|
Linh hoạt gỡ vướng cho từng thân phận
Thứ năm, 24/07/2008
 |
|
Sự phũ phàng giữa thực tế với ước mơ khiến Võ M.H. (bên phải) ở huyện Long Phú, Sóc Trăng trở thành người trầm cảm
|
Tòa vẫn có thể áp dụng nguyên tắc “có đi có lại”, chủ động liên hệ với phía Đài Loan để giải quyết. TAND TP.HCM đã làm được.
Trước đây, trả lời trên báo chí về những vướng mắc trong việc giải quyết yêu cầu xin ly hôn vắng mặt với người Đài Loan, ông Phạm Thanh Bình - Phó Chánh Tòa dân sự TAND tối cao từng “tư vấn” là các tòa nên “gỡ rối” tạm thời như cố gắng liên hệ với Bộ Ngoại giao, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, cơ quan có thẩm quyền của nước sở tại nhờ xác minh địa chỉ của bị đơn theo giấy đăng ký kết hôn, giấy tờ xuất nhập cảnh.
Nếu sau một năm mà không được hồi đáp hoặc không xác minh được thì coi như bị đơn cố tình giấu địa chỉ và xử cho ly hôn. Đây là cách vận dụng tương tự Nghị quyết 01. Dù có thể chưa chặt chẽ hoàn toàn về mặt pháp lý nhưng cần thiết để bảo vệ quyền lợi của phụ nữ Việt Nam.
Theo ông Bình, tuy không có quan hệ ngoại giao cấp nhà nước, không ký hiệp định tương trợ tư pháp nhưng tòa giữa hai bên vẫn có thể áp dụng nguyên tắc ứng xử “có đi có lại” để phối hợp giải quyết công việc. Chẳng hạn hôm nay, tòa án phía Đài Loan nhờ Việt Nam tống đạt vụ kiện này tới đương sự trong nước thì lúc khác, tòa ở Việt Nam lại ủy thác cho phía Đài Loan giúp mình.
TAND TP.HCM đã áp dụng nguyên tắc trên và nhiều thân phận phụ nữ đã được gỡ. Phó Chánh án TAND TP.HCM Hà Thúy Yến cho biết về đường lối chung, Tòa TP đều xử cho phụ nữ Việt Nam ly hôn vắng mặt với người Đài Loan. Cùng lúc, tòa sẽ gửi công văn cho bị đơn ở Đài Loan thông báo thời gian bị đơn phải có mặt tại TAND TP.HCM để hòa giải; yêu cầu bị đơn trình bày các yêu cầu cụ thể (có thể trực tiếp đến tòa hoặc gửi văn bản).
Cạnh đó, TAND TP thực hiện việc ủy thác tư pháp (theo nguyên tắc “có đi có lại”) cho tòa án ở Đài Loan - nơi bị đơn cư trú yêu cầu ly hôn của nguyên đơn về tài sản chung, con chung...; đề nghị tòa ở Đài Loan lấy lời khai của bị đơn theo nội dung trên, gửi lại cho tòa Việt Nam.
| |
 |
|
Sau ba lần bị mối gả cho người Đài Loan rồi “giật” về gả tiếp, cuối cùng rơi vào tay người có vợ, bị hắt hủi, Nguyễn Thị T.E. (dưới) ở Sóc Trăng đã trở nên ngớ ngẩn. (Ảnh: Thanh Tùng)
|
| |
Hai việc này tiến hành song song. Sau ba tháng, TAND TP sẽ lại gửi văn bản cho tòa và bị đơn ở Đài Loan nhắc lại yêu cầu. Nếu đương sự không có mặt hoặc không trả lời thì tòa sẽ xử ly hôn vắng mặt. Theo kinh nghiệm, hầu như TAND TP không nhận được một phản hồi nào nhưng tòa vẫn xử ly hôn vắng mặt. “Khối lượng công việc mà chúng tôi phải làm để giải quyết một vụ ly hôn vắng mặt với người Đài Loan theo quy trình trên không nhiều thêm so với quy định chung trong ly hôn với người nước ngoài” - bà Yến khẳng định.
| |
 |
| |
|
Ông Dương Ty Cung, Chủ nhiệm Văn phòng Kinh tế-Văn hóa Đài Bắc tại TP.HCM:
Văn phòng Kinh tế-Văn hóa Đài Bắc làm cầu nối
Thường những trường hợp đơn phương ly hôn của vợ, chồng Việt-Đài đều theo quy trình: Tòa án gửi hồ sơ ly hôn của nguyên đơn đến cơ quan ngoại giao để thông báo và cơ quan này sẽ chuyển đến đương sự. Dù không có hiệp định tương trợ tư pháp thì cách làm này vẫn hợp pháp để tống đạt đến đương sự.
