Ngoại trưởng Pranab Mukherjee tới Pakistan hôm thứ ba (20/5) để xem xét lại tiến trình hòa bình kéo dài 4 năm qua, vốn đã giúp cải thiện quan hệ của hai quốc gia láng giềng gần như đã đi đến bờ vực chiến tranh vào năm 2002 nhưng không đem lại tiến triển trong việc giải quyết tranh chấp chính giữa họ về vùng Kashmir.

Các quan chức ngoại giao hàng đầu của hai bên đã gặp gỡ hôm thứ ba để chuẩn bị cho cuộc hội đàm hôm thứ tư giữa ông Mukherjee và người đồng cấp Pakistan Shah Mehmood Qureshi. Theo các quan chức, cuộc tiếp xúc hôm 20/5 đã có tiến triển nhưng không ai hy vọng về một bước đột phá về vấn đề Kashmir.

New Delhi và Islamabad đã xúc tiến những nỗ lực hòa bình vào năm 2004 sau khi gần lâm vào tình trạng đối đầu về quân sự lần thứ 4. Ấn Độ cáo buộc Pakistan vũ trang cho những kẻ nổi dậy ở Kashmir và hậu thuẫn những tay súng phải chịu trách nhiệm về các vụ đánh bom nhắm vào nhiều thành phố Ấn Độ. Pakistan đã bác bỏ cáo buộc này.

Chuyến thăm của Ngoại trưởng Mukherjee là động thái liên lạc đầu tiên giữa Ấn Độ với các lãnh đạo thuộc chính phủ dân sự mới lên nắm quyền ở Pakistan sau tổng tuyển cử hồi tháng 2. Theo các nhà quan sát ở cả Pakistan và Ấn Độ, ông Mukherjee sẽ thăm dò phản ứng của các tân lãnh đạo Pakistan. Giới phân tích hy vọng các cuộc hội đàm có thể tạo tiền đề cho một chuyến viếng thăm nước này trong tương lai của Thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh.

Ngoại trưởng Ấn Độ Pranab Mukherjee (trái) bắt tay Thủ tướng Pakistan Yousaf Raza Gilani trong cuộc gặp hôm 21/5 tại Islamabad. (Ảnh: AP)

Tối thứ ba, Ngoại trưởng Ấn Độ đã gặp Asif Ali Zardari, chồng của cựu Thủ tướng Pakistan bị ám sát Benazir Bhutto và hiện đang đứng đầu liên minh cầm quyền. Ông cũng hội đàm với một cựu Thủ tướng Nawaz Sharif, lãnh đạo đảng về thứ hai trong tổng tuyển cử ở Pakistan và đang liên minh với đảng của bà Bhutto.

Trong ngày thứ tư (21/5), ông Mukherjee đã hội kiến Tổng thống Pakistan Pervez Musharraf và có cuộc tiếp xúc với Thủ tướng Yousaf Raza Gilani.

Tổng thống Musharraf, kiến trúc sư của chính sách Ấn Độ kể từ khi ông lên nắm quyền ở Pakistan trong một cuộc đảo chính quân sự năm 1999, đã đưa ra hàng loạt đề xuất nhằm chấm dứt thế bế tắc xung quanh tranh chấp Kashmir. Ông Musharraf đã gợi ý từ bỏ yêu cầu tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý tại Kashmir cũng như tuyên bố chủ quyền đối với toàn bộ vùng lãnh thổ này nếu Ấn Độ chấp thuận trao quyền tự trị cho phần đất đang kiểm soát ở đây.

Tuy nhiên, tháng 3 năm ngoái, ông Musharraf đã lún sâu vào một cuộc khủng hoảng chính trị khi ông cố gắng sa thải thẩm phán hàng đầu đất nước. Điều này được cho là đã làm phân tán sự chú ý khỏi Ấn Độ và tạo cho New Delhi lí do để trì hoãn thực hiện các đề xuất hòa bình. Trước thời kỳ đình hoãn này, Islamabad và New Delhi từng đạt được tiến triển về hai tranh chấp biên giới liên quan đến sông băng Siachen trên dãy Himalayas và vùng cửa sông Sir Creek ở phía nam.

Trong một tuyên bố sau khi đặt chân tới Pakistan, Ngoại trưởng Mukherjee cho biết môi trường dân chủ mới ở quốc gia láng giềng đã là một cam kết lớn. Ông cũng bày tỏ hy vọng rằng những tiến triển trong quan hệ song phương có thể được củng cố dù điều đó vẫn phụ thuộc vào một bối cảnh không có bạo lực nổi dậy.

Giới truyền thông Pakistan đưa tin hai bên dự kiến sẽ công bố một thỏa thuận về việc trao quyền tiếp cận lãnh sự quán đối với những công dân bị bắt ở mỗi bên.