Hôm nay (15/5), Tổng thống Bush đã lên án các hành động nguy hiểm của những nhóm cực đoan như al-Qaeda, Hezbollah và Hamas, nói rằng ông mong đợi ngày mà người Hồi giáo ’’nhận ra sự trống rỗng về tầm nhìn của những kẻ khủng bố này và sự bất công của chúng’’.

Trong bài diễn văn mà ông Bush chuẩn bị phát biểu trước Quốc hội Israel, ông cam kết rằng Mỹ có một mối quan hệ không thể phá vỡ với Israel. ’’Một vài người cho rằng nếu Mỹ cắt đứt các mối quan hệ với Israel, mọi vấn đề của chúng ta ở Trung Đông sẽ biến mất. Mỹ thẳng thừng bác bỏ lập luận này của kẻ thù của chúng ta. Israel có trên 7 triệu dân. Tuy nhiên, khi các bạn chống khủng bố và cái xấu, các bạn có 307 triệu người vì Mỹ sát cánh với các bạn’’.

Ông Bush đặc biệt nhằm vào Iran và nói rằng Mỹ cùng Israel phản đối mọi động thái phát triển vũ khí hạt nhân của Tehran. ’’Cho phép nước tài trợ khủng bố hàng đầu thế giới nắm loại vũ khí nguy hiểm nhất sẽ là sự phản bội các thế hệ tương lai và không thể tha thứ được. Vì hòa bình, thế giới không được cho phép Iran có vũ khí hạt nhân’’.

Trước đây, ông Bush đã đặt ra mục tiêu: Israel và Palestine ký kết một hiệp định hòa bình trước khi ông mãn nhiệm. Tuy nhiên, bài diễn văn của ông Bush không đề cập tới cách giải quyết những tranh chấp gai góc nhất về các đường biên giới của một nhà nước Palestine tương lai, địa vị của Jerusalem, quyền của người Palestine trở về các vùng đất bên trong Israel ngày nay.

Tổng thống Bush và Thủ tướng Israel Olmert. (Ảnh: AFP)

’’Israel sẽ kỷ niệm 120 năm thành lập với tư cách là một trong những nền dân chủ lớn của thế giới, một quê hương thịnh vượng và an toàn cho người Do Thái. Người Palestine sẽ có tổ quốc mà họ mong ước từ lâu và đáng có một nhà nước dân chủ pháp quyền, tôn trọng nhân quyền và bác bỏ khủng bố. Từ Cairo, Riyadh tới Baghdad và Beirut, mọi người sẽ sống trong các xã hội tự do và độc lập, nơi khát vọng hòa bình được củng cố bằng các mối quan hệ ngoại giao, du lịch và thương mại. Iran và Syria sẽ là các quốc gia hòa bình, nơi sự áp bức ngày nay là một ký ức xa vời... Al-Qaeda, Hezbollah và Hamas sẽ bị đánh bại khi người Hồi giáo khắp vùng nhận ra tầm nhìn của những kẻ khủng bố này hoàn toàn trống rỗng và phong trào của chúng thật bất công’’.

Triển vọng ký kết thỏa thuận hòa bình Israel-Palestine trong năm nay dường như rất xa vời. Những trở ngại mới đã chào đón ông Bush khi ông đặt chân tới Trung Đông: Thủ tướng Olmert của Israel bị suy yếu do đang bị điều tra tham nhũng cũng như kế hoạch mở rộng khu định cư ở bờ Tây. Bạo lực mới cũng bùng phát khi quân đội Israel đột kích ở dải Gaza trong khi các chiến binh ở vùng lãnh thổ do Hamas kiểm soát này tiếp tục nã rocket vào miền Nam Israel.

Trong khi Israel kỷ niệm 60 năm lập nước thì người Palestine ở bờ Tây và Gaza thả hàng nghìn quả bóng bay màu đen để tưởng nhớ tới việc hàng trăm nghìn người Palestine phải rời bỏ nhà cửa trong cuộc chiến tranh 1948.

Nền kinh tế Palestine vẫn trì trệ mặc dù nhận được nhiều viện trợ nước ngoài, một phần là do Israel miễn cưỡng giảm bớt các biện pháp hạn chế đi lại và thương mại. Trong khi đó, sự cách biệt ngày càng sâu sắc giữa Gaza và bờ Tây do Israel cô lập Gaza.