Cho nhà đầu tư mở nhiều tài khoản: Tại sao không?

Thứ sáu, 05/09/2008

Cho NĐT mở nhiều tài khoản sẽ tăng tính thanh khoản cho thị trường - Ảnh: Phạm Yên.

Thông tin được giới đầu tư xôn xao bàn tán ngay giờ mở cửa sau đợt nghỉ lễ 2/9 là sắp tới Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) có thể cho phép nhà đầu tư (NĐT) được mở nhiều tài khoản, được cùng mua, bán trong phiên...

“Lách luật” vì muốn kiếm tiền

Tại Thông tư số 58/2004 của Bộ Tài chính, việc mở tài khoản (TK) được ghi rõ: NĐT không được phép đồng thời đặt lệnh mua và bán đối với một loại cổ phiếu, chứng chỉ quỹ đầu tư trong cùng một ngày giao dịch và NĐT chỉ được có một TK giao dịch chứng khoán và chỉ được mở tại một CTCK duy nhất.

Theo giải thích của các cơ quan chức năng lúc bấy giờ, việc chỉ cho mở một TK nhằm kiểm soát, lành mạnh hóa thị trường, tránh việc NĐT đặt các lệnh mua - bán cùng một mã cổ phiếu nhằm lũng đoạn, trục lợi. Tuy nhiên, thực tế cho thấy có rất nhiều NĐT đã mở nhiều hơn một TK để phục vụ giao dịch cho mình.

Theo phân tích viên Tạ Thanh Bình (CTCK An Bình), quy định trên ảnh hưởng đến 3 đối tượng tham gia, đó là: NĐT, CTCK và cơ quan quản lý. Cụ thể: NĐT thì phải tiêu tốn thời gian, tiền bạc để tiến hành nhờ vả người khác để mở nhiều TK nhằm giao dịch trái pháp luật.

Bản thân NĐT cũng không hề thích thú khi thực hiện các hành vi trái pháp luật cũng như có nhiều khả năng xảy ra tranh chấp về quyền sở hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt không hoàn toàn thuộc về họ. Bởi khi nhờ người khác đứng tên làm chủ TK, NĐT có thể hoạt động thông qua ủy quyền của chủ TK nhưng không có đầy đủ các quyền sở hữu và quyền định đoạt số tiền trong TK đó.

Đối với CTCK thì không thể kiểm tra NĐT đã có TK ở Cty khác hay không, có TK của người thân mà NĐT đó trực tiếp thực hiện giao dịch hay không. Hoặc nếu có phát hiện ra thì chi phí và thời gian để làm điều này là rất lớn, hơn nữa đó không phải là mục tiêu mà CTCK muốn hướng tới.

Còn từ góc độ cơ quan quản lý cũng khó có thể kiểm soát toàn bộ TK của NĐT do hệ thống cơ sở hạ tầng chưa cho phép. Ngoài ra, nếu có phát hiện được thì chế tài cũng chưa đủ để răn đe.

Về vấn đề này, ông Trần Tiến Dũng, nhà đầu tư sàn VPBS cũng bức xúc: Với quy định chỉ được phép mở một TK, hiện các NĐT cá nhân nhỏ, lẻ đang phải “cạnh tranh” một cách bất bình đẳng với các nhà đầu tư lớn, CTCK về lệnh tự doanh, thông đồng giữa NĐT lớn trong tranh lệnh dẫn đến xung đột lợi ích giữa các thành phần tham gia.

Với việc biên độ được mở rộng vừa qua, nhu cầu mở nhiều TK là thực sự cần thiết vì NĐT có thể tham gia trong cùng phiên khi thị trường lên, xuống để hưởng chênh lệch giá cũng như muốn mua lại nếu bán hớ.

“Thực tế cũng cho thấy, nhiều NĐT cũng đang sở hữu nhiều TK bằng cách đứng tên người thân, họ hàng. Với phiếu lệnh được ủy quyền thì họ vẫn tham gia mua bán mà không bị ràng buộc gì” - Ông Dũng khẳng định.

Giới đầu tư chứng khoán trên các sàn đều thừa nhận, chính động cơ kiếm tiền trên TTCK làm cho NĐT phải “lách luật” để thực hiện các giao dịch trên nhiều TK.

Mở nhiều tài khoản sẽ tăng thanh khoản

Trả lời báo giới trong lần họp báo về việc mở biên độ thị trường cuối tháng 8/2008, ông Nguyễn Sơn, Trưởng ban Phát triển thị trường, UBCKNN cho hay: “Hiện chúng tôi đang xây dựng một quy chế giao dịch và đang lấy ý kiến của các đơn vị trong Bộ Tài chính về quy chế giao dịch mới. Trong đó sẽ bàn đến rất nhiều vấn đề như nhà đầu tư có được mở thêm tài khoản, có được bán chứng khoán trong cùng phiên hay không?...

Do đang dự thảo nên tôi xin phép không được tiết lộ. Tuy nhiên, chúng tôi cũng kỳ vọng sớm hoàn thành dự thảo này và sớm đưa dự thảo lên mạng của UBCKNN để lấy ý kiến. Vấn đề này rất cần công khai, rộng rãi.

Ông Bùi Văn Quang, Phó Tổng Giám đốc CTCK SME nhận định rằng, mở nhiều tài khoản thị trường sẽ sôi động hơn. Việc cho NĐT được mở nhiều TK được cùng mua, bán trong cùng phiên các nước trên thế giới đã áp dụng. Việc hạn chế chỉ là do công tác quản lý chưa tốt.

Nguyên nhân của sự hạn chế này, theo ông Quang là do cơ quan quản lý “sợ” những NĐT lớn làm giá. Tuy nhiên, việc làm giá, thao túng cổ phiếu chỉ khi thông tin không công khai, minh bạch và chỉ xảy ra với những cổ phiếu có tính thanh khoản kém.

Quan điểm của ông Quang là, không nên chỉ vì những lo ngại nhỏ mà ảnh hưởng đến cả thị trường, bởi nên nhìn nhận thẳng thắn là dù quy định NĐT chỉ mở một TK nhưng thực tế thì mỗi nhà đầu tư vẫn có nhiều hơn một TK do người khác đứng tên.

Theo nhận định của các nhà đầu tư tại sàn CTCK VISE, IS, HBS... đã đến lúc UBCKNN cần cho phép NĐT được mở nhiều tài khoản, được cùng mua, bán trong phiên. Nếu như vậy, tính thanh khoản sẽ ngày càng tốt hơn, NĐT sẽ hào hứng hơn, thị trường sôi động hơn.

Về phía UBCKNN, điều cần làm đó là nâng cao năng lực giám sát các hành vi thao túng. Một số chuyên gia cũng khẳng định rằng, việc này cũng không quá khó khăn bởi các CTCK đều lưu lại sổ lệnh nên cũng dễ dàng trong việc theo dõi hành vi này, cùng với đó là xử phạt thật nặng những hành vi thao túng.

Cũng có ý kiến, để cho NĐT làm quen trước mắt UBCKNN chỉ nên cho mở thêm TK còn việc được giao dịch mua – bán trong cùng phiên hay không có thể áp dụng sau.