Ngân hàng đi tìm người vay

Thứ năm, 04/12/2008

Diễn biến lãi suất qua một số thời điểm trong năm 2008 - Đồ họa: Vĩ Cường

Từ 5-12, trần lãi suất (LS) cho vay chỉ còn 15%/năm. Trong đợt nới lỏng tiền tệ này, Chính phủ đã đồng ý cho Ngân hàng (NH) Nhà nước giảm tỉ lệ và giảm luôn dự trữ bắt buộc. Các NH đang tung người “truy tìm” dự án tốt để giải ngân.

Đợt giảm LS này là yếu tố tích cực để NH và doanh nghiệp (DN) cùng tìm lối ra cho đồng vốn thay vì bó gối như trước. Các NH đang sốt ruột được trở lại với cơ chế LS thỏa thuận vì đó cũng là cơ hội để thúc đẩy tín dụng.

“Vực dậy” tín dụng

Chuyển tiết kiệm qua đầu tư

Theo PGS.TS Trần Hoàng Ngân - phó hiệu trưởng Đại học Kinh tế TP.HCM, LS huy động giảm, người có tiền nhàn rỗi sẽ nghĩ đến kênh đầu tư khác. Hiện số đông đều nghĩ đến chứng khoán. Khi xu hướng đó mạnh dần, thị trường chứng khoán sẽ thu hút được một lượng vốn, giúp DN có vốn trung và dài hạn để đầu tư. LS giảm cũng là cơ hội cho bất động sản. Vì vậy, DN phải tính toán, đẩy mạnh triển khai các dự án khả thi để có sản phẩm đưa vào kinh doanh. DN phải tranh thủ, nếu chần chừ sẽ mất cơ hội. 

Để tìm khách hàng tốt, mỗi NH có cách làm khác nhau. NH Quốc tế tổ chức hội thảo với các DN để thông tin về các chương trình cho vay và tìm hiểu tâm tư nguyện vọng của DN. Theo ông Ngô Xuân Dũng - giám đốc điều hành NH Quốc tế TP.HCM, cuộc gặp đã giúp NH phân tích hoạt động tín dụng với DN, còn DN chuẩn bị kỹ hơn các điều kiện vay vốn. Khi giữa NH và DN đã hiểu nhau tận tường thì NH sẵn lòng cho DN vay tín chấp.

Nóng lòng trước tình trạng “kho” tiền mỗi lúc một đầy, ban lãnh đạo một NH cổ phần đã phải triệu tập cuộc họp để tìm câu trả lời “làm sao để tăng được dư nợ tín dụng?”. NH Á Châu (ACB) thì tung ra đội ngũ tư vấn tài chính cá nhân với hơn 300 nhân viên có nhiệm vụ “lùng” khách hàng, tư vấn làm thủ tục vay vốn. Tổng giám đốc NH Đông Á Trần Phương Bình cho biết sẽ triển khai chương trình “Cho vay tiêu dùng 24 phút” trong tháng mười hai, theo đó NH sẽ cho cá nhân nhận lương qua thẻ vay tiền ngay khi họ có nhu cầu.

Tổng giám đốc một NH cổ phần thốt lên rằng chưa bao giờ áp lực cho vay lại nặng nề như vậy. Ông nhẩm tính: cứ 10-15 ngày trần LS cho vay lại “teo” đi 1,5%/năm, sau hai tháng mất 6%. LS giảm nhưng người vay vẫn thưa thớt. Đã vào cao điểm của tín dụng nhưng ông Bùi Tấn Tài, phó tổng giám đốc phụ trách khối khách hàng cá nhân NH Á Châu, cho biết số hồ sơ vay tiêu dùng cá nhân giảm 50% so với cùng kỳ năm 2007. Nhưng khổ cho NH là bơm được chỗ này thì nơi khác DN lại mang tiền trả nợ. Gần hết năm nhưng tín dụng tại ACB chỉ tăng 20% trong khi mức cho phép là 30%.

Gửi ngắn bị thiệt

LS huy động cứ lùi dần theo trần LS cho vay. NH Á Châu LS kỳ hạn 12 tháng chỉ còn 10%/năm, 3 tháng 9,2%/năm. Eximbank chỉ còn LS 11,004%/năm ở kỳ hạn 12 tháng. NH Việt Á cao nhất 11%/năm kỳ hạn 12 tháng, trên 12 tháng LS chỉ còn 9%/năm...

Lượng tiền gửi cũng có xu hướng giảm nhẹ so với giữa năm 2008. Người gửi tiền kỳ hạn 3 tháng trong tháng tám và chín có thể hưởng LS trên 18%/năm nhưng nay đáo hạn gửi lại, LS chỉ còn trên 10%/năm. Nếu tiếp tục gửi ngắn nữa thì trong kỳ đáo hạn tới, có thể LS sẽ còn dưới 10%/năm. Trên trang web NH Sài Gòn (SCB) khuyến cáo khách hàng rằng LS huy động sẽ giảm mạnh, đặc biệt là kỳ hạn gửi ngắn. Vì vậy khách hàng nên cơ cấu lại nguồn tiền, lựa chọn gửi dài hạn để nhận lãi ổn định.

Ở một số NH, dù lượng vốn vào có giảm đi nhưng các NH lại không quá lo lắng. Một NH cho biết nếu cần họ có thể vay trên thị trường liên NH với LS dưới 10% thay vì phải đi huy động của dân với LS trên 10%. Chưa kể họ còn một lượng vốn được trả lại từ dự trữ bắt buộc và tín phiếu bắt buộc nay vẫn chưa thể cho vay.

Cơ hội từ LS thỏa thuận

Hầu hết NH đều cho rằng chủ trương trở lại cơ chế thỏa thuận LS với những dự án hiệu quả sẽ giúp thúc đẩy NH cho vay thay vì co cụm như hiện nay. Một lãnh đạo NH cho biết nếu được thỏa thuận LS với khách hàng, NH sẽ cho vay tiêu dùng cao hơn nhưng đổi lại, có thể dành mức LS vay cực thấp đối với DN sản xuất, kinh doanh. Vị lãnh đạo NH này cho biết DN sử dụng nhiều dịch vụ NH giúp NH tạo được nhiều nguồn thu, do vậy NH có thể cho vay hòa vốn hoặc chỉ có lãi chút ít.

Còn theo một chủ tịch hội đồng quản trị NH cổ phần tại TP.HCM có thế mạnh về cho vay ở nông thôn, cách kích cầu tốt nhất là đưa vốn về nông thôn. Thời gian qua, vì bị giới hạn trần LS cho vay nên NH khó bơm vốn từ đô thị về nông thôn. Nếu được thỏa thuận LS, NH sẽ đưa ra mức LS cho vay đủ bù đắp chi phí và rủi ro khi cho vay ở nông thôn nhưng rẻ hơn nhiều so với LS của tín dụng phi chính thức.

Còn theo ông Nguyễn Văn Sẽ - quyền giám đốc sở giao dịch 2 Vietinbank, NH muốn được thỏa thuận LS trong cho vay tiêu dùng do tốn kém chi phí và có rủi ro. Đẩy mạnh cho vay tiêu dùng cũng là một cách kích cầu.