Hai nghìn binh sĩ đã được phái đi để bít các vết nứt của một chiếc đập ở thượng nguồn thành phố Đô Giang Yển, vốn đang dọa vỡ sau trận động đất kinh hoàng hôm 12/5.

Bộ Nguồn nước kêu gọi bảo vệ khẩn cấp hồ chứa Zipingpu vì Đô Giang Yển (Dujiangyan) - với khoảng 600.000 cư dân, có thể bị ngập nước nếu đập này bị vỡ.

Đập Zipingpu là một trong những đập nước hiện đại hàng đầu ở Trung Quốc nhưng nó được xây dựng bất chấp cảnh báo nằm ở gần đường đứt gẫy gây động đất lớn. Ngay từ khi mới trong giai đoạn xây dựng đầu năm 2000, các nhà địa chấn học thuộc Cục Các vấn đề động đất đã cảnh báo, đập nước này có thể là mối nguy hiểm.

Các biện pháp phòng chống động đất đã được đưa vào bản thiết kế xây dựng đập nước. Đập Zipingpu được xây dựng ở một vùng nơi có 9.000 người chết năm 1933 vì đất lở do động đất gây ra.

Hồ chứa khổng lồ Zipingpu có thể tích trữ 1,2 tỷ mét khối nước và nếu bị sụp, hậu quả sẽ vô cùng thảm khốc. "Đây là một cái đập cực lớn", Ian Cluckia, giáo sư thủy học và quản lý nước tại Trường Đại học Bristol cho biết.

Đập nước và hồ chứa Zipingpu. (Ảnh: AFP)

Từ tối qua, lo ngại bắt đầu tăng khi mức nước ở đập tăng lên, làm nảy sinh giả thuyết rằng có trở ngại khiến nhà chức trách Trung Quốc không rút được nước. "Nếu nước dâng lên, thì cách rút nước bình thường khỏi đập không hoạt động. Có lẽ họ chỉ gặp một vấn đề lớn với hệ thống này. Cách xử lý duy nhất trong trường hợp này là thả cát, bê tông hoặc đất vào đó và hy vọng nó sẽ bít vết rạn".

Khi các vết nứt trên đập xuất hiện thì cách tốt nhất để giảm thiểu đe dọa là hạ áp lực bằng cách cho nước ra. Trung Quốc là chuyên gia về xây dựng đập nước và là một trong những nước danh tiếng, đứng đầu thế giới về xây dựng hồ chứa nước. Trên toàn Trung Quốc có khoảng 22.000 đập nước đủ kích cỡ, chiếm 1/2 số lượng toàn thế giới, một số đập được xây dựng cách đây nhiều năm.

Trận động đất vừa qua cũng khiến nhà máy thủy điện ở Zipingpu đổ sập. Nhà máy này đi vào hoạt động năm 2006 theo chương trình phát triển các vùng nghèo ở phía tây.