Ngày 12/5, Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon đã chủ trì cuộc họp của nhóm đặc biệt đối phó với cuộc khủng hoảng lương thực trên toàn cầu. Nguồn tin từ hãng AFP cho biết, đích thân ông Ban Ki-moon ký giấy mời tới tất cả các nhà lãnh đạo trên thế giới và đề nghị họ tham gia cuộc gặp cấp cao nhằm vạch ra chiến lược giải quyết tình trạng khan hiếm lương thực cũng như giá cả leo thang.

Sau cuộc gặp của nhóm đặc biệt, Tổ chức Nông lương thuộc LHQ cũng sẽ tổ chức một hội thảo về lương thực tại thủ đô Rome (Italia) từ ngày 3 đến ngày 5/6. Phát biểu trước thềm hội nghị, Tổng thư ký Ban Ki-moon nói: "Cuộc khủng hoảng ngày càng trầm trọng. Chúng ta đã có hơn một thập kỷ sao nhãng và không có chính sách phát triển hiệu quả, hợp lý. Chúng ta cần phải gây dựng lại".

Tổng Thư ký LHQ Ban Ki - moon (giữa) cùng Giám đốc FAO Jacques Diuof (trái) và Chủ tịch WB Robert B.Zoellick (phải) trong một cuộc họp hồi tháng 4. (Ảnh: AP)

Quan điểm của ông Ban Ki-moon trước tiên là phải đối phó thật tốt với nhu cầu lương thực cấp bách, dùng mọi nguồn lực, mọi cách để phân bổ lương thực cứu trợ tới các vùng và thúc đẩy phát triển nông nghiệp, đặc biệt là tại châu Phi cũng như những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của cơn khủng hoảng này. Đồng thời, tại cuộc họp, Tổng thư ký LHQ cũng dự định sẽ thuyết phục các quốc gia nhiều dầu mỏ ở khu vực Trung Đông hỗ trợ thêm tiền cho WFP và "có trách nhiệm" hơn đối với cộng đồng quốc tế.

Kể từ năm 2001 đến nay, Mỹ vẫn luôn là nhà tài trợ lớn nhất của WFP với 1,16 tỷ USD mỗi năm, tức là gấp 5 lần mức hỗ trợ của nhà tài trợ lớn thứ hai - Cao ủy châu Âu (EC). Năm nay, mặc dù đã nhận đủ số tiền viện trợ song WFP vẫn đang cần tới 775 triệu USD để viện trợ cho dân nghèo trên thế giới nhằm đẩy lùi cơn khủng hoảng.

Theo Ngân hàng thế giới (WB), giá lương thực trong vòng 3 năm qua đã tăng 83% trong khi giá bột mỳ tăng 200%, tạo ra một áp lực đối với các nước thuộc nhóm nghèo nhất thế giới và ảnh hưởng của nó đang lan rộng từ các quốc gia phát triển đến những nước đang phát triển. Hơn 73 triệu người của 78 quốc gia phụ thuộc vào lương thực cứu trợ của WFP sẽ phải chịu cảnh thiếu khẩu phần ăn trong năm nay.

Chủ tịch WB Robert B. Zoellick trong một bài phát biểu cũng đã cảnh báo rằng 33 quốc gia đang trong nguy cơ thiếu lương thực trầm trọng bao gồm Indonesia, Yemen, Ghana, Uzbekistan và Philippines... Những quốc gia nào mà người dân phải chi 2/3 tổng số thu nhập của mình cho lương thực thì tình trạng sẽ vô cùng tồi tệ.

Các nhà hoạch định chính sách tham gia cuộc họp của WB và Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) hồi tháng trước cũng đã bày tỏ lo ngại về vấn đề lương thực và chỉ ra rằng chính sách khuyến khích trồng ngô phục vụ cho ethanol và các năng lượng sinh học khác đã làm cho tình hình ngày một tồi tệ hơn.

Trong bối cảnh như hiện nay, vai trò điều phối của LHQ được đánh giá là rất quan trọng bởi nó sẽ giúp tạo ra thế cân bằng và có giải pháp hợp lý tháo gỡ cuộc khủng hoảng. Tổng thống Senegal Abdoulaye Wade hôm 3-5 đã kêu gọi cải tổ Tổ chức Nông lương LHQ (FAO) vì hệ thống điều hành ở đây đã mắc rất nhiều lỗi và gánh một phần trách nhiệm tạo ra cuộc khủng hoảng lương thực.

Nhiều lãnh đạo các quốc gia châu Phi khác cũng tỏ thái độ đồng tình vì họ cho rằng FAO đã không đưa ra được cảnh báo sớm cũng như chỉ ra điều bất cập trong chính sách phát triển nông nghiệp ở các nước để từ đó có những biện pháp phòng ngừa hợp lý. Tổng thư ký Ban Ki-moon đã phải bảo vệ FAO và nói rằng từ năm 1941, tổ chức này đã đi đầu trong nỗ lực quốc tế nhằm thúc đẩy sản xuất nông nghiệp và hỗ trợ nông dân.

Tuy nhiên, ông Ban Ki-moon cũng rất khách quan nhìn thẳng vào điểm yếu kém của FAO và trò chuyện cởi mở, chỉ ra những cái sai mà FAO đã mắc phải. Giới phân tích cho rằng, việc Tổng thư ký LHQ đứng ra chủ trì một cuộc họp nhóm đặc nhiệm về khủng hoảng lương thực cho thấy sự công tâm của nhà lãnh đạo cũng như sự cấp bách của vấn đề.