Ngân hàng thêm khó cho doanh nghiệp

Thứ tư, 14/05/2008

Các doanh nghiệp thích vay USD để có vốn rẻ cho thu mua hàng nông sản xuất khẩu. Trong ảnh: thu hoạch tiêu ở huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai

Đã nảy sinh hàng loạt khó khăn cho doanh nghiệp (DN) sau khi Ngân hàng (NH) Nhà nước thắt chặt tiền tệ để kiềm chế lạm phát. Những cái khó này lại rơi vào các DN xuất khẩu.

DN xuất khẩu bị họa vô đơn chí. Một mặt NH hạn chế cho vay VND vì bị siết tín dụng, mặt khác theo qui định mới đây của NH Nhà nước tại quyết định 09, các NH cũng ngưng cho các DN này vay vốn bằng ngoại tệ.

Vay "đồng" hay "đô" đều khó

Giám đốc một công ty xuất khẩu thủy sản đang lo đứng lo ngồi vì NH thông báo sẽ hạn chế cho vay bằng ngoại tệ. Ông cho biết DN được NH cấp hạn mức vay 5-7 triệu USD trong sáu tháng với lãi suất 7-7,5%/năm. Trước kia chỉ cần có bộ chứng từ xuất khẩu là được các NH cho vay tương ứng 80-90% giá trị của bộ chứng từ. Nay NH hạn chế khiến DN rối.

Tương tự, khó khăn đang đổ lên các DN chế biến gỗ xuất khẩu, may mặc... Phó tổng giám đốc một công ty xuất khẩu đồ gỗ lớn tại TP.HCM cho biết trước kia DN được vay bằng ngoại tệ thông qua việc chiết khấu bộ chứng từ xuất khẩu, sau đó bán lại cho NH lấy tiền đồng kinh doanh. 

Nay chỉ được vay bằng VND, sau đó lại đổi ra USD để nhập hàng. Thu được ngoại tệ từ xuất khẩu hàng, DN phải bán lại cho NH lấy VND để trả nợ. Cách làm này khiến DN thiệt đơn thiệt kép vì phải chịu lãi suất VND khá cao, lại còn mất khoản chêch lệch tỉ giá khi hoán đổi từ VND sang ngoại tệ và ngược lại. 

Theo ông Diệp Thành Kiệt - phó chủ tịch Hiệp hội Dệt may thêu đan TP.HCM, qui định này cũng ảnh hưởng đến các DN dệt may, nhất là các DN đang chuyển từ làm hàng gia công sang mua đứt bán đoạn. DN dệt cần ngoại tệ để nhập nguyên liệu, vật tư. Các DN may gia công chuyển sang nhận đơn hàng trực tiếp từ nước ngoài cũng lao đao vì khi vay VND lãi suất sẽ cao hơn...

Cứu DN, NH "lơ” quyết định 09

Trước những khó khăn của DN, một số NH tiết lộ không khoanh tay đứng nhìn DN gặp khó. Tổng giám đốc một NH cổ phần lớn tại TP.HCM thừa nhận NH vẫn cho DN chiết khấu bộ chứng từ xuất khẩu hàng để lấy ngoại tệ thanh toán tiền nhập nguyên vật liệu. Một NH cổ phần khác cho biết vẫn cho vay ngoại tệ và mua lại số này để DN lấy VND làm vốn lưu động thu mua hàng xuất khẩu. Hoạt động cho vay này rất an toàn vì DN có nguồn thu ngoại tệ từ xuất khẩu và NH sẽ thu đủ khi DN cam kết thanh toán tiền hàng xuất khẩu qua NH.

Một NH cho hay mạnh tay cho DN xuất khẩu vay ngoại tệ vì hai lý do: DN xuất khẩu đang khó, không thể để DN gặp khó thêm; quan trọng là quyết định 09 của NH Nhà nước vẫn chưa đăng công báo, vì vậy chưa có hiệu lực nên NH cứ cho vay. NH này cho biết sẽ dựa vào đó để trình bày với NH Nhà nước nếu bị thanh tra.

Trong khi đó, nhiều NH lớn trên địa bàn TP.HCM cho biết sẽ sớm có kiến nghị NH Nhà nước xem xét lại quyết định 09 theo hướng bổ sung hình thức cho vay bằng ngoại tệ đối với DN xuất khẩu để tránh gây ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu.

Theo các NH, cho DN xuất khẩu vay ngoại tệ thông qua chiết khấu bộ chứng từ là biện pháp giúp nhà xuất khẩu tiết giảm chi phí sản xuất do lãi suất USD thấp hơn nhiều so với lãi suất VND.