Ráo riết đòi dân giao đất nhưng thờ ơ tái định cư!

Thứ năm, 04/12/2008

Dự án tái định cư của công ty Nam Rạch Chiếc

Người dân phải hy sinh chỗ ở của mình để thành phố được đẹp đẽ khang trang, nhưng sau đó chính họ lại phải sống khó khăn, khổ nhọc vì không có chỗ ở. Doanh nghiệp lo làm từ thiện, nhưng việc quan trọng nhất là tái định cư cho người đã giao đất thì lại chậm trễ, không mấy quan tâm.

Cuối tháng 11, công ty Nam Rạch Chiếc khởi động dự án tái định cư 1.844 căn hộ tại quận 2, góp phần làm giảm áp lực về tái định cư cho thành phố và quận này.

Tuy nhiên sự đóng góp này vẫn còn ít ỏi so với hàng chục ngàn hộ chưa được tái định cư. Chỉ riêng các dự án dùng vốn ngân sách, đến nay vẫn còn gần 18.400 hộ chưa được tái định cư - theo báo cáo của Sở Xây dựng TP.HCM. Trong khi đó các dự án xây dựng nhà ở lớn nhỏ có đến hàng ngàn, chưa có con số thống kê hết được bao nhiêu người dân chưa được tái định cư.

Thờ ơ tái định cư

Một trong những nghịch lý của công việc “đô thị hóa” ở TP.HCM là khi thực hiện dự án, các DN hoặc cơ quan Nhà nước ráo riết đòi người dân phải nhanh chóng giao nhà, giao mặt bằng, nhưng nhiệm vụ tái định cư cho người có đất bị thu hồi, thì các đơn vị này lâu nay vẫn thủng thẳng.

Tại rất nhiều cuộc hội thảo, hội nghị, cuộc họp…, các DN đã liên tục đề nghị chính quyền giúp đỡ, khi đã đền bù được 80%, số 20% còn lại không thỏa thuận được, thì dùng “vũ lực” áp đảo, cưỡng chế người dân ra khỏi nơi họ đang ở. Thế nhưng phần nghĩa vụ mà họ phải làm cho người mất đất mất nhà lại rất kém.

Đơn cử một báo cáo mới đây của quận 2, trong số 35 dự án vốn ngân sách đang bồi thường có 20 dự án có nhu cầu tái định cư với tổng số 10.500 hộ chung cư và nền đất, nhưng chỉ có hai

dự án đáp ứng được việc tái định cư. Như vậy, còn hàng ngàn hộ dân sau khi giao mặt bằng, không biết phải đi đâu, ở đâu, trong khi chuyện này Nhà nước và doanh nghiệp lẽ ra phải lo chu đáo trước khi người dân ra khỏi nhà.

Thực tế, việc giải tỏa mặt bằng ở các dự án lâu nay vẫn dùng dằng không chỉ về giá, mà trong đó còn có việc người dân lo lắng về nơi ăn chốn ở, về việc làm, chuyện học hành của con cái, và hàng trăm thứ khác phải nhọc công vì cuộc sống đảo lộn, trong khi chỗ ở tái định cư không có, bước ra khỏi nhà không biết đi về đâu.

Không quá khó để chỉ ra được ngay những người dân đang sống vất vưởng khi bị giải tỏa, thu hồi nhà cửa. Có hộ đã 10 năm trời màn trời chiếu đất, ngay giữa lòng đô thị được tiếng là giàu có và văn minh vào bậc nhất nước này.

Từ cách đây nhiều năm, đã có chủ trương từ UBND TP.HCM, “nếu không có đề án tái định cư, không được duyệt dự án”“chỗ ở mới phải tốt hơn chỗ ở cũ”, … Thế nhưng thực trạng hiện nay đã chứng minh những lời trên kia chỉ là những khẩu hiệu suông. Còn cam kết của DN cũng là những lời hứa cuội.

Một nghịch lý thật xót xa là chính những người dân đã phải lìa bỏ nơi ở của mình để cho thành phố được khang trang, đẹp đẽ, văn minh hơn, nhưng chính họ lại phải sống cuộc đời nghèo khổ, tăm tối. Những hình ảnh, cuộc đời ấy lại tiếp tục đối lập với hình ảnh những khu đô thị văn minh vừa mới được lập nên do chính những người dân này nhường chỗ.

Đã có hàng chục, hàng trăm cuộc họp, tức cũng đã có hàng trăm lời giải thích, biện bạch từ các cơ quan quản lý Nhà nước và doanh nghiệp. Nhưng không thể có lời giải thích nào thuyết phục bằng thực tiễn là một lớp người nghèo khổ được sinh ra từ đây.

Các doanh nghiệp vẫn thường xuyên làm từ thiện, bằng nhiều cách, như góp tiền cho các quỹ từ thiện, góp tiền giúp đỡ người nghèo, hỗ trợ ngân sách địa phương… Những việc làm đó cũng đáng được ghi nhận, song một khi những người dân trên mảnh đất mà họ đã lấy để làm dự án vẫn chưa có một nơi nương náu, thì ý nghĩa của những nghĩa cử kia cũng cần phải xem lại ?