Khoán kinh phí: Không ngăn được chảy máu chất xám

Thứ bảy, 11/10/2008

Chính phủ đã cho NHNN một cơ chế đặc thù, cán bộ có hệ số lương gấp 2,8 hệ số thông thường. Ảnh: VNN

Ủy ban Tài chính - Ngân sách QH vừa kết thúc chương trình giám sát về việc thực hiện cơ chế “khoán” biên chế và tài chính với các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập để báo cáo với Ủy ban Thường vụ QH.

Việc “khoán” kinh phí gắn với hiệu quả công việc được kỳ vọng là sẽ nâng cao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của từng cơ quan, gắn trách nhiệm của người đứng đầu và công chức với công việc được giao và cũng là chủ trương để chống lãng phí.

Sau một thời gian thí điểm (từ năm 2001), đã có 22/23 cơ quan hành chính Nhà nước TƯ và 44 tỉnh, thành thực hiện cơ chế này.

Thu nhập của cán bộ, công chức (CBCC) các cơ quan được Chính phủ trao cơ chế đặc thù như Thuế, Kho bạc, Hải quan, Ngân hàng, Thanh tra Chính phủ, Kiểm toán đều tăng.

Tính đến cuối năm 2007, thu nhập bình quân của CBCC ngành Thuế là 2.715.000 đồng; ngành Hải quan là 3.240.000; Kho bạc Nhà nước là 2.890.000 đồng.

Nhiều cơ quan, đơn vị đã ban hành quy chế chi tiêu nội bộ, quy chế quản lý và sử dụng tài sản công, quy chế về sử dụng xe ô tô, định mức phân bổ và sử dụng văn phòng phẩm, sử dụng điện thoại công vụ thanh toán tiền công tác phí nên cũng tạo thêm nguồn thu cho CBCC.

Cụ thể, Bộ Ngoại giao đã tiết kiệm được 26,67% kinh phí được giao. Con số này ở một số đơn vị khác như Kiểm toán Nhà nước 19,86%; Tổng cục Hải quan 31%; tỉnh Hà Tây, tỉnh Khánh Hòa có cơ quan tiết kiệm trên 37%.

Cán bộ Hải quan: Đầu tư lớn nhưng vẫn làm việc thủ công

Ông Phùng Quốc Hiển, Chủ nhiệm UB Tài chính – Ngân sách nói, tuy thực hiện khoán nhưng do cơ chế quản lý tài chính chưa thống nhất nên thu nhập giữa CBCC các ngành còn chưa công bằng, chênh lệch lớn, tập trung vào các đơn vị có cơ chế đặc thù, nguồn thu lớn và được đầu tư.

Trong khi đó, hiệu quả công việc một số ngành đặc thù được “đầu tư lớn” vẫn chưa cải thiện.

Ủy ban Tài chính – Ngân sách chỉ ra, dù hai ngành thuế, hải quan được tập trung đầu tư trong một thời gian dài (ngoài kinh phí khoán, mỗi năm NSNN còn cấp thêm 74,6 tỷ đồng) nhưng chưa cải cách được bao nhiêu quy trình làm việc để phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Kinh phí chi để hiện đại hóa quy trình, thủ tục còn thấp. Thậm chí, ba năm trở lại đây, ngành hải quan chỉ bố trí 6,5% tổng kinh phí khoán cho mua sắm trang thiết bị kỹ thuật chuyên ngành nên nhiều công đoạn vẫn làm kiểu thủ công.

Do định mức chi tiêu còn lạc hậu vẫn không ngăn được tình trạng “chảy máu chất xám” ở nhiều ngành, ngay cả ngành có mức lương cao gấp 2, gấp 3 mức lương thông thường.

Cơ chế “tự chủ, tự chịu trách nhiệm” này chậm được thực thi với các cơ quan thuộc khối khoa học, công nghệ.

Chủ nhiệm UB Tài chính – Ngân sách kiến nghị, Chính phủ cần nghiên cứu một cơ chế quản ý biên chế và tài chính chung, gắn với lộ trình cải cách hành chính, tiền lương và tài chính công. Đặc biệt, chỉ được tăng thu nhập cho CBCC từ kinh phí tiết kiệm được, song không quá chênh lệch với các ngành khác và không ảnh hưởng đến việc đảm bảo hoạt động chuyên môn.