Kiềm chế giá: Có nên dùng biện pháp hành chính?

Thứ hai, 12/05/2008

Có nên duy trì lâu biện pháp hành chính để kiềm chế giá? Ảnh minh họa

Một trong những biện pháp kiềm chế lạm phát của Chính phủ là yêu cầu các DNNN giữ giá một số mặt hàng chủ yếu cho đến tháng 6 năm 2008, để bình ổn giá cả trên thị trường như: xăng dầu, điện, than, sắt thép, vật tư xây dựng...

Tiến sĩ Nguyễn Thị Sơn (Trường Cán bộ Quản lý doanh nghiệp) có ý kiến nhìn nhận từ một góc độ khác: cạnh tranh và hội nhập.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Sơn có quan điểm cho rằng trong vấn đề này là không nên áp dụng biện pháp hành chính Nhà nước đối với công việc sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp dù đó là doanh nghiệp Nhà nước vì những lý do sau đây:

Dưới góc độ luật pháp: một trong những cam kết của Việt Nam khi trở thành thành viên chính thức của WTO là Quy chế đối xử đãi ngộ quốc gia “National treatment”, doanh nghiệp nhà nước hay doanh nghiệp có vốn chi phối của Nhà nước khi hoạt động kinh doanh phải tuân thủ các quy định luật pháp về kinh doanh thương mại như Luật Cạnh tranh, chống phá giá, không phân biệt đối xử, không có sự trợ cấp đặc biệt của Chính phủ,...

Chính phủ yêu cầu DNNN giữ giá bán thấp hơn so với giá thị trường thời điểm này là không phù hợp với sự cạnh tranh trong cơ chế thị trường, bởi vì hàng hoá như sắt thép, xi măng, xăng dầu tại thị trường Việt Nam không chỉ được cung ứng bởi DNNN mà còn nhiều DN thuộc các thành phần khác như doanh nghiệp ĐTNN, LD, công ty CP, công ty TNHH, nhà nhập khẩu... họ sẽ không cạnh tranh nổi với giá bán của DNNN có sự điều tiết của Nhà nước, nên hoạt động kinh doanh của họ bị thiệt thòi, có thể tạm ngưng hoạt động, đóng cửa thậm chí phá sản, những việc này là vi phạm luật liên quan đến sự cạnh tranh không lành mạnh theo cơ chế thị trường.

Khi DNNN kêu lỗ do giá thành cao hơn giá bán, không đủ vốn để chịu đựng cảnh bù lỗ, Chính phủ lại cân đối việc bù lỗ, lại phát hành trái phiếu nhà nước cho doanh nghiệp... Như vậy có phải Chính phủ điều hành kinh doanh thay cho doanh nghiệp?

Dưới góc độ kinh doanh: Các tập đoàn kinh tế lớn là đơn vị kinh doanh sản xuất và bán sỉ, hệ thống phân phối bán lẻ là tư thương, liệu rằng những người bán lẻ này có tuân thủ theo mong muốn của Nhà nước để bán đúng giá quy định, hay một lượng lớn hàng hoá sẽ được tung ra thị trường với giá cao hơn? Vì thế hiệu quả của việc kiềm chế giá của Nhà nước bằng biện pháp hành chính với DNNN không có tác dụng như mong muốn.

Không nên chờ đến tháng 6, mà Chính phủ cần giải phóng cho DNNN để họ tự chủ cân đối giá thành, tự nghiên cứu nhu cầu thị trường và chắc chắn họ phải cân nhắc giá bán hợp lý vì bên cạnh họ còn nhiều nhà cạnh tranh khác.

Vấn đề lạm phát là do tổng hợp của nhiều nguyên nhân. Việc dùng biện pháp hành chính chỉ đẩy lùi thời gian lạm phát trong ngắn hạn, không góp phần làm giảm lạm phát.