hòa Dan Senor, phát ngôn viên của chính quyền dân sự Mỹ trong thời kỳ đầu của cuộc chiếm đóng Iraq nói sau khi bà Rice có mặt tại sự kiện trên như sau: "Condoleezza Rice trở nên rất năng động. Bà đang vận động tranh cử cho chính mình". Có một điều mà ông này tiết lộ đó là bà Rice không thảo luận về NATO.

Bà Rice cũng bình luận công khai về cuộc đua vào ghế tổng thống Mỹ, một vấn đề khá nhạy cảm trên chính trường Mỹ. Khi những người đồng đảng với Rice vừa mới chỉ trích Obama - ứng viên đang rơi vào khó khăn bởi những tràng đả kích của cựu cố vấn tinh thần, thì Rice xuất hiện như thể một lá chắn sống bảo vệ cho ứng viên đảng Dân chủ. Chế độ chiếm hữu nô lệ là dị tật bẩm sinh đối với nước Mỹ, Rice trả lời trong cuộc phỏng vấn của tờ Washington Times. Người châu Âu và người châu Phi, Rice nói tiếp, cùng đến với Thế giới mới một lúc nhưng người châu Âu đến với ý tưởng tự do trong khi người châu Phi đến trong tư tưởng về xiềng xích.

Có một đoạn trích của cuộc phỏng vấn đã được đưa lên trang web của báo trên. Nói bằng một giọng rất dịu, Bà Rice tìm cách giải thích thay vì chỉ dẫn. Người phụ nữ này ngay thẳng, cứng rắn nhưng không bướng bỉnh. 

Nhà báo Johannes Gross, nay đã qua đời, từng nói trong cuộc sống thường, con người không bị chia tách giữa phải và trái, ngu ngốc và thông minh hay giàu và nghèo. Trên thực tế, Gross nói, sự chia rẽ lại chạy giữa sự dễ thương và khó ưa.

McCain sẽ là người duy nhất quyết định liệu bà Rice có đủ tiêu chuẩn là ứng viên phó tổng thống vào cuối kỳ lựa chọn hay không. Một cơ chế phức tạp đã khởi động, cơ chế mà trong đó sức mạnh của các ứng viên ví như khả năng về kinh tế của doanh nhân như Mitt Romney sẽ được cân nhắc khi so sánh với bà Rice, người thiếu sự gần gũi với các quan chức nòng cốt của đảng và ít kinh nghiệm về kinh tế. Những người được thăm dò ý kiến cũng sẽ có tiếng nói của riêng họ.

Hồi đầu tháng, bà Rice từng nói khi chính quyền Bush kết thúc nhiệm kỳ, bà muốn quay lại trường đại học Stanford. Tuy nhiên, độ chính xác của tuyên bố này không cao.