Hiện hồ sơ các cặp vợ chồng Việt-Đài có thông qua văn phòng đều được văn phòng lưu giữ từ năm 2001 đến nay. Văn phòng sẵn sàng cung cấp địa chỉ, đầu mối liên lạc... của các chú rể Đài Loan nếu thực hiện đúng hai yêu cầu: Thứ nhất, tòa án ở các tỉnh chuyển hồ sơ xin ly hôn đến Sở Ngoại vụ TP.HCM, Sở chuyển đến cho văn phòng. Thứ hai, theo luật bảo vệ tài liệu cá nhân của Đài Loan, văn phòng chỉ cung cấp khi có sự đồng ý của đương sự.
Chính quyền Đài Loan đã đưa ra chương trình “Biện pháp chăm sóc, phụ đạo cho phụ nữ nước ngoài lấy chồng Đài Loan”. Chính quyền đầu tư 100 triệu USD trong vòng 10 năm (2005-2015) cho quỹ này. Quỹ chú trọng tám dự án: Giúp đỡ các cô dâu thích nghi; Bảo vệ sức khỏe; Quyền xin việc làm; Nâng cao văn hóa-giáo dục; Trợ giúp nuôi dưỡng con cái; Bảo vệ an toàn bản thân; Bảo vệ quan hệ hôn nhân; Tuyên truyền các cuộc hôn nhân này. Tám dự án đó cũng bao gồm các vấn đề chống mua bán phụ nữ, trẻ em; chống bạo hành gia đình; giảm ly hôn vì bất đồng văn hóa...
Ngoài ra, chính quyền cũng có đường dây nóng 0800088885 với nhiều thứ tiếng: Việt, Indonesia, Philippines... tư vấn tất cả các thủ tục, ngay cả làm thông dịch viên...
Luật sư Phạm Hồng Hải, Chủ nhiệm Đoàn luật sư Hà Hội:
Áp dụng luật trong nước
Theo tôi, chúng ta không có quan hệ về mặt nhà nước, không có hỗ trợ tư pháp nhưng chúng ta có quan hệ kinh tế với Đài Loan nên cứ áp dụng luật trong nước mà xử. Xử xong, tòa án cấp tỉnh, thành gửi bản án này đến Văn phòng Kinh tế-Văn hóa Đài Bắc tại Hà Nội hoặc TP.HCM để thông báo cho họ biết.
Tòa Việt Nam áp dụng pháp luật Việt Nam nên xử ly hôn tại Việt Nam là đúng luật. Hơn nữa, thực tế pháp luật Việt Nam đã đảm bảo quyền có mặt tại tòa cho các đương sự trong hay ngoài nước mà đương sự chối bỏ thì đương nhiên mất quyền.
Luật sư Bùi Quang Nghiêm, Phó Chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM:
Không nên cứng nhắc làm khó dân mình
Theo tôi, không có bất kỳ lý do gì để gây khó dễ cho công dân của nước mình. Nếu ta cứ cứng nhắc mà áp dụng thì chính ta góp phần tạo bi kịch cho công dân nước mình. Chẳng lẽ những phụ nữ Việt Nam lấy chồng Đài sẽ không thể ly hôn để có hạnh phúc mới?
Về mặt pháp lý, theo tôi thì Nghị quyết 01 của Tòa tối cao là một văn bản pháp luật có ý nghĩa xã hội, có quan điểm mở và đã giải quyết được cơ bản chuyện đảm bảo ly hôn vắng mặt. Thế thì các tòa cứ thế mà áp dụng giải quyết để mang lại cái hữu ích cho phụ nữ Việt. Ly hôn xong, tòa cứ gửi bản án đến các Văn phòng Kinh tế-Văn hóa Đài Bắc và coi đây như một cơ quan ngoại giao để cùng giải quyết những vấn đề này.
|
|
Bản để in ra
