Sống cùng... bụi đá

Thứ sáu, 21/11/2008

Bụi bay mù mịt khi xe ôtô tải đi qua thôn Thắng Đầu vào mỏ đá

Những năm gần đây, các công trình xây dựng dân dụng và các tuyến đường hạ tầng trên địa bàn Hà Nội tăng nhanh chóng khiến nhu cầu đá xây dựng, các chế phẩm từ đá rất lớn. Để đáp ứng nhu cầu đó, các cơ quan chức năng đã cấp phép cho một số doanh nghiệp khai thác đá tại các mỏ đá thuộc địa bàn huyện Quốc Oai, Chương Mỹ…

Sau một thời gian hoạt động, việc khai thác đá đang gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng người lao động và những người dân sống gần mỏ đá.

Những con đường ngập bụi

Quốc Oai là địa bàn có trữ lượng lớn đá bazan chất lượng tốt, có tính kết dính và chịu nhiệt cao. Nhu cầu xây dựng gia tăng, nên các mỏ đá tại đây đã được khai thác từ nhiều năm nay. Chỉ riêng trên địa bàn 2 xã Phú Mãn và Hòa Thạch đã có 5 mỏ đá được cấp phép khai thác với diện tích hàng trăm héc ta.

Hiện mỗi ngày các mỏ đá này sản xuất ra hàng nghìn tấn sản phẩm các loại, đem lại doanh thu hàng trăm triệu đồng. Nhưng, cuộc sống của người dân nơi đây lại đang gánh chịu cảnh ô nhiễm vì bụi, tiếng ồn và tai nạn luôn rình rập…

Tuyến đường nối từ đường Hồ Chí Minh vào khu mỏ khai thác đá tại thôn Thắng Đầu, xã Hòa Thạch, huyện Quốc Oai, Hà Nội dài khoảng 2,5km đã được rải cấp phối nhưng đầy bụi và ổ gà. Đây là tuyến đường chính đi qua thôn Thắng Đầu để vào khu mỏ khai thác đá của Công ty cổ phần Xây dựng sản xuất thương mại Hà Tây (HaTaCo) và Công ty liên doanh Xây dựng và VLXD SunWay Hà Tây (SunWay).

Trên tuyến đường này, mỗi ngày có hàng trăm lượt ôtô tải trọng lớn ra vào vận chuyển đá và các sản phẩm từ đá do 2 công ty trên sản xuất. Do là đường cấp phối, mặt đường chưa được trải nhựa nên mỗi lần ôtô tải chạy qua là cuốn tung bụi đá khiến người tham gia giao thông và các gia đình sống hai bên đường bị ô nhiễm nghiêm trọng.

Trong ngôi nhà xây cách mặt đường gần 50m, ông Đàm Văn Chức - Trưởng thôn Thắng Đầu chỉ cho chúng tôi những mảng bụi bám đầy bàn ghế, giường tủ cho biết: Ngày nắng thì bụi bay ngập ngụa trong không trung, ngày mưa thì đường bẩn nhầy nhụa. Bụi bay mù mịt là nguyên nhân làm cho nhiều người bị tai nạn khi tham gia giao thông.

Bức xúc vì bụi bẩn gây ảnh hưởng đến môi trường và trật tự ATGT, một số người dân thôn Thắng Đầu đã mang bàn ghế, tre gỗ chất ra đường ngăn cản không cho ôtô chở đá qua lại. Trước tình hình đó, ngày 30-10-2007, UBND huyện Quốc Oai đã ra Quyết định thành lập BQL dự án cải tạo, nâng cấp trải nhựa tuyến đường này. Tuy nhiên, đến đầu năm 2008, các cơ quan chức năng vẫn chưa có động thái gì. Tháng

3-2008, một lần nữa người dân thôn Thắng Đầu lại mang bàn ghế ra chặn đường không cho ôtô đi. UBND huyện Quốc Oai đã đứng ra giải quyết, cam kết với người dân sẽ sớm triển khai thi công và hoàn thành tuyến đường trong vòng 4 tháng. Ngay sau đó, Công ty HaTaCo và SunWay đã đóng góp số vốn khoảng 2,4 tỷ đồng để cùng xây dựng đường. Tuy nhiên, đến thời điểm này tuyến đường mới chỉ được rải đá cấp phối, hệ thống rãnh thoát nước xây dở dang. Bụi bẩn vẫn là nỗi ám ảnh của người dân.

Công trường cũng bụi mù mịt

Công trường khai thác đá của Công ty SunWay là khu vực gây bụi nhiều nhất. Khi chúng tôi có mặt tại khu mỏ, cũng là lúc hệ thống máy móc với 14 dây truyền nghiền đá đang hoạt động. Tiếng rầm rập của máy nghiền đá khiến chúng tôi chói tai, dù đã đứng xa cả trăm mét. Từng đám bụi bột đá bay ra làm cho bầu không khí nơi đây vô cùng ngột ngạt.

Dây chuyền nghiền đá là nơi sinh ra nguồn bụi

Những con đường trong mỏ cũng luôn mù mịt bụi, bởi xe tải hạng nặng chở đá quần thảo suốt ngày. Không chỉ vậy, theo phản ánh của người dân xã Phú Mãn, huyện Quốc Oai, gió đã cuốn theo bụi đá tại công trường khai thác của Công ty SunWay bay sang làm ô nhiễm môi trường không khí của một bộ phận dân cư xã Phú Mãn. Nhưng người dân không biết kêu ai vì mỏ đá lại nằm trên địa bàn xã Hòa Thạch.

Trao đổi với PV, ông Phan Đức Tài - Phó Giám đốc điều hành Công ty SunWay thừa nhận: Việc khai thác đá khó có thể tránh được bụi. Để khắc phục tình trạng này, công ty đã sử dụng xe chở nước chuyên dụng phun nước làm ẩm đường, đồng thời đã thực hiện làm giảm bụi cho các dây chuyền nhưng trong quá trình nghiền đá vẫn tạo ra bụi.

Hiện công ty đang nghiên cứu phương án làm ẩm nguyên liệu đầu vào nhằm giảm thiểu bụi ở mức thấp nhất. Khi được hỏi, bao giờ phương án này được áp dụng, ông Tài không đưa ra câu trả lời cụ thể.

Đất trôi vùi lấp hoa màu

Mặc dù mức độ bụi tại công trường khai thác đá của Công ty HaTaCo gây ảnh hưởng không nhiều đến đời sống của người dân nhưng, lớp đất bề mặt lại rất gây hại. Mỗi đợt mưa, lớp đất bề mặt tại bãi tập kết theo dòng nước chảy tràn xuống ruộng, gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của các hộ gia đình thôn Thắng Đầu.

Sau đợt mưa kéo dài cuối tháng 10-2008 đã có gần 20 sào đất sản xuất nông nghiệp của người dân thôn Thắng Đầu bị ảnh hưởng bởi đất trôi xuống phủ kín bề mặt. Có chỗ lớp đất trên mặt ruộng dày đến 30cm, làm một số diện tích hoa màu bị hư hỏng. Theo ước tính của cán bộ thôn và người dân thôn Thắng Đầu, mức thiệt hại do đất trôi xuống ruộng vừa qua lên đến hàng trăm triệu đồng.

Giải thích về vấn đề này, ông Ngô Quốc Bảo - Trưởng phòng Hành chính Công ty HaTaCo cho rằng: Do công trường khai thác đá ở trên cao nên mỗi khi mưa xuống lớp đất bóc bề mặt trôi theo dòng nước chảy xuống dưới. Sau mỗi đợt mưa công ty đều cử cán bộ phối hợp với HTX và thôn Thắng Đầu tổ chức kiểm đếm, đền bù thỏa đáng thiệt hại cho người dân.

Trong thời gian tới, công ty sẽ cố gắng khắc phục để không làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của nhân dân. Cũng như ông Phan Đức Tài - Phó Giám đốc điều hành Công ty SunWay - ngoài việc sẽ đền bù thiệt hại, ông Bảo cũng không đưa ra được thời gian và phương án khắc phục việc đất trôi lấp ruộng của người dân.

Hoạt động khai thác đá tại xã Hòa Thạch, huyện Quốc Oai đã và đang gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất nông nghiệp, sức khỏe và đời sống của người dân nơi đây. Là người nắm rõ những bức xúc của người dân, ông Đỗ Trường Công - Phó Chủ tịch UBND xã Hòa Thạch đề nghị các cơ quan chức năng cần sớm hoàn thiện tuyến đường đang thi công dở dang. Đồng thời, yêu cầu các công ty khai thác đá có ngay biện pháp giảm thiểu tối đa bụi để không làm ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của nhân dân.