Lãi suất hạ, cửa vay vẫn hẹp

Thứ sáu, 21/11/2008

Lãi suất giảm nhưng DN chưa muốn vay khi hiệu quả sản xuất kinh doanh còn quá thấp. Ảnh: Lê Hưng.

Từ hôm nay, “đáy” mới về lãi suất cho vay đối với đồng Việt Nam (VND) chỉ còn 12 % một năm. Đây là hiệu ứng theo quyết định giảm lãi suất cơ bản từ 12% xuống còn 11% một năm của Ngân hàng Nhà nước hôm qua.

>>  Lãi suất cho vay dồn dập tạo “đáy”

>> Lãi suất cơ bản giảm còn 11%

Trong khi nhiều ngân hàng than khó khi phải giảm mạnh lãi suất cho vay, thì các doanh nghiệp vẫn cho rằng, mặt bằng lãi suất mới vẫn là “gánh nặng” cho họ.         

Dồn dập giảm, “đáy” mới chỉ còn 12% một năm

Theo quyết định giảm lãi suất cơ bản được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ký ban hành hôm qua, lãi suất cho vay tối đa của các tổ chức tín dụng bằng VND đối với khách hàng giảm từ 18% một năm xuống 16,5% một năm.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Giàu cho biết, mức lãi suất mới được áp dụng nhằm tập trung vốn tín dụng cho các lĩnh vực sản xuất, nông nghiệp và nông thôn, xuất nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu, doanh nghiệp nhỏ và vừa, kể cả các dự án đầu tư bất động sản khả thi.

Ngay trong chiều qua, thị trường lãi suất có sự chuyển động mạnh. Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) quyết định hạ lãi cho vay ngắn hạn VND với khách hàng trong diện ưu tiên (trước đó tối đa là 14% một năm) xuống còn tối đa 13% một năm.

Đáng chú ý hơn, thị trường đã xuất hiện “đáy” mới với mức lãi suất cho vay chỉ còn 12% một năm. Cụ thể, theo ông Nguyễn Phước Thanh, Tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Ngoại thương (Vietcombank), từ 21/11, lãi cho vay thông thường của ngân hàng này giảm 2,5% xuống còn 13,5% một năm; lãi cho vay ưu đãi giảm 1,5% xuống còn 12% một năm.

Theo ông Phạm Thanh Tân, Phó tổng giám đốc Agribank, 12% cũng là mức cho vay thấp nhất được Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) áp dụng từ 21/11.

Ngân hàng TMCP đầu tiên quyết định hạ lãi suất lần này là Liên Việt, với thông báo giảm lãi cho vay còn 14,5% một năm. Đây là mức lãi cho vay thấp nhất trong khối ngân hàng TMCP (trừ Vietcombank). Thị trường lãi suất được nhận định tiếp tục “hạ nhiệt” trong thời gian tới.

Theo Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) Dương Thu Hương, các nhà băng đã có nỗ lực rất lớn nhằm góp phần thúc đẩy sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, bà Hương cũng nhận định, nhiều ngân hàng sẽ khó khăn.

Thực tế, khoảng từ tháng 8 trở lại đây, lượng vốn huy động với lãi suất từ 13 đến 15% một năm rất ít, vì hầu hết tiền của dân đang “chết chìm” trong chứng khoán, bất động sản, vàng… Vốn các ngân hàng đang cho vay chủ yếu được huy động từ thời điểm lãi suất đầu vào trên 15%. Nay lãi cho vay hạ thấp, nhà băng khó đảm bảo có lời, thậm chí lỗ, nhất là với khối ngân hàng vừa và nhỏ. Bởi để cạnh tranh, khối ngân hàng này luôn phải huy động với lãi cao hơn những ngân hàng lớn. “Trong khi lãi cho vay nếu không giảm thì không thể cạnh tranh, mà không ai vay thì ngân hàng lấy đâu ra lời?”, ông Phạm Quốc Thanh, Phó tổng giám đốc Ngân hàng TMCP An Bình nói.

Doanh nghiệp không “nhắm mắt” vay

Ông Kiều Hữu Dũng, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Chứng khoán ACBS lo ngại, chính sách tiền tệ thời gian qua có vẻ nới lỏng quá nhanh. Để tháo gỡ khó khăn cho các nhà băng, ông Dũng cho rằng nên dỡ bỏ mức lãi suất trần để các ngân hàng có thể chủ động hơn trong các phương án kinh doanh. “Chẳng hạn, với khoản vay có rủi ro cao, ngân hàng phải cho vay với mức lãi cao trên cả mức trần hiện nay và ngược lại. Nếu không, ngân hàng sẽ phải đóng cửa cho vay vì thua lỗ”. Ông Dũng nhận định và phân tích thêm, ngân hàng khó khăn sẽ dẫn đến nguy cơ hoạt động không lành mạnh, đồng thời ít nhiều tác động xấu đến nền kinh tế.

Tuy nhiên, dưới góc độ khách hàng, ông Trần Hoài Bắc, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Phát triển hạ tầng Hiệp hội Công thương Hà Nội đánh giá, nếu ngân hàng có gặp khó khăn thì lỗi trước hết thuộc về chính họ. Bởi trước đó, do thiếu tính thanh khoản, ngân hàng đã chạy đua lãi huy động bằng mọi giá. Ông Bắc cho rằng: “Các nhà băng còn phải giảm mạnh thêm lãi suất cho vay và mức hợp lý, theo tôi chỉ khoảng 10% một năm”.

Cũng theo ông Bắc, trên thực tế, doanh nghiệp rất khó tiếp cận vốn vay theo mức lãi công bố của các ngân hàng, thay vào đó, họ vẫn phải “gánh” thêm một khoản phụ phí nhất định. Hơn nữa, dù lãi suất đã giảm, nhưng doanh nghiệp không thể “nhắm mắt” vay trong bối cảnh hiệu quả sản xuất, kinh doanh quá thấp như hiện nay.

Cùng chung mối lo ngại này, bà Trần Thị Yên, Giám đốc Doanh nghiệp tư nhân Vân Sơn, chuyên sản xuất nước khoáng nhẹ thiên nhiên (TP HCM), cho biết, doanh nghiệp cần một khoản vốn khoảng 10 tỷ đồng để triển khai dự án khai thác nước khoáng rất hứa hẹn. Tuy nhiên, với lãi cho vay hiện nay thì doanh nghiệp khó kiếm được lời. “Nếu ngân hàng không thể cho vay thì có thể giúp đỡ doanh nghiệp bằng hình thức góp vốn, như  vậy hai bên sẽ cùng có lợi, mà ngân hàng không sợ rủi ro”, bà Yên đề xuất.