Chưa hoàn toàn ra khỏi cuộc khủng hoảng trầm trọng suốt thời kỳ ông Pervez Musharraf nắm quyền bằng cuộc đảo chính quân sự, Pakistan lại lâm vào cuộc khủng hoảng chính trị mới khi chính quyền liên hiệp mới 6 tuần tuổi tan vỡ.

Toàn bộ 9 bộ trưởng là đại diện của đảng Liên đoàn Hồi giáo Pakistan Nawaz (PML-N) đã đệ đơn từ chức lên Thủ tướng Yousuf Raza Gilani vào chiều 13-5, khởi đầu cho cuộc khủng hoảng chính trị mới tại Pakistan. Là đảng lớn thứ hai trong liên minh cầm quyền gồm 4 đảng nên việc PML-N rút khỏi liên minh cầm quyền đã đẩy chính quyền do đảng Nhân dân Pakistan (PPP) lãnh đạo này đến bờ vực sụp đổ.

Lý do chính khiến PMN-L rút khỏi liên minh cầm quyền là do bất đồng với PPP trong việc phục chức cho 60 thẩm phán bị cách chức dưới thời chính quyền quân sự của Tổng thống Musharraf.

Dù đã cùng ký cam kết phục chức cho các thẩm phán song không thể nhất trí với nhau về cách thức tiến hành. Trong khi PMN-L cho rằng phải phục chức vô điều kiện và chỉ cần Quốc hội ra quyết định là đủ thì PPP lại giữ quan điểm phải tiến hành quá trình này theo khuôn khổ của Hiến pháp.

Nguyên nhân sâu xa khiến PPP không muốn phục chức vô điều kiện cho các thẩm phán như đề xuất của PML-N là lo ngại tiến hành như vậy sẽ dẫn tới cả việc phục chức cho Chánh án Tòa án tối cao Iftikhar Mohammed Chaudhry.

Biểu tình đòi phục chức cho các thẩm phán ngày 12-5 tại Karachi. (Ảnh: AP)

Chánh án Chaudhry chính là người đã bị Tổng thống Musharraf cách chức vì muốn xem lại tính hợp pháp của việc ông Musharraf ra tranh cử tổng thống trong khi vẫn giữ chức Tổng tư lệnh quân đội.

PPP lo ngại ông Chaudhry sẽ xới lại vấn đề hợp pháp chiếc ghế tổng thống hiện nay của ông Musharraf nếu được trở lại chiếc ghế Chánh án Tòa án tối cao.  Hành động đó rất có thể châm ngòi cho một cuộc xung đột mới ở Pakistan, điều mà PPP không muốn vào lúc chính quyền liên minh còn chưa kịp làm quen với công việc sau chỉ có một tháng rưỡi cầm quyền.

Lo sợ trước nguy cơ có thể bị sụp đổ nếu PML-N rút lui sự ủng hộ, PPP đang cố thuyết phục chính đảng do ông Sharif thay đổi quan điểm và trở lại chính phủ liên minh. Tuy nhiên ông Sharif tỏ ra rất kiên quyết với lập trường phải phục chức vô điều kiện cho các thẩm phán.

Tuy PML-N đã rút khỏi liên minh cầm quyền song chính phủ 3 đảng vẫn đứng vững bởi PML-N tuyên bố vẫn tiếp tục dành sự ủng hộ cho chính phủ do PPP lãnh đạo. Ông Sharif cam kết không đứng về phe đối lập thân Tổng thống Musharraf để chống lại chính phủ liên minh.

Hiện Chủ tịch PPP Asif Ali Zardari, chồng của cựu Thủ tướng Benazir Bhutto, cho biết vẫn sẽ tiếp tục thảo luận với PML-N để thuyết phục đảng này xem xét lại quyết định rút khỏi chính phủ. Tuy nhiên, ông cho biết PPP cũng đã chuẩn bị một danh sách các ứng cử viên thay thế các bộ trưởng của PML-N.

Theo giới quan sát, chính phủ do PPP đứng đầu đang hết sức mong manh sau khi PML-N rút lui khỏi liên minh cầm quyền. Chỉ cần PML-N bỏ phiếu chống là chính phủ của Thủ tướng Gilani sẽ sụp đổ ngay